I SA/Lu 181/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2004r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego łącznie ze skargą kasacyjną złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący zakreślił, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł trudną sytuację zdrowotną (choruje na [...], [...], [...]), w związku z czym wydaje na leki ok. [...]-[...] zł miesięcznie. Podał, iż nie posiada żadnych oszczędności a firma którą prowadzi "[...]", nie przynosi dochodów. W dalszej części wniosku skarżący podał, iż ani on, ani osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Oświadczył, iż na miesięczny dochód rodziny brutto składa się jego świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł, wynagrodzenie żony w kwocie [...] zł oraz dochód z pracy dorywczej syna w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: W myśl art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. W niniejszej sprawie strona uiściła wpis sądowy od skargi, jak też opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Na koszty sądowe na obecnym etapie postępowania składa się koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Skarżący złożył ponadto wnioski o przyznanie prawa pomocy jeszcze w dwóch sprawach (sygn. akt: I SA/Lu 182/10 i I SA/Lu 183/10), a w każdej z tych spraw koszt wpisu sądowego od wniesionej skargi kasacyjnej wynosi 100 zł (łącznie koszty sądowe wyniosą 300 zł). Ocena możliwości poniesienia przez stronę wymaganych kosztów jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak bowiem było oświadczenia wskazującego na wysokość miesięcznych kosztów utrzymania, jak również danych odnośnie aktualnej sytuacji finansowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "[...]" oraz sytuacji materialnej (w tym odnośnie majątku i wysokości dochodów netto) skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie rolnym. W związku z powyższym wezwano pełnomocnika skarżącego do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe, skarżący nadesłał pismo z 8 października 2010r., wraz z oświadczeniem z tej samej daty, a ponadto: wypis z Krajowego Rejestru Sądowego 30 stycznia 2009r; kserokopię statystycznego sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31 grudnia 2009r. (F-02); odcinek emerytury skarżącego za sierpień 2010r; zaświadczenie o zarobkach żony z 8 października 2010r.; kserokopie deklaracji VAT – 7 za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2010r.; oświadczenie głównego księgowego Spółki z o.o. "[...]" z 5 października 2010r.; dowód zapłaty za energię elektryczną z 2 lipca 2010r. oraz dwa dokumenty leczenia. W oparciu o złożone na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oświadczenie skarżącego oraz nadesłane na wezwanie dokumenty stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem i studiującą córką. Źródłami dochodu rodziny są: emerytura skarżącego w wysokości [...] zł brutto ([...] zł do wypłaty), wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w Spółce z o.o. "[...]" w kwocie [...] zł netto oraz praca dorywcza syna w kwocie [...] zł brutto. Odnośnie posiadanego majątku, skarżący w oświadczeniu z 8 października 2010r. podał, iż wraz z rodziną zajmuje pokój z kuchnią i łazienką o pow. [...] m2 oraz, że dom ten jest utrzymywany tylko z jego dochodów. Wskazał, że ponosi pełne koszty utrzymania rodziny, tzn. zakup produktów spożywczych, energia, opał, odzież oraz zakup leków dla siebie i żony, a ponadto ma na utrzymaniu studiującą córkę. Oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani żadnych oszczędności. Według oświadczenia głównego księgowego Spółki z o.o. "[...]" z dnia 5 października 2010r., w okresie od 1 stycznia do 31 lipca 2010r., spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł i w tym okresie nie uiszczała podatku dochodowego. W tym miejscu pokreślić należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 p.p.s.a., ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby (z uwzględnieniem jej stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości) ze stałymi koniecznymi wydatkami ponoszonymi na utrzymanie. Niezbędne jest również porównanie możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy (a więc badanie sytuacji materialnej po opłaceniu stałych koniecznych wydatków) z wielkością obciążeń tytułem kosztów, jakie strona musi ponieść w danym postępowaniu. W ocenie referendarza skarżący nie wykazał, że poniesienie kosztów sądowych na obecnym etapie w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu kosztów sądowych w sprawie I SA/Lu 182/10 i I SA/Lu 183/10) spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Podnieść przede wszystkim należy, że pomimo stosownego wezwania skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa. Skarżący deklarując rodzaj ponoszonych wydatków na koszty utrzymania koniecznego, wskazał jedynie ile wynoszą wydatki na zakup leków (ok. [...]-[...] zł miesięcznie) oraz dostarczył dowód wpłaty za energię elektryczną w miesiącu lipcu 2010r. na kwotę [...] zł. Nie podał natomiast wielkości innych wydatków, wymienionych w oświadczeniu z 8 października 2010r., jak twierdzi ponoszonych wyłącznie przez niego. Tym samym uniemożliwił dokonanie prawidłowej oceny, w jakim stopniu koszty sądowe wymagane na obecnym etapie postępowania wpłyną na sytuację materialną jego i jego rodziny. Ponadto wątpliwości budzą podane przez skarżącego okoliczności co do źródeł i wysokości dochodów rodziny. W świetle oświadczenia skarżącego o ponoszeniu tylko przez niego kosztów utrzymania domu i całej rodziny, w tym studiującej córki, a także wydatkowaniu jedynie na zakup leków kwoty ok. [...]-[...] zł miesięcznie, trudno dać wiarę, iż skarżący pokrywa te koszty wyłącznie z dochodów które ujawnił, tj. emerytury w wysokości [...] zł. Sam koszt zakupu leków, nie licząc innych koniecznych wydatków przekracza bowiem znacznie dochód ze świadczenia emerytalnego. Nie zasługuje na wiarę również oświadczenie skarżącego złożone w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, że nie posiada żadnego majątku. Skarżący w urzędowym formularzu wniosku nie ujawnił bowiem, co wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z 30 stycznia 2009r. dotyczącego Spółki z o.o. "[...]", iż posiada w tej spółce [...] udziały o łącznej wartości [...] zł i pełni tam funkcję [...]. Wskazać również należy, że skarżący i jego rodzina posiadają nieruchomość, którą zamieszkują, co skarżący ujawnił dopiero na wezwanie referendarza sądowego, w odpowiedzi nie określając jednakże, komu konkretnie i jakie prawo przysługuje do zajmowanej przez nich nieruchomości. Nie przemawia również za uwzględnieniem wniosku okoliczność, iż spółka, w której skarżący posiada udziały osiąga w ostatnim okresie stratę. Podnieść należy, że bilans przychodów i kosztów, którego wynikiem jest strata bądź dochód tworzony jest na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Mimo wykazywanej straty spółka nadal prowadzi działalność, a z dostarczonego wypisu z KRS nie wynika, aby został zgłoszony wniosek o jej likwidację bądź upadłość. Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania (kosztów sądowych) wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.