I SA/Lu 158/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant Asyst. Anna Strzelec, po rozpoznaniu w dniu 08 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenie postęp. wszczętego wnioskiem z dnia [...].09.2003 r. dot. umorzenia odsetek od zaległ. w podatku od towarów i usług Oddalono skargę Decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki z o.o. [...] w L. z dnia [...] września 2003 r. dotyczące umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług w kwocie 14.559,43 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony z uwagi na to, że w chwili wniesienia wniosku, Spółka nie posiadała żadnych zaległości w podatku od towarów i usług. Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 208 w związku z art. 67 oraz procesowego, to jest art. 122 i 210 § 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) i domagała się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej w kwocie 14.559,43 zł i zwrot w/w kwoty. Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu argumentów odwołania nie znalazł podstaw do zmiany decyzji I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w dniu [...] grudnia 2002 r. skarżąca uiściła odsetki za zwłokę wynikające z decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w kwocie 14.559,43 zł i w tym dniu zobowiązanie podatkowe wygasło. Na dzień złożenia wniosku o umorzenie odsetek od zaległości podatkowej, to jest [...] października 2003 r. Spółka [...] nie posiadała zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Organ podatkowy może umorzyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej lub odmówić ich umorzenia tylko wówczas, gdy te istnieją w chwili złożenia wniosku. Brak zaległości podatkowej lub odsetek w momencie składania wniosku oznacza, iż jest niemożliwe zastosowanie instytucji umorzenia przewidzianej w art. 67 Ordynacji podatkowej. Fakt, iż zapłata odsetek od zaległości podatkowej w wysokości określonej wnioskiem Spółki nastąpiła ostatecznie dnia [...] grudnia 2002 r., a więc przed dniem złożenia wniosku spowodował, że przestał istnieć przedmiot postępowania, jakim były wyżej określone odsetki za zwłokę. Organ podatkowy nie miał więc już obowiązku badania czy argumenty zawarte we wniosku z dnia [...] września 2003 r. stanowią przesłankę do zastosowania instytucji umorzenia niezależnie od tego, czy w danym przypadku istniał ważny interes podatnika lub interes publiczny. Tym samym zarzut naruszenia art. 67 i 208 § 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego podejmował wszystkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podstawą do wydania decyzji stały się informacje dotyczące wygaśnięcia zobowiązania podatkowego i brak jakichkolwiek zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług na dzień składania wniosku. W ocenie organu podatkowego II instancji, nie znajduje także potwierdzenia zarzut podatnika o naruszeniu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy wymagane tym przepisem. Organ podatkowy odniósł się do stanu faktycznego sprawy wskazując powody, na podstawie których podjęto decyzję o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie art. 208 § 1 i art. 67 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczną z prawem. Przepis art. 208 Ordynacji podatkowej stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było żądanie strony skarżącej umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, mimo, że z tego tytułu nie była już zobowiązana do ich zapłaty. W doktrynie istnieje pogląd, że aby wniosek o umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę uczynił sprawę przedmiotem postępowania administracyjnego powinny zaistnieć łącznie trzy przesłanki: Po pierwsze – w chwili składania wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę obowiązuje przepis prawa materialnego pozwalający na podjęcie w tym zakresie stosownej decyzji administracyjnej. Po drugie – podmiot w chwili składania wniosku posiada zaległości podatkowe lub jest zobowiązanym z tytułu odsetek na rzecz określonego związku publicznoprawnego. Po trzecie – wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowych dotrze do organu podatkowego w momencie, gdy zachowane są dwa wyżej wymienione warunki. Dopiero spełnienie tych trzech przesłanek powoduje, że "sprawa zawisła" i powinna być rozstrzygnięta co do istoty, w przeciwnym wypadku z uwagi na brak przedmiotu orzekania postępowanie powinno być umorzone. Także w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym orzekanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest możliwe tylko wówczas, gdy zaległość ta istnieje w chwili składania wniosku (tak NSA w wyroku z dnia 29 września 1999 r. SA/Sz 1291/98; w wyroku z dnia 2 grudnia 1999 r. III SA 7973/98; w wyroku z dnia 7 stycznia 2000 r. I SA/Lu 1589/98; w wyroku z dnia 20 marca 2000 r. I SA/Ka 1584/98). W stanie faktycznym, jaki wystąpił w sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego miał obowiązek umorzenia postępowania, a zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję I instancji odpowiada prawu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że w sytuacji, gdy następuje umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej organ podatkowy nie ma obowiązku badania czy zachodzą przesłanki określone w art. 67 Ordynacji podatkowej, to jest, czy występują ważny interes podatnika lub interes publiczny przemawiające za zastosowaniem instytucji umorzenia. Nie nastąpiło też naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i odnosi się do obowiązków organu podatkowego pozostających w związku z koniecznością wyjaśnienia stanu faktycznego, który w sprawie niniejszej jest bezsporny, a nie stanu prawnego sprawy. Powołane przez skarżącą w skardze orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2002 r., sygn. akt III RN 198/00 zapadło w sytuacji, gdy zapłacenie podatku nastąpiło już po wszczęciu postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej, a więc w innym stanie faktycznym, niż w sprawie będącej przedmiotem rozpatrywania przez Sąd. Mając na uwadze powyższe i uznając zarzuty skargi za prawnie nieuzasadnione, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.