I SA/Lu 172/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2014 r. sprawy ze skargi O. S.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia A. S.A. (obecnie B. S.A.) utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] określającej A. S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wójt Gminy S. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2008r. w kwocie 66.456 zł., a następnie nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Uznał, że zaistniały przesłanki z art. 239 a i art. 239b § 1 pkt 4 i § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące, a okoliczności, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji określającej nie zostanie wykonane zostały uprawdopodobnione. Rozpoznając zażalenie spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji z dnia [...] października 2013r. określającej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008r., gdyż zobowiązanie z niej wynikające przedawnia się z dniem 31 grudnia 2013 r., a spółka nie dokonała prawidłowych korekt deklaracji, kwestionowała wysokość zobowiązania wynikającego z decyzji nieostateccznej (złożyła odwołanie), co wskazywało, że zobowiązanie nie zostanie wykonane dobrowolnie. Wobec powyższego organy podatkowe nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca w przypadku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wyłączył obowiązek doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania oraz obowiązek wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia SKO oraz poprzedzającego je rozstrzygnięciem organu I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie poinformowania jej o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, art. 210 § 4 w związku z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej, wskutek braku uprawdopodobnienia, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Wójta Gminy nie zostanie przez skarżącą wykonane przed terminem przedawnienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, a ustawodawca nie wyłączył obowiązków wynikających z art. 121 Ordynacji podatkowej w tym postępowaniu. Nadto naruszono także art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 op poprzez rozpoznanie zażalenia i utrzymanie w mocy postanowienia, które nie weszło do obrotu prawnego, ponieważ postanowienie Wójta Gminy nie zostało doręczone na adres A. S.A. Zdaniem skarżącej nie można podzielić argumentacji kolegium, iż obowiązku informowania strony o prowadzeniu postępowania w zakresie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie można wywodzić z zasady ogólnej dotyczącej prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podano żadnej okoliczności, która wskazywałaby na wysokie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Za uprawdopodobnienie nie można uznać bowiem faktu, że skarżąca nie wykonała decyzji organu I instancji i tego, że złożyła odwołanie od tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) dalej" "op" decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że co do zasady podatnik ma obowiązek wykonania dopiero ostatecznej decyzji podatkowej, ma więc prawo oczekiwać z zapłatą podatku do doręczenia mu takiej decyzji. Jednak prawo to może zostać ograniczone przez nadanie nieostatecznej decyzji podatkowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Prawne przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej, określone zostały w art. 239b § 1 i 2 op, przy czym z pkt 4 § 1 tego artykułu wynika, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany, gdy okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, zaś § 2 tego artykułu stanowi, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uprawdopodobnienie, o którym mowa oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że słuszne jest stanowisko organów wyrażające się w stwierdzeniu, że w niniejszej sprawie zaistniały ustawowe przesłanki nadania nieostatecznej decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy mieć na uwadze, że do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w dacie wydania postanowienia o nadaniu rygoru, pozostał krótki okres czasu (mniej niż 3 miesiące). Decyzja dotyczy podatku od nieruchomości za 2008 r. co także wskazuje, iż spółka nie uregulowała dobrowolnie wymaganych należności. Ponadto spółka odwołując się od decyzji skorzystała wprawdzie z przysługującego jej uprawnienia - kwestionowania rozstrzygnięcia, ale można na tej podstawie wnioskować, że nie zgadzając się ze skarżoną decyzją, nie wykona dobrowolnie wynikającego z niej zobowiązania podatkowego. Biorąc po uwagę powyższe organy słusznie przyjęły, że prawdopodobne jest, iż zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wyrażona w art. 121 op zasada zobowiązująca organy podatkowe do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jest ogólną zasadą postępowania podatkowego. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne, bezstronne, w którym organy podatkowe respektują normy określające ich obowiązki proceduralne oraz uprawnienia proceduralne strony, a także merytorycznie poprawne. Za prowadzącą do naruszenia tej zasady nie można uznać sytuacji, w której organy podatkowe nie informują podatnika o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu podatkowym i nie zawiadamiają go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do niego, gdy jednoznaczny przepis prawa wyłącza tego rodzaju obowiązki organu w tym postępowaniu. Formą zawiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej jest, zgodnie z art. 165 § 2 i 4 op, doręczenie podatnikowi postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, jednak przepisów tych, z mocy § 5 pkt 3 wymienionego artykułu, nie stosuje się w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podobnie, z mocy art. 200 § 2 pkt 1 op, nie stosuje się w takiej sprawie przepisu art. 200 § 1 op, który stanowi, że przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wykonanie zatem przez organ podatkowy czynności wskazanych w art. 165 § 2 i 4 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z zamiarem wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiłoby przekroczenie uprawnień organów podatkowych i działanie bez podstawy prawnej, zgodnie zaś z art. 120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Nadto nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 op poprzez rozpoznanie zażalenia i utrzymanie w mocy postanowienia, które nie weszło do obrotu prawnego. W aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo z dnia 25.01.2008r., udzielone doradcy podatkowemu A. C. przez dwóch członków zarządu A. S.A. do reprezentowania spółki przed organami podatkowymi i sądami administracyjnymi w sprawach z zakresu podatku od nieruchomości. Dlatego uznać należało, że postanowienie z dnia [...] zostało skutecznie doręczone skarżącej spółce. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.).