I SA/Lu 160/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia G. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Z akt sprawy wynika, że w dniu 18.07.2013r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczenie należności pieniężnych z tytułu zobowiązania podatkowego G. K. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia 18 lipca 2013r. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zabezpieczył na majątku podatnika należności z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. w wysokości 251.962 zł wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi do dnia 18.07.2013r. w łącznej kwocie 163.213 zł. Na podstawie powyższej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] r., którego opis w dniu 20.08.2013r. doręczył podatnikowi wraz z odpisami zawiadomień o zajęciach zabezpieczających. W dniu 2.08.2013r. zajęto rachunki bankowe podatnika, w dniu 6 sierpnia 2013r. zajęto jego udziały w spółkach z o.o. oraz dokonano wpisów hipotek przymusowych na jego nieruchomościach. W dniu 31.11.2013r. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako wierzyciel wystąpił o przedłużenie terminu zabezpieczenia do dnia 31.03.2014r., uzasadniając żądanie trwającym postępowaniem kontrolnym. Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zabezpieczenia na majątku podatnika do dnia 31.03.2014 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. K. domagał się jego uchylenia, zarzucił naruszenie art. 159 § 2 w związku z art. 154 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak uzasadnienia konieczności przedłużenia zabezpieczenia. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając niedopuszczalność zażalenia wskazał, iż art. 159 § 2 ustawy z 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2012, poz.1015 ze zm., dalej: - "ustawa egzekucyjna") stanowiący podstawę do przedłużenia terminu zabezpieczenia, został zmieniony przez art. 111 pkt 47 ustawy z dnia 11.10.2013 o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. 2013r., poz. 1289 – dalej: - "ustawa o wzajemnej pomocy"), obowiązujący od 21.11.2013r. i zgodnie z jego treścią ustawodawca zlikwidował instytucję przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych. Zdaniem organu w sprawie stosownie do art. 123 pkt 1 ustawy o wzajemnej pomocy, znajdzie zastosowanie art. 159 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym ustawą o wzajemnej pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. K. domagał się uchylenia powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20.11.2013 r. Zarzucił naruszenie art. 159 § 3 ustawy egzekucyjnej, art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, poprzez błędną interpretację tego przepisu prowadzącą do wyłączenia postępowania zabezpieczającego z zakresu art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy oraz naruszenie art. 159 2 w związku z art. 154 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu podniósł, iż uniemożliwienie kontroli aktu administracyjnego, który nadal wywiera skutki prawne, prowadzi do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania z art. 15 kpa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] r. wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia należności pieniężnych. Zgodnie z art. 159 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od 21.11.2013r., nadanym przez art. 111 pkt 47 ustawy z 11.10.2013r. o wzajemnej pomocy, organ egzekucyjny na żądanie zobowiązanego uchyla zabezpieczenie obowiązku o charakterze niepieniężnym, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania tego zabezpieczenia (§ 1). O uchyleniu zabezpieczenia organ egzekucyjny wydaje postanowienie. Na postanowienie to przysługuje zażalenie zobowiązanemu i wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (§ 1a). Termin określony w § 1 może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela o okres do 3 miesięcy, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte (§ 2). Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie przedłużenia terminu określonego w § 1 lub odmowy przedłużenia tego terminu służy wierzycielowi i zobowiązanemu zażalenie (§ 3). Z powyższej zmiany art. 159 ustawy egzekucyjnej wynika, iż ustawodawca zrezygnował z instytucji przedłużania na wniosek wierzyciela terminu zabezpieczenia należności pieniężnych, co w konsekwencji doprowadziło do niemożliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia, którego ustawa już nie przewiduje. Dlatego rozstrzygnięcie organu stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, którego przepisy prawa nie przewidują należało uznać za prawidłowe. Odnośnie natomiast zasadności zastosowania przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu wydania postanowienie o niedopuszczalności zażalenia (w dniu [...] r.) na postanowienie z dnia [...] r. - art. 159 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym od z 21.11.2013r. należy wskazać na treść art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, zgodnie z którym do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2-6 – (nie znajdującym zastosowania w sprawie niniejszej) (ust.1). Ponieważ zgodnie z ust. 2 tego przepisu organ egzekucyjny może, na podstawie art. 13 § 1 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu dotychczasowym, zwolnić określony składnik majątkowy zobowiązanego bez zgody wierzyciela. Do wstrzymania czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 § 6 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu dotychczasowym, nie jest wymagana zgoda wierzyciela (ust. 3). Do wszczęcia i prowadzenia egzekucji z nieruchomości stosuje się przepisy działu II rozdziału 7 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 4). Do postępowań, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie przepisy art. 17a, art. 26b, art. 36 § 1, art. 56 § 1, art. 57 § 1 i art. 71 § 3 ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (pkt 1); art. 49 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 113, art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. v ustawy zmienianej w art. 115, art. 54 pkt 8a ustawy zmienianej w art. 116, art. 19 ust. 2 pkt 3a ustawy zmienianej w art. 117, art. 8a ustawy zmienianej w art. 118, art. 18a ustawy zmienianej w art. 119, art. 281 ust. 1 pkt 10a ustawy zmienianej w art. 120, art. 149 pkt 10 ustawy zmienianej w art. 121 oraz art. 9f ust. 1 pkt 15a ustawy zmienianej w art. 122, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (pkt 2 ust. 5). Przepisy art. 28b i art. 28c ustawy zmienianej w art. 111, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tych przepisów (ust.6). Powyższe wskazuje, że przepisy w dotychczasowym brzmieniu (art. 159 § 1 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu do 20.11.2013r.), znajdą zastosowanie wyłącznie do postępowań egzekucyjnych w administracji wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Natomiast dyspozycją tego przepisu nie zostały objęte przepisy dotyczące postępowania zabezpieczającego, będącego przedmiotem postępowania w sprawie niniejszej. Skarżący nie dostrzega różnicy pomiędzy postępowaniem egzekucyjnym, a zabezpieczającym. Postępowanie zabezpieczające nie służy doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku – egzekucji, a stosownie do art. 154 § 1 ustawy egzekucyjnej stworzeniu gwarancji, że w przyszłości będzie można wyegzekwować dany obowiązek. Dlatego z uwagi na treść art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy, w sprawie znalazł zastosowanie art. 159 § 1 ustawy egzekucyjnej w brzmieniu nadanym ustawą o wzajemnej pomocy, który nie przewiduje zażalenia na przedłużenie terminu zabezpieczenia należności pieniężnej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za prawidłowe stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie wydane w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.