I SA/Lu 167/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku Z. S. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla Z. S. doradcę podatkowego z urzędu. Pismem z dnia 13 lipca 2016 r. uzupełnionym następnie urzędowym formularzem skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika "ze specjalnością w zakresie doradztwa podatkowego". Uzasadniając wniosek oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. Obydwoje zamieszkują w należącym do nich mieszkaniu o pow. 59 m2, a źródłem ich utrzymania są świadczenia emerytalno-rentowe w łącznej wysokości [...] zł netto. Małżonkowie nie posiadają przy tym żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Z ww. środków skarżąca uiszcza opłaty związane z utrzymaniem domu oraz ponosi koszty leczenia. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie takim zwolnieniem skarżąca została objęta. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r., Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Orzeczenie to oznacza, że skarżąca została w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Co więcej przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie zostało dotychczas cofnięte ani zmienione, a tym samym skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Nie jest zatem konieczne zwracanie się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przykładowo składając zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, na co wskazuje kontekst działania skarżącej. Jak wyjaśniono wyżej, prawo pomocy obejmuje swym zakresem cały tok postępowania (również postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym). Konkludują, referendarz sądowy nie może wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów w sytuacji gdy prawo pomocy w takim zakresie zostało już stronie udzielone prawomocnym postanowieniem. W takim przypadku rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwago na przyznane już skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jej należy rozpatrywać w oparciu o przesłankę przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącej należało stwierdzić, że wykazała ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W szczególności niskie dochody rodziny skarżącej, brak oszczędności i wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych pozwalają na stwierdzenie, że nie jest ona w stanie z posiadanych środków ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono jak w pkt 2 sentencji. Zapadłe orzeczenie w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 19 maja 2016 r. oznacza, że skarżąca została w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano jej doradcę podatkowego, bez obowiązku ponoszenia przez nią kosztów zastępstwa procesowego, o wyznaczeniu którego zostanie powiadomiona osobnym pismem.