I SA/Lu 158/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu importu samochodu osobowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. S. wynagrodzenie w kwocie [...] złote w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz wydatków w kwocie [...] złotych, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa , art. 10 ust. 1 pkt 4 i ust. 8, art. 20 ust. 2, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w związku z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 3 z 2008 r. poz. 11), § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87 z 2004 r., poz. 825 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej rozpatrzył odwołanie S. S. i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2009 r. określającą podatek akcyzowy z tytułu importu. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że dnia [...] maja 2007 r. według dokumentu SAD Nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Lancia Lybra S.W. 2.0, rok produkcji 2002, pojemność silnika 1998 cm3. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek z dnia [...] kwietnia 2007 r. określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 1.000 CH F, fakturę za wynajem lawety, oświadczenie o zapłacie za dokument T1. Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym z art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i zostało przyjęte przez organ celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty podatku na podstawie zadeklarowanych przez przedstawiciela Strony elementów kalkulacyjnych. W związku z wątpliwościami co do rzetelności wartości podanej na w/w rachunku, Dyrektor Izby Celnej na wniosek Naczelnika Urzędu Celnego, przesłał za pośrednictwem Ministerstwa Finansów kserokopię w/w umowy do weryfikacji przez władze celne Szwajcarii. Pismem nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. władze celne Szwajcarii poinformowały polską administrację celną, że rachunek zakupu samochodu osobowego nie jest autentyczny. Pan U. E. właściciel firmy "A" poinformował, że nie sprzedał przedmiotowego pojazdu. Zarówno podpisy jak i faktury są sfałszowane. Zgadza się jedynie nagłówek faktur z adresem firmowym oraz numerami telefonów. Pan E. nie wiedział skąd pochodzą faktury. Jednocześnie poinformował, że od 2005 r. firma E. Automobile AG nie sprzedawała samochodów. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia prawidłowej kwoty podatku akcyzowego z tytułu importu pojazdu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę 15.872 zł i określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1.332 zł. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę podatku akcyzowego z tytułu importu w wysokości 541 zł. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. S. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe. Jednocześnie S. S. wyjaśnił, że nie posiadał żadnych dokumentów związanych z odprawą pojazdu, dokumenty podpisał w trakcie odprawy celnej w Urzędzie Celnym za wynagrodzeniem. Z dalszych wyjaśnień wynikało, że jest alkoholikiem, nie posiada żadnych dochodów i nigdy nie posiadał prawa jazdy. Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nie skonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach (art. 4 ustawy Ordynacja podatkowa). Ustawy podatkowe normujące poszczególne podatki określają, kiedy i w jakich sytuacjach powstaje obowiązek podatkowy. Powinność poniesienia świadczenia pieniężnego wystąpi, jeśli zaistnieje określone w ustawie podatkowej zdarzenie. Z definicji obowiązku podatkowego wynika jego obiektywny przymusowy charakter. Obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług wynikające z niego zobowiązanie podatkowe są kategorią obiektywną, powstają zatem niezależnie od tego, czy podmiot, którego dotyczą, ma tego świadomość. Zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego (art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa). Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Należy podkreślić, że deklaracje podatkowe są prawną konsekwencją zastosowania w danym podatku metody jego samoobliczenia przez podatnika i mają na celu ułatwienie kontroli prawidłowości płacenia podatku przez podatnika. Zgłoszenie celne do procedury celnej jest formą deklaracji podatkowej, w której strona deklaruje kwotę podatku we właściwej wysokości. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Podstawa opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych obejmuje również prowizję oraz koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały do niej włączone, a już poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 10 ust. 8 ustawy). Do podstawy opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu wyrobów (art. 10 ust. 9 ustawy). Zgodnie z jej art. 20 ust.1, podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. W myśl art. 80 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 80 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy). W świetle przepisów podatkowych nie jest istotne czy powstanie zaległości podatkowej było przez stronę zawinione czy też było wynikiem błędu organu celnego. Zaległość podatkowa ma charakter obiektywny. Jej powstanie jest związane z niezapłaceniem podatku w terminie płatności. Jest niezależna od woli, zamiaru bądź winy po stronie podatnika, płatnika lub inkasenta. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, prezentowany jest pogląd, że w przypadku gdy dług celny został określony ostateczną decyzją organu celnego, dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, wynikające z niej ustalenia dotyczące wartości niezbędnych do ustalenia podstawy opodatkowania, takie jak: wartość celna towaru, pozycja CN, czy cło, nie mogą być weryfikowane w postępowaniu podatkowym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towarów (wyrok NSA z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt I FSK 182/06, niepublikowany i wyrok WSA z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt SA/Lu 61/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzją nr [...], Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] października 2009 r. ustalającą wartość celną sprowadzonego pojazdu i określającą kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu. Prawną konsekwencją w/w decyzji było określenie podatku akcyzowego z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania ustalonej wartości celnej pojazdu oraz kwoty długu celnego w należnej wysokości. Zgodnie z art. 11 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Czynnością podlegającą opodatkowaniu jest w niniejszej sprawie import pojazdu. Zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 4 cyt. ustawy opodatkowaniu akcyzą podlega eksport i import wyrobów akcyzowych. Jak wynika z akt sprawy S. S., którego nazwisko figuruje w dok. SAD jako zgłaszający, na rachunku z dnia [...] kwietnia 2009 r. zaś jako kupujący, był jednocześnie odbiorcą towaru (pole 8 dok. SAD). Ponadto z dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego tj. faktury VAT za wynajem lawety, oświadczenia o zapłacie za wystawienie dokumentu T1 wynika, że nabywcą towaru jest S. S. Z powyższych dokumentów wynika, iż zgłaszającym i jednocześnie importerem w niniejszej sprawie był S. S. Wobec tego jest on podatnikiem zobowiązanym do zapłaty podatku akcyzowego z tytułu importu. W skardze sądowej S. S. podniósł między innymi, że jest osobą posiadającą III grupę inwalidztwa, nie pracuje, nie posiada żadnych dochodów i nie jest w stanie zapłacić kwoty wynikającej z decyzji. Wnosił o umorzenie podatku. Skarżący podał, że w sprawę związaną z samochodem został wmanipulowany przez swoich kolegów, którzy go oszukali i skrzywdzili. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że S. S. w dniu [...] maja 2007 r. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki Lancia Lybra S.W. 2.0, rok produkcji 2002, pojemność silnika 1998 cm3. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. rachunek z dnia [...] kwietnia 2007 r. określający wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 1.000 CH F, Ponieważ dowód zakupu tego pojazdu nie został przez władze szwajcarskie uznany za autentyczny rozstrzygnięciem celnym została ponownie ustalona wartość celna towaru, co spowodowało zweryfikowanie przez organy podatkowe wysokości podatku akcyzowego. Przepisy podatkowe określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów odwołują się do rozwiązań prawnych przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń, a nie na odwrót. W związku z tym, dla odwrócenia skutków prawnych związanych z nieprawidłowym określeniem wartości celnej, także w zakresie wynikających stąd skutków podatkowych, niezbędne jest zachowanie właściwej kolejności, co oznacza konieczność zastosowania w pierwszej kolejności trybu weryfikacji przewidzianego w przepisach celnych. Wobec powyższego, przyznać należy rację organowi podatkowemu, iż zmiana wartości celnej towaru spowodowała konieczność zweryfikowania wysokości podatku akcyzowego. Należy bowiem wskazać, że wartość celna powiększona o należne cło stanowi w przypadku stawki procentowej podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym (art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym). Organy podatkowe nie były upoważnione do weryfikowania wynikającej z decyzji organu celnego z dnia [...] października 2009 r. ( nr [...]) wartości celnej towaru. Powyższą decyzją Naczelnik Urzędu Celnego ustalił wartość celną sprowadzonego pojazdu na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego na kwotę 15.872 zł i określił kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1.332 zł. Rozstrzygnięcie to – w toku kontroli instancyjnej - zaakceptował Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. (k.35 – 41 akt adm.) Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega import wyrobów akcyzowych. Pokreślenie wymaga, iż w sprawie przedmiotem opodatkowania jest import, jako że używany samochód osobowy został przez skarżącego przywieziony ze Szwajcarii, czyli terytorium państwa trzeciego oznaczającego terytorium innego państwa niż terytorium kraju i terytorium państwa członkowskiego. Na podstawie art. 201 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92, z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r.), dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawa opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych obejmuje również prowizję oraz koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, jeżeli nie zostały do niej włączone, a już poniesione do pierwszego miejsca przeznaczenia na terytorium kraju (art. 10 ust. 8 ustawy). Do podstawy opodatkowania w imporcie wyrobów akcyzowych dolicza się określone w odrębnych przepisach opłaty oraz inne należności, jeżeli organy celne mają obowiązek pobierać te należności z tytułu importu wyrobów (art. 10 ust. 9 ustawy). Stosownie do jej art. 20 ust.1, podatnicy dokonujący importu wyrobów akcyzowych są obowiązani do obliczenia i wykazania kwoty akcyzy w zgłoszeniu celnym, z uwzględnieniem obowiązujących stawek. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli organ celny stwierdzi, iż w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. W myśl art. 80 ust.1 ustawy o podatku akcyzowym, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów powstaje w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 80 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy). Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825 ze zm.) określa, że stawka procentowa podatku akcyzowego dla samochodów o pojemności silnika poniżej 2000 cm3 wynosi 3, 1 % podstawy opodatkowania. Zgłoszenie celne miało miejsce w dniu [...] maja 2007 r. Skoro w tej dacie powstał obowiązek podatkowy w akcyzie, należało zastosować stawkę podatku wynikającą z przepisów w tej dacie obowiązujących. W tych warunkach wystąpiły przesłanki do wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji dotyczącej zobowiązania w podatku akcyzowym. Zarzuty skarżącego, że w sprawę związaną z samochodem został wmanipulowany przez swoich kolegów, którzy go oszukali i skrzywdzili nie mogły więc stanowić usprawiedliwionej podstawy do uchylenia przez Sąd w/w decyzji. Okoliczność, że skarżący nie jest w stanie zapłacić kwoty podatku nie ma wpływu na ocenę legalności skontrolowanego rozstrzygnięcia. Ubocznie trzeba wyjaśnić, że kwestia umorzenie podatku – sygnalizowana w uzasadnieniu skargi - nie należy do zakresu działania sądów administracyjnych. Zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę orzekania przez organ. Z tych też względów Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu przysługującym profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącego orzeczono na podstawie art. 250 cyt. ustawy.