I SA/Lu 180/07

WyrokWSA w Lublinie2007-09-21

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania windykacyjnego, które obejmuje postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, może zostać uznany za bezprzedmiotowy, jeśli żadne z tych postępowań nie jest już w toku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie postępowania windykacyjnego, które obejmuje postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne, jest bezprzedmiotowy, jeśli żadne z tych postępowań nie jest już w toku. Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy wobec postępowania egzekucyjnego i nie może stanowić samodzielnego wykonania obowiązku. Umorzenie postępowania egzekucyjnego skutkuje uchyleniem czynności egzekucyjnych i obejmuje egzekucyjne skutki zabezpieczenia. W związku z tym, organy nie miały podstaw do rozważania przesłanek umorzenia postępowań, które już się zakończyły.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. wniósł o umorzenie postępowania windykacyjnego wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r. z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego umarzające postępowanie z wniosku skarżącego jako bezprzedmiotowe. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia i uznania jego roszczeń o umorzenie postępowania windykacyjnego. WSA oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.),, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania windykacyjnego I. oddala skargę; II. wpis od skargi, od którego skarżący był zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie; III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz doradcy podatkowego J. T. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. G., na podstawie art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98. poz.1071 ze zm./ i w związku z art.18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r. Nr 229 , poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2006 r. umarzające postępowanie z wniosku M. G. o umorzenie postępowania windykacyjnego wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r. z uwagi na bezprzedmiotowość. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że M. G. wnioskiem z dnia 30 października 2006 r. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie postępowania windykacyjnego wszczętego postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 1992 r., nr [...] z powodu bezprzedmiotowości, to znaczy przedawnienia zobowiązań podatkowych w postaci zaliczek za 1990 r. z końcem 1995 r. W ocenie wnioskodawcy : - zobowiązanie podatkowe z tytułu zaliczek na podatek dochodowy za 1990 r. wygasło z końcem roku 1995; - w sprawie nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia, ponieważ tytuł egzekucyjny z dnia 6 maja 1992 r. wystawiony na podstawie decyzji PKO dnia [...] grudnia 1991 r. stał się nieważny po unieważnieniu 10 maja 1996 r. tej decyzji PKO; - od dnia wstrzymania z urzędu wykonania decyzji wymiarowej z dnia [...] września 1991 r. nie było podstawy prawnej do wszczęcia egzekucji, do wykonania zabezpieczeń; - w tych okolicznościach nieważne stało się wystąpienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o wpis hipoteki z dnia 28 października 1992 r.; - z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I SA/Lu 1107/99 wynika, że obowiązek w podatku obrotowym za 1990r. określony w tytule wykonawczym z dnia 6 maja 1992 r. nr [...] wygasł w dniu 30 listopada 1994r. i z tym dniem wygasła z mocy prawa hipoteka ustawowa; - po dniu 31 grudnia 1995 r. mogła być egzekwowana tylko kwota ewentualnej dopłaty, której termin płatności upływał z dniem 31 stycznia 1991 r., ale kwota dopłaty nie została określona w decyzjach wymiarowych, tym samym nie wiadomo czy zaistniała. Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił argumentację Naczelnika Urzędu Skarbowego, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku M. G. jako bezprzedmiotowe z uzasadnieniem, że: - powołane przez wnioskodawcę postanowienie z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] orzekało o zabezpieczeniu należności pieniężnych i innych składników majątkowych stanowiących własność podatnika tytułem przyszłych zobowiązań podatkowych w trybie przepisów art. 154 i art. 157 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ówczesnym jej brzmieniu; - to postanowienie nie wszczynało egzekucji; - obecnie nie jest prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postępowanie egzekucyjne przeciwko M. G.; - postępowanie egzekucyjne na podstawie powołanego przez M. G. tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 1992 r. [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 1998 r. zostało umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z dokonaniem czynności księgowo - rachunkowych, które uzasadniały stwierdzenie, że został wykonany obowiązek objęty tytułem wykonawczym. Dyrektor Izby Skarbowej przedstawił argumenty M. G. zawarte w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, że: - postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...] jest ewidentnie postanowieniem wszczynającym postępowanie windykacyjne mające na celu zabezpieczenie rzekomych zobowiązań podatkowych, które wydane zostało po decyzji PKO; - konsekwencją postanowienia z dnia [...] marca 1992 r. było wszczęcie egzekucji i wpis hipotek; - nie ma znaczenia fakt umorzenia egzekucji wszczętej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 6 maja 1992 r. [...]; - postępowanie windykacyjne nie zakończyło się do dnia dzisiejszego i dlatego konieczne jest uznanie przedawnienia zobowiązań i formalne umorzenie postępowania windykacyjnego, wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r. Po rozważeniu zarzutów zażalenia i argumentacji organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Skarbowej nie stwierdził podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ocenił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jako zgodne z prawem. Dyrektor Izby Skarbowej uzasadniał, że postępowanie w sprawie pozbawionej przedmiotu podlega umorzeniu zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. W sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego w administracji umorzenie następuje mocą postanowienia. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. / w świetle utrwalonego stanowiska orzecznictwa i doktryny / bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, odnoszonego do strony podmiotowej lub przedmiotowej. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje gdy brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie ma podstawy prawnej do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed rozstrzygającym w sprawie organem pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej zważył, że w tej sprawie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania wywołanego wnioskiem M. G. Argumentował, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują umorzenia postępowania zabezpieczającego. Z tego względu brak jest podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku M. G. o umorzenie postępowania zabezpieczającego / z przyczyn przez stronę wskazanych, czyli przedawnienia zabezpieczonych zobowiązań /. Brak przedmiotu postępowania wykluczało umorzenie postępowania zabezpieczającego wszczętego na podstawie postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 1992 r. nr [...]. Rozważania żalącego dotyczące kwestii czy postanowienie o zabezpieczeniu wszczyna postępowanie windykacyjne, kiedy ono się kończy, zasadności wpisu hipotek, podstaw ich wykreślenia, nie były i nie mogły być przedmiotem oceny prawnej w tym postępowaniu. 2. M. G. złożył skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Żądał uznania jego roszczeń o umorzenie postępowania windykacyjnego, w szczególności: - uznania wszystkich "zewnętrznych" wystąpień Urzędu za postanowienia; - uznania "nieważności" wszystkich czynności windykacyjnych wynikających z decyzji PKO w związku z jej unieważnieniem i w związku ze wstrzymaniem wykonania decyzji Urzędu z dnia 17 września 1991 z mocy prawa od dnia 25 grudnia 1991 r. do dnia 13 grudnia 1996; - uznania niewykonalności decyzji wymiarowych Urzędu Skarbowego z [...] września 1991r. i z [...] sierpnia 1996r. po dniu 31 grudnia 1995 r. w związku z brakiem obliczenia ewentualnej dopłaty płatnej do dnia 31 stycznia 1991r. i przedawnieniem zaliczek płatnych w roku 1990 z końcem roku 1995; - uznania nieważności wszystkich czynności windykacyjnych podjętych przez Urząd po 31 grudnia 1995r. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że: - organy administracji publicznej mają obowiązek działać na podstawie prawa, nie na podstawie zwyczaju / orzecznictwa, doktryny /, zgodnie z art.7 Konstytucji RP; - żąda zaprzestania czynności windykacyjnych, nie umorzenia postępowania zabezpieczającego; - postępowanie windykacyjne jest pojęciem szerszym od pojęcia postępowania egzekucyjnego i obejmuje postępowanie upominawcze, zabezpieczające, egzekucję administracyjną, egzekucję sądową; - fakt, że w ustawach ani w praktyce administracyjnej nie było używane dotąd to pojęcie nie oznacza, że wymienione przez stronę czynności wierzyciela nie są czynnościami windykacyjnymi; - orzeczenie w sprawie I SA/Lu 1107/99 uzasadnia uznanie, że hipoteki wpisane na podstawie decyzji PKO wygasły z dniem [...] listopada 1994 r. z powodu wygaśnięcia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia 6 maja 1992 r.; - wobec konsekwentnego stanowiska organu, że wpisy hipotek są ważne, zasadne jest wystąpienie skarżącego o umorzenie postępowania windykacyjnego; - stwierdzenie bezprzedmiotowości żądania strony z powodu braku przepisu o umarzaniu postępowania zabezpieczającego jest zupełnie nietrafne, bo zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w tym zakresie obowiązują przepisy k.p.a., a umorzenie postępowania nie jest uzależnione od wyraźnego nakazu, może być co najwyżej uważane za czynność fakultatywną, uzależnioną od złożenia wniosku; - z dotychczasowych ustaleń bezspornie wynika, że hipoteki wygasły z mocy prawa w dniu 30 listopada 1994; - bezsporna jest "nieważność" wszystkich czynności windykacyjnych wynikających z decyzji PKO w związku z jej unieważnieniem i w związku ze wstrzymaniem wykonania decyzji Urzędu z dnia [...] września 1991r. z mocy prawa od dnia 25 grudnia 1991 do dnia 13 grudnia 1996; - domaga się wyraźnego potwierdzenia nieważności wszystkich czynności windykacyjnych opierających się tylko na decyzji PKO; - z faktu nieważności wszystkich czynności windykacyjnych opierających się na decyzji PKO wynika, że po 31 grudnia 1995 r. Urząd mógł podejmować tylko windykację ewentualnej dopłaty płatnej do dnia 31 stycznia 1991, ale z decyzji wymiarowych nie wynika, że taka dopłata w ogóle istniała, stąd po 31 grudnia 1995 r. Urząd nie mógł dokonywać zabezpieczeń, wszczynać egzekucji, składać wniosków do sądu; - każda zaliczka miesięczna jest podatkiem a utrwalony zwyczaj uznawania zaliczek nie za podatek przeczy zdrowemu rozsądkowi i przepisom prawa; - dotąd nie była badana sprawa windykacji w zakresie przedawnienia; - od 1996 r. całe postępowanie windykacyjne opiera się tylko na wpisie hipoteki ustawowej i przerobieniu po 16 maja 1996 r. / unieważnienie decyzji PKO / tytułu egzekucyjnego z 6 maja 1992 r. przez wpisanie decyzji z [...] września 1991 r. jako podstawy jego wystawienia; - bezsporne jest, że dzisiejsze czynności windykacyjne skierowane do nieruchomości są konsekwencją nieważnego zabezpieczenia, którego początkiem było postanowienie z [...] marca 1992 r. oparte na decyzji PKO; - za moment wszczęcia windykacji należy uznać doręczenie pierwszego pisma / niezależnie od nazwy – postanowienia / od wierzyciela do dłużnika dotyczącego długu po upływie terminu płatności; - zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawy Kodeks postępowania administracyjnego wszystkie czynności zewnętrzne organów podatkowych w postępowaniu windykacyjnym należy uznać za postanowienia, a fakultatywne umorzenie jest obowiązkiem wobec wniosku skarżącego; - wobec bezprawnych działań Urzędu do dnia dzisiejszego żądanie umorzenia postępowania windykacyjnego jest jak najbardziej zasadne. 3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślił, że wniosek skarżącego zwierał żądanie umorzenia postępowania windykacyjnego wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 1992 r. z powodu bezprzedmiotowości wywodzonej z przedawnienia zobowiązań podatkowych w postaci zaliczek za rok 1990. Organ odniósł się do tego żądania w swoich rozstrzygnięciach w toku instancji. Argumentował, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego z 6 maja 1992 r. [...] w dacie 15 maja 1992 r. Postępowanie egzekucyjne na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało umorzone postanowieniem administracyjnego organu egzekucyjnego z dnia 30 listopada 1998 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie I SA/Lu 1107/ 99 skarga na postanowienie o umorzeniu tego postępowania egzekucyjnego została oddalona. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. został określony skarżącemu uzupełniający wymiar zobowiązania podatkowego za 1990 r. w podatku obrotowym i dochodowym. Na podstawie tej decyzji został wystawiony tytuł wykonawczy SM [...], doręczony zobowiązanemu 19 września 1996 r. Po stwierdzeniu, że ta egzekucja administracyjna jest bezskuteczna Sąd Rejonowy administracyjnemu tytułowi wykonawczemu nadał klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia [...] października 1997 w sprawie [...]. Administracyjny organ egzekucyjny obecnie nie prowadzi postępowania egzekucyjnego w administracji przeciwko skarżącemu. Dyrektor Izby Skarbowej dodatkowo zwrócił uwagę, że: - Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie I SA/Lu 539/06 odrzucił skargę M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2006r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie żądania uchylenia postanowienia z dnia [...] października 1992 r., nr [...] wpis hipoteki przymusowej; - Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006r. w sprawie I SA/LU 538/06 odrzucił skargę M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego w zakresie żądania przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na wniosek Urzędu Skarbowego skierowany do Sądu Rejonowego o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi wykonawczemu [...] z [...] września 1996 r. i uchylenia tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/ w związku z art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje działania organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. 5. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. 6. Postępowanie egzekucyjne jest normowane ustawą z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. /. Jego przedmiotem jest obowiązek, którego treść określa administracyjny tytuł wykonawczy / art. 1, art. 2 i art. 26 tej ustawy /. 7. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normuje również postępowanie zabezpieczające / przepisy działu IV tej ustawy zawierającego art. 154 do art. 168 /. Postępowanie zabezpieczające nie ma autonomicznego charakteru. Ma zapewnić skuteczne wykonanie przedmiotu egzekucji w postaci obowiązku objętego administracyjnym tytułem wykonawczym / art. 154 tej ustawy /. Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zabezpieczające nie może zmierzać do tego, by stanowiło wykonanie obowiązku / patrz art. 160 § 1 tej ustawy /. Czas trwania postępowania zabezpieczającego normuje art. 159 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji / w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania czynności celem zabezpieczenia /. 8. Wniosek M. G. zawierał wprost żądanie umorzenia postępowania windykacyjnego / jako obejmującego postępowanie zabezpieczające, egzekucję administracyjną, egzekucję sądową /. Treść zgłoszonego żądania / która nie budziła wątpliwości / wyznaczyła zakres rozpatrzenia sprawy przez organ / art. 61 § 1 k.p.a., art. 63 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /. Organ rozpatrujący sprawę nie był władny do zmiany kwalifikacji prawnej żądania strony. To sama strona decyduje o charakterze zgłoszonego pisma / Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, C. H. Beck Warszawa 2005, str. 361 – 363 /. Na gruncie przestawionego stanu prawnego należy stanowczo stwierdzić, że pojęcie postępowania windykacyjnego / w takim rozumieniu, jak formułował je skarżący w swej argumentacji / nie jest pojęciem ustawowym. Ustawodawca nie przewidział postępowania windykacyjnego. Odmienne stanowisko skarżącego nie ma podstawy prawnej. Z tego względu organ nie miał podstaw prawnych dla badania przesłanek umorzenia postępowania, które nie jest przewidziane prawem. Wobec wniosku M. G. zawierającego wprost żądanie umorzenia postępowania windykacyjnego, zgodnie z prawem organy rozstrzygające obu instancji stwierdziły bezprzedmiotowość postępowania wywołanego takim wnioskiem. 9. Nadto dla pełnego odniesienia się do żądania wnioskodawcy organy obu instancji wyczerpująco i wszechstronnie rozważyły żądanie umorzenia w świetle reżimu prawnego postępowania zabezpieczającego i następnie egzekucyjnego w administracji. 10. Wskazane we wniosku postanowienie z dnia [...] marca 1992 r. [...] zawierało orzeczenie o zabezpieczeniu należności pieniężnych i innych składników majątkowych w kwocie 1 690 000 000 zł z tytułu przyszłych zobowiązań podatkowych M. G. Zabezpieczeniu podlegały artykuły w obrocie handlowym, samochody będące własnością podatnika i przedsiębiorstwa, nieruchomości stanowiące własność podatnika. Następnie zabezpieczona należność była przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie tytułu wykonawczego [...] z 6 maja 1992 r. Tytuł ten został wystawiony na podstawie decyzji [...] / o ustaleniu zobowiązania podatkowego w podatku obrotowym i w podatku dochodowym /. Następnie został opatrzony sądową klauzulą wykonalności / postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie [...] z [...] lutego 1993 r. /. Postanowieniem z dnia [...] listopada 1998 r. organ egzekucyjny w administracji umorzył to postępowanie egzekucyjne w administracji na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bo obowiązek objęty tym tytułem wykonawczym wygasł wobec wykonania / co zostało stwierdzone na podstawie czynności rachunkowo – księgowych /. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji stało się ostateczne i prawomocne / wyrok w sprawie I SA/Lu 1107/99/. Na podstawie decyzji [...] / o określeniu uzupełniającego wymiaru zobowiązań podatkowych w podatku obrotowym i w podatku dochodowym / został wystawiony w dniu 18 września 1996 r. tytuł wykonawczy [...]. Na podstawie tego tytułu wykonawczego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji. Następnie tytuł ten został opatrzony sądową klauzulą wykonalności / postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie [...] z [...] października 1997 r. /. Postępowanie egzekucyjne w administracji wszczęte na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego zostało umorzone postanowieniem organu egzekucyjnego w administracji z dnia 22 sierpnia 1997 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec stwierdzenia, że przy zastosowaniu środków egzekucyjnych dopuszczonych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w administracji stało się ostateczne i prawomocne / wyrok w sprawie I SA/Lu 1106/99 /. 11. Jeśli wszczęcie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje w ustawowym terminie / art. 159 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu w dacie podejmowanych czynności /, to prawne skutki zabezpieczenia nie upadają. Tylko bezskuteczny upływ terminu na wszczęcie egzekucji w administracji skutkuje bezskutecznością zabezpieczenia / art. 159 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu w dacie podejmowanych czynności /. Od tego momentu postępowanie zabezpieczające nie toczy się. Żądanie jego umorzenia w takiej sytuacji nie ma przedmiotu. W toku postępowania egzekucyjnego w administracji organ egzekucyjny podejmuje czynności egzekucyjne przewidziane ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które już wprost zmierzają do wykonania obowiązku objętego administracyjnym tytułem wykonawczym. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy każde z wymienionych postępowań egzekucyjnych w administracji zostało zakończone. Umorzenie / ostateczne i prawomocne / każdego z tych postępowań egzekucyjnych w administracji spowodowało, że czynności egzekucyjne administracyjnego organu egzekucyjnego podjęte w toku każdego z nich na podstawie ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podlegały uchyleniu / art. 60 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w dacie umorzenia każdego z tych postępowań egzekucyjnych /. Odpowiada prawu stanowisko, że skoro aktualnie administracyjny organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania egzekucyjnego w administracji w stosunku do skarżącego, to wniosek o umorzenie zakończonego już administracyjnego postępowania egzekucyjnego jest pozbawiony przedmiotu. Umorzenie każdego ze wskazanych postępowań egzekucyjnych w administracji objęło swym zakresem egzekucyjne skutki zabezpieczenia egzekucji w administracji. Wymaga podkreślenia, że umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji powoduje uchylenie czynności egzekucyjnych administracyjnego organu egzekucyjnego, podejmowanych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i obejmuje egzekucyjne skutki zabezpieczenia egzekucji prowadzonej w trybie tej ustawy. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy organy rozstrzygające w toku instancji nie miały żadnych podstaw prawnych, by rozważać przesłanki umorzenia czy to postępowania zabezpieczającego, czy to egzekucyjnego w administracji, gdy żadne z nich nie jest już w toku. Wobec tego postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o umorzenie postępowania windykacyjnego, odnoszone czy to do postępowania zabezpieczającego, czy to egzekucyjnego w administracji / które łącznie skarżący obejmuje pojęciem windykacji / było pozbawione przedmiotu. Z tego względu podlegało umorzeniu. 12. Postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o umorzenie postępowania windykacyjnego, złożonym organowi uprawnionemu do prowadzenia egzekucji w administracji, nie mogło mieć za przedmiot czynności sądowego postępowania egzekucyjnego, skutków prawnych zabezpieczenia na nieruchomości w egzekucji sądowej, gdy zostało skierowane sądowe postępowanie egzekucyjne do nieruchomości zobowiązanego na wniosek wierzyciela z administracyjnego tytułu wykonawczego / tryb przewidziany dla egzekucji z nieruchomości w stanie prawnym obowiązującym do 30 listopada 2001 r. /. Egzekucja prowadzona w trybie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego jest odrębnym postępowaniem. Należy do wyłącznej właściwości sądowego organu egzekucyjnego. Jest poddana merytorycznemu nadzorowi sądu powszechnego. Pozostaje poza zakresem właściwości rzeczowej administracyjnego organu egzekucyjnego. 13. Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odpowiednio zastosował art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odpowiednie zastosowanie uprawniało do umorzenia postępowania wywołanego wnioskiem skarżącego postanowieniem / na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji rozstrzygnięcia w sprawie umorzenia mają formę postanowienia w myśl art. 59 § 3 – § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania w sprawie wniosku skarżącego /. 14. Nie ma podstawy prawnej stanowisko skarżącego, że umorzenie postępowania windykacyjnego będzie równoznaczne z orzeczeniem, że wpisane na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu / z dnia 18 marca 1992 r. / " ...hipoteki wygasły z mocy prawa w dniu 30 listopada 1994 r. " . Chodzi bowiem o inny przedmiot rozpatrzenia i rozstrzygnięcia / przesłanki do ujawnienia hipotek, podstawy wykreślenia hipotek /. 15. Z tych względów skarga jest pozbawiona podstaw prawnych. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 239 pkt 4 oraz art. 250 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło