I SA/Lu 176/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AMP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. postanawia: odmówić AMP przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2007 r. oddalił skargę AMP na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego radca prawny AP wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku złożył na urzędowym formularzu PPF podpisany przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na etap postępowania koszty sądowe w tej sprawie ograniczają się jedynie do wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż stan finansów wnioskodawcy uniemożliwia mu uiszczenie wpisu sądowego w tej sprawie. Jego wspólne gospodarstwo domowe skarżącego liczy łącznie z nim 5 osób, w tym troje małoletnich dzieci. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości. Posiada on jedynie 20 % udziałów w spółce z o. o. Natomiast jego żona posiada nieruchomość. Nie podano jednak jej powierzchni. Łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł brutto. Wnioskodawca uzyskuje dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Natomiast dochody jego żony z tytułu pracy wynoszą [...] zł. W myśl art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z tym, że złożone na urzędowym formularzu PPF oświadczenie w ocenie referendarza sądowego okazało się niewystarczające, co do prawidłowej oceny sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy, stwierdzono, że zachodzi konieczność doprecyzowania jego sytuacji finansowej poprzez złożenie szeregu dokumentów źródłowych. W związku z tym, wezwano skarżącego do nadesłania: odpisów swoich zeznań podatkowych i jego żony za rok 2007 r., wyciągu z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych ze miesiące: grudzień 2007 r. - luty 2008 r., oświadczenia wykazującego jakie i w jakiej wysokości są stałe konieczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania oraz wspólnego gospodarstwa domowego (czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, opał, telefon, wydatki na żywność itp.), w którym skarżący zamieszkuje oraz do oświadczenia wskazującego jaka jest powierzchnia i sposób wykorzystania posiadanej przez żonę skarżącego nieruchomości. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania na adres pełnomocnika (k. nr 123) w zakreślonym terminie wnioskodawca żądanych dokumentów źródłowych i oświadczeń nie nadesłał. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). AMP wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. W ocenie referendarza sądowego, przedstawione przez stronę skarżącą na urzędowym formularzu oświadczenie na okoliczność jej sytuacji finansowej nie dawało podstaw do pełnej i prawidłowej oceny możliwości (lub ich braku) poniesienia kosztów sądowych w tej sprawie. Składane przez stronę skarżącą oświadczenie stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona wykazuje zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie ten warunek nie został spełniony. Strona skarżąca dochodząc swego prawa na drodze sądowej może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy, jednak dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, regulującymi instytucję prawa pomocy – między innymi wymogu unormowanego w art. 252 § 1 w związku z art. 255 ppsa. Złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy nie odpowiadał obowiązkom wynikającym z treści zacytowanych wyżej przepisów i nie pozwalał na stwierdzenie, iż skarżący wykazał, że nie może on w ogóle ponieść kosztów toczącego się postępowania. Sytuacja finansowa skarżącego musiała być zbadana tym bardziej, że skarżący poniósł już w tej sprawie koszty wpisu sądowego od skargi w wysokości 16 856 zł. (k. nr 60). Stąd konieczne było wezwanie skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. AMP nie wykonując w ogóle wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń odnoszących się do uzyskiwanych dochodów i ponoszonych kosztów utrzymania nie wykazał by zachodziły przyczyny uzasadniające przyznanie jemu prawa pomocy uniemożliwiając przez to referendarzowi sądowemu pełną i rzetelną analizę możliwości poniesienia przez siebie kosztów sądowych w tej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.