I SA/Lu 169/97
WyrokWSA w Lublinie1998-02-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji, odmawiając umorzenia zaległości podatkowej, naruszył przepisy Kpa, w szczególności poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i analizy sytuacji majątkowej podatnika?Ratio decidendi
Organ administracji, wydając decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ma obowiązek wszechstronnie zebrać i przeanalizować materiał dowodowy, uwzględniając sytuację majątkową i dochody strony w chwili podejmowania decyzji. Brak takiego działania, w tym nieuwzględnienie okoliczności losowych mających wpływ na zdolność płatniczą podatnika, stanowi naruszenie przepisów Kpa (art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 Kpa) i uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej. Organ I instancji oraz organ odwoławczy odmówiły umorzenia, wskazując m.in. na prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej i fakt odroczenia terminu płatności, z którego skarżący się nie wywiązał. Skarżący podnosił, że jego środek transportu do działalności gospodarczej uległ samozapaleniu, co pozbawiło go źródła utrzymania. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Nie można podzielić poglądu zaskarżonej decyzji, iż udzielenie skarżącemu ulgi w postaci odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej i niewywiązanie się z wyznaczonego terminu płatności wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, skoro bezpośrednio po wydaniu tej decyzji, zaszły takie okoliczności faktyczne, które realnie uniemożliwiały mu jej wykonanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podzielić należy pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, iż decyzja oparta na przepisie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych jest decyzją z zakresu uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ administracji po wszechstronnym zbadaniu okoliczności faktycznych sprawy może lecz nie musi umorzyć zaległości podatkowe.
W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się jednak, iż uznaniowość decyzji nie oznacza jej dowolności.
Organ administracji wydając decyzję z zakresu uznania administracyjnego ma obowiązek wszechstronnie zebrać materiał dowodowy pod kątem przesłanek wymienionych w art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /art. 77 par. 1 Kpa/, dokonać analizy tego materiału /art. 80 Kpa/, a następnie wykazać w uzasadnieniu decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z jakich przyczyn nie uwzględniono słusznego interesu strony /art. 7 Kpa/.
Podnieść przy tym należy, iż każda sprawa winna być rozważana indywidualnie i w odniesieniu do przytoczonych przez stronę okoliczności faktycznych oraz w oparciu o sytuację w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.
Zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji nie czynią zadość przytoczonym wyżej wymaganiom i wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa.
Podnieść przede wszystkim należy, iż w toku postępowania nie ustalono w ogóle jaki jest stan majątkowy i dochody skarżącego.
Protokół o stanie majątkowym skarżącego pochodzi z 30.07.1996 r. podczas gdy jego wniosek o umorzenie zaległości podatkowej złożony został do Urzędu Skarbowego w dniu 4.09.1996 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnosił m.in., iż samochód, który był środkiem transportu w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej - handel obwoźny uległ samozapaleniu i całkowicie spłonął, co pozbawiło go jedynego źródła utrzymania.
Zaskarżona decyzja jako argument przemawiający za nieuwzględnieniem wniosku wskazuje na fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej i konieczności rozwiązywania trudności płatniczych we własnym zakresie, jednakże w ogóle nie odnosi się do przytoczonych przez skarżącego, jak też nie wskazuje okoliczności, czy i jakie dochody uzyskuje skarżący z tej działalności.
Znaczne obniżenie zdolności płatniczej podatnika, spowodowane zdarzeniem losowym może być uznane za "szczególnie uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze", uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych na podstawie art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Nie można podzielić poglądu zaskarżonej decyzji, iż udzielenie skarżącemu ulgi w postaci odroczenia terminu płatności zaległości podatkowej i niewywiązanie się z wyznaczonego terminu płatności wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, skoro bezpośrednio po wydaniu tej decyzji zaszły, według skarżącego, takie okoliczności faktyczne, które realnie uniemożliwiały mu jej wykonanie, a które to okoliczności nie były badane przez organ administracji w toku postępowania administracyjnego.
Wyżej przytoczone okoliczności wskazują, iż zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 3 Kpa, co czyni skargę zasadną, a co mając na uwadze na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 55 ust. 1 ww. ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło