I SA/Lu 172/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 września 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. B. wynagrodzenie w kwocie [...] złote w tym VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzją z dnia [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania J. K., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 16.11.2006 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek J. K. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z wymaganymi załącznikami. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.788,75 zł. Z treści decyzji wynikało, że przyznana płatność wypłacana będzie przez 5 kolejnych lat z następującymi zastrzeżeniami: 1. przyznana kwota płatności jest przeliczana (zgodnie z zasadami określonymi w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2808/1998/WE z dnia 22 grudnia 1998 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla Euro w rolnictwie (Dz. Urz. WE L 349, z 24.12.1998, ze zm.) z kwoty ustalonej w Euro, jej wysokość w złotych w kolejnych latach może ulec zmianie, 2. zgodnie z § 8 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) zwanego dalej Rozporządzeniem, warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po ww. terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia. Decyzja została stronie doręczona w sposób prawem przewidziany w dniu 26.02.2007 r. W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w roku 4 i 5. Wstrzymanie płatności uzasadnione zostało niezłożeniem przez J. K. Oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia, na podstawie § 8 Rozporządzenia. Od decyzji organu I instancji J. K. złożył odwołanie. Rozpatrując odwołanie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych oraz przestrzenny zasięg wdrażania tego działania uregulowany został w powołanym wyżej Rozporządzeniu. W myśl § 3 ust 1 pkt 3 Rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną, który prowadził przez okres co najmniej 3 lat przed złożeniem wniosku, działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej (...), a w dniu złożenia wniosku prowadził działalność rolniczą, w gospodarstwie rolnym niskotowarowym o wielkości ekonomicznej, co najmniej 2 EJW (ESU) i nie więcej niż 4 EJW (ESU), stanowiącym przedmiot odrębnej własności jego albo jego małżonka, albo przedmiot ich współwłasności oraz zobowiąże się do: realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzację gospodarstwa niskotowarowego (....), oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności. Stosownie do § 8 ust. 1 ww. Rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaca się, jeżeli producent rolny zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, oraz złożył kierownikowi Biura Powiatowego Agencji, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Oświadczenie, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję w terminie 7 dni od upływu określonego wyżej terminu. Do oświadczenia dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 i 3 Rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie wypłata trzeciej płatności nastąpiła w dniu 23.04.2009 r. Termin 6 miesięczny na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (zakup maszyn rolniczych) od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu - upłynął 23.10.2009 r., a zatem terminem ostatecznym na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego był dzień 30.10.2009 r. W tym terminie J. K. wymaganego oświadczenia nie złożył. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że zarówno 7 dniowy termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 ww. Rozporządzenia) jak i 6 miesięczny termin na zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia) są terminami prawa materialnego i jako takie nie mogą być przez organy prowadzące postępowanie modyfikowane. Jednocześnie podkreślono, że w odniesieniu do tego ostatniego terminu przepisy prawa przewidują odstępstwo od tej zasady polegające na tym, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności: 1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego; 2) wystąpienie klęski żywiołowej; 3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnego i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych; 4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego (§ 9 ust. 2 Rozporządzenia). W przypadku, gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie ww. okoliczności, zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności (§ 9 ust. 3 Rozporządzenia). Reasumując, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki konieczne do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określone w przepisie § 8 ust. 2 Rozporządzenia. Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji zauważył, że sytuacja wskazana w odwołaniu - fakt błędnego zrozumienia pouczenia przy składaniu wniosku oraz oczekiwanie strony na "zawiadomienie" informujące o miejscu składania oświadczenia wraz z dokumentami - nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, że strona nie może zasłaniać się ww. okolicznościami, gdyż decyzja Nr [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w swojej treści precyzyjnie informowała o terminie wynikającym z § 8 Rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że zgodnie z art. 9 KPA organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Naruszenie tej zasady przejawia się w odmowie lub nienależytym udzieleniu informacji (udzielenie informacji niejasnej, błędnej lub niewyczerpującej), przy czym organ odwoławczy podkreślił, że żaden z tych przypadków nie miał w niniejszej sprawie miejsca. Z akt sprawy wynika, że strona nie wnosiła o udzielenie jej informacji, co do tego, na czym ma polegać realizacja przedsięwzięć zadeklarowanych w Planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że J. K. nie spełnił warunków koniecznych do wypłaty płatności z tytułu wsparcia gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji planu, określonych w § 8 Rozporządzenia. Na powyższą decyzje J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W jej treści wskazał, że jest inwalidą – rencistą, cierpi na schorzenia związane z uszkodzeniem prawej połowy ciała i częściowymi zanikami pamięci (leczy się psychiatrycznie) i w związku ze swoim stanem zdrowia zapomniał o terminie złożenia oświadczenia. Skarżący wskazał także, że czekał na zawiadomienie od organu, gdzie ma złożyć dokumenty związane z realizacja przedsięwzięcia, do którego się zobowiązał. Na zakończenie wyjaśnił, że zobowiązanie objęte wnioskiem o płatności zrealizował dnia 10.06.2008 r. tj. 1 rok i 4 miesiące przed terminem. Dodatkowo skarżący wskazał, że w czerwcu 2009 r. w jego gospodarstwie wystąpiła klęska powodzi, a zatem w jego ocenie, płatności w 4 i 5 roku powinny mu zostać wypłacone, w oparciu o § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 Rozporządzenia. Do skargi dołączył umowy nabycia prasy kostkującej z dnia 10.06.2008 r., ciągnika rolniczego z dnia 30.08.2009 r., oraz wozoprzyczepy z dnia 3.01.2009 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący formalnie w ogóle nie złożył przewidzianego przepisami prawa oświadczenia, a podnoszona w skardze okoliczność związana z wystąpieniem klęski żywiołowej nie może być w rozpatrywanej sprawie wzięta pod uwagę, gdyż zgodnie z § 9 ust. 3 Rozporządzenia, okoliczność taka może mieć znaczenie, jedynie w przypadku, gdy realizacja przedsięwzięcia określonego w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa, natomiast w rozpatrywanej sprawie przedsięwzięcie objęte planem rozwoju zostało zrealizowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga w sprawie niniejszej nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą prawną decyzji w sprawie niniejszej jest § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r. Nr 286 poz. 2870 ze zm.), zwane dalej Rozporządzeniem. W § 9 ust. 1 Rozporządzenia sformułowana została generalna zasada, zgodnie z którą, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 Rozporządzenia obejmujących: 1) realizację przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, 2) złożenia kierownikowi Biura Powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, wraz z dokumentami potwierdzającymi ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (§ 8 ust. 2 i 3 Rozporządzenia). Odstępstwo od tej zasady przewidziane jest jedynie w nielicznych, wskazanych w § 9 ust. 2 Rozporządzenia wypadkach, związanych z wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających realizację zadeklarowanych przedsięwzięć. W sytuacjach takich zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności. W spawie niniejszej bezsporne jest, że mimo upływu przewidzianego w ww. przepisach terminu do złożenia stosownego oświadczenia J. K. oświadczenia takiego nie złożył. Z akt sprawy wynika jedynie, że do złożonego w dniu 30.11.2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] odwołania dołączone zostały trzy dokumenty - umowy nabycia: prasy kostkującej z dnia 10.06.2008 r., ciągnika rolniczego z dnia 30.08.2009 r. na nazwisko syna skarżącego, któremu ma zamiar przekazać gospodarstwo rolnr oraz wozoprzyczepy z dnia 3.01.2009 r. (k. 16,17,18 akt administracyjnych). W takim stanie faktycznym i prawnym stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji prawa nie narusza, bowiem zaistniały okoliczności przewidziane przepisami prawa do wstrzymania płatności w 4 i 5 roku, a to wobec niezłożenia oświadczenia o zrealizowaniu zadeklarowanych przedsięwzięć, które jest warunkiem koniecznym wypłaty przyznanej płatności w 4 i 5 roku. Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że oczekiwał od organu zawiadomienia, gdzie powinien złożyć oświadczenie wraz z dokumentami potwierdzającymi realizację przedsięwzięć objętych planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wskazać należy, że obowiązku zawiadomienia przez organ gdzie należy złożyć wymagane prawem dokumenty nie można wywieść z § 8 ust 2 Rozporządzenia. Dokonując interpretacji powołanych wyżej przepisów należy podkreślić, że ciążący na organach administracji obowiązek informowania strony o jej sytuacji prawnej nie zwalnia samej strony od zachowania należytej staranności w związku z prowadzeniem swoich spraw, a z ich treści nie można wywieść, iż poza ogólnym obowiązkiem informowania, na organie ciąży dodatkowy, szczególny obowiązek przypominania, prawidłowo poinformowanej stronie, o upływie terminu, czy formie realizacji określonej czynności, aby na skutek swojej bezczynności nie poniosła szkody. W tym kontekście wskazać należy, że z akt sprawy niniejszej wynika, że strona nie podejmowała żadnych czynności zmierzających do złożenia wymaganego prawem oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie i oświadczenie takie nie zostało przez nią złożone na żadnym etapie postępowania. Skarżący nie żądał od organu jakiejkolwiek informacji w tym zakresie. Ponadto, podkreślenia wymaga, że skarżący składając w dniu 16.11.2006 r. Wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych oświadczył, m.in. że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" (część XI Wniosku Oświadczenia i Zobowiązania). Ocena, iż w sprawie niniejszej skarżący nie zrealizował wynikających z przepisów prawa obowiązków warunkujących wypłatę płatności w 4 i 5 roku realizacji przedsięwzięcia, o których został poinformowany w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (decyzja doręczona stronie [...]) była zatem uprawniona, a zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podnoszona przez skarżącego okoliczność klęski powodzi, czy złego stanu zdrowia pozostaje bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący zrealizował przedsięwzięcie określone w planie rozwoju (zakupił 2 maszyny rolnicze, ciągnik – jak wynika z umowy jest własnością syna skarżącego), a zatem nie zaszły przesłanki, o których mowa w § 9 ust. 3 Rozporzadzenia (brak realizacji przedsięwzięcia z powodu wskazanych w tym przepisie okoliczności nadzwyczajnych). W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.