I SA/Lu 153/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi TS. i E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: 1. odmówić T. S. i E. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać T.S. i E. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. I SA/Lu 153/09 T. i E. S.złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (k. 49-50). Z treści wniosku wynikało, iż skarżący nie posiadają nikogo na utrzymaniu, nie posiadają także majątku w postaci nieruchomości lub przedmiotów wartościowych. Jednym ich źródłem dochodu są emerytury wynoszące łącznie [...] miesięcznie. Ponadto skarżący podali, iż spłacają honorowe długi i ponoszą wydatki na leczenie, nie precyzując wysokości tych obciążeń. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, iż pomimo wezwania strona nie przedstawiła dodatkowych informacji wskazujących by zachodziły przyczyny uzasadniające przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, co uniemożliwiło referendarzowi pełną i rzetelną analizę możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania w sprawie. Od powyższego postanowienia T. I E. S. wnieśli sprzeciw wskazując w jego treści na stałe wydatki jakie obciążają ich miesięczny budżet domowy wynoszące od [...] do [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów, a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Należy dodać, iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. W ocenie sądu wniosek T. i E.S. zasługuje na częściowe uwzględnienie. Z treści złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawcy posiada do rozdysponowania miesięcznie środki pieniężne w kwocie [...] Tymczasem szczegółowa analiza podanych wydatków wskazuje, iż miesięcznie wynoszą one w granicach [...] zł. Wynika z tego , iż wnioskodawcy są w stanie ponieść ciężar uiszczenia wpisu sądowego , który w niniejszej sprawie wynosi [...] Co więcej mogli oni poczynić stosowne oszczędności skoro skarga została wniesiona na początku marca tego roku i z góry była wiadoma wysokość wpisu sądowego. Należy podkreślić, iż spłacanie jakichkolwiek długów, nazywanych przez stronę "honorowymi" nie ma znaczenia dla postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż spłata pożyczek komercyjnym instytucjom finansowym czy wobec znajomych posiada pierwszeństwo przed należnościami na rzecz Skarbu Państwa. Co istotne, ze sprzeciwu wynika, iż wysokość kwoty, jaką skarżący starają się miesięcznie wygospodarować na spłatę pożyczek przekracza [...], czyli kwotę, która mogłoby zostać przeznaczone na wpis sądowy. Z kolei odnosząc się do prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, sąd stanął na stanowisku, iż w tej części wniosek jest zasadny i należało go uwzględnić. Sytuacja finansowa wnioskodawców wskazująca na możliwość uiszczenia wpisu sądowego nie pozwala na automatyczne uznanie, iż będą oni w stanie ponieść koszt prowadzenia sprawy przez pełnomocnika z wyboru. Wydatki oscylujące w górnych granicach miesięcznego dochodu dają podstawę do uznania, iż uiszczenie wynagrodzenia takiemu pełnomocnikowi mogłoby spowodować uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie. W świetle powyższych rozważań sąd orzekł jak na wstępie.