I SA/Lu 174/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2012 r. w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tytułem uzasadnienia wyjaśnił, że aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz prowadzi działalność gospodarczą, przynoszącą miesięczny dochód na poziomie od około [...] zł do około [...] zł. Nie ma zatem możliwości wykonania zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach należy zważyć, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak to zostało wyjaśnione w sprawie sygn. akt II FSK 2563/11, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń, okoliczności, świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. sygn. I GZ 316/10). Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z poglądem zarówno doktryny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188), jak również orzecznictwa (por. sygn. I FSK 1693/10) nie jest wystarczający sam wywód skarżącego odnośnie jego przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (powołane wyżej orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego powołania się na ustawowe przesłanki zastosowania tej instytucji, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie w sprawie sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Także w sprawie sygn. akt II GSK 1799/11 Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że dla wykazania zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby jej rzeczywistą sytuację. Innymi słowy wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie w sprawie sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Rozpoznawany wniosek nie czyni zadość ww. wymogom. Skarżący powołuje się jedynie na wysokość, z jednej strony, uzyskiwanych środków, a z drugiej, na wysokość należności wynikających z decyzji organu podatkowego. Jednocześnie pomija konkretne informacje o swoim stanie majątkowym, uzyskiwanych przychodach, sposobie dysponowania nimi. Nie przedstawia żadnych okoliczności, które w pełni obrazowałyby jego aktualną sytuację finansową i majątkową. Skarżący, co do zasady, nie może pomijać obowiązku zapłaty należności podatkowych, wynikających z ostatecznych decyzji organu podatkowego, nawet jeśli z tymi wykonalnymi decyzjami się nie zgadza. Zasadą jest przecież wykonalność decyzji ostatecznych. W tych okolicznościach bardzo ogólna argumentacja przedstawiona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która nie przedstawia pełnej sytuacji majątkowej skarżącego, przede wszystkim odnośnie poziomu uzyskiwanych przychodów (dodatkowo popartej dokumentami), jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia skarżącego powinny być bowiem poparte dokumentami źródłowymi, dotyczącymi jego sytuacji finansowej, majątkowej (by wymienić dla przykładu: wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, deklaracje podatkowe itp.). To na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a sąd nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu okoliczności, mających uzasadnić zastosowanie tej szczególnej instytucji ani też domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku w tej kwestii. Trzeba też pamiętać, że dochód z działalności gospodarczej jest wynikiem m.in. wysokości ponoszonych kosztów uzyskania przychodów z takiej działalności, które nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia należności publicznoprawnych, a więc także podatkowych, wynikających z ostatecznej decyzji organu podatkowego. Ponadto skarżący nie wykazał ani wysokości ponoszonych kosztów podatkowych, ani też nie wymienił na co konkretnie były one przeznaczone. Wymaga podkreślenia, że każda decyzja, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie w sprawie sygn. akt II GSK 49/11, LEX nr 742913). Nadto wykonanie decyzji, nakładających obowiązek zapłaty należności pieniężnych, co do zasady, ze swej istoty, nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi (czego na obecnym etapie sprawy sąd nie przesądza) może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone wraz z odsetkami. W tej sytuacji, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.