I SA/Lu 182/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 września 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 maja 2013r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 16 stycznia 2013 r. określającą A. M. i pozostałym współwłaścicielom nieruchomości zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013 r. Z akt sprawy wynika, że w decyzjach podatkowych wydanych w latach 2008r., 2009r., 2010r., 2011r. i 2012r. wobec A. M. oraz pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości położonej w C. przy ulicy L. [...], Prezydent Miasta określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości obejmując nią grunty pozostałe – 214 m2, część budynku mieszkalnego związanego z działalnością gospodarczą – 147,65 m2, budynek mieszkalny 169,63 m2. Następnie decyzjami z dnia 16 stycznia 2013 r. Prezydent Miasta określił tak jak w latach poprzednich A. M. oraz pozostałym współużytkownikom wieczystym nieruchomości wysokość podatku od nieruchomości za rok 2013, przyjmując jako podstawę - budynek mieszkalny – 169 m2, część budynku związaną z działalnością gospodarczą – 147,65 m2, grunty pozostałe 214 m2. Organ wskazał, że wymiaru dokonał w oparciu o dane, zawarte w ewidencji podatkowej, z której wynikało, że część nieruchomości jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Odwołująca się A. M. oświadczyła, że od 14 lat nie mieszka w C. i nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś jedynym jej dochodem jest emerytura. Nie korzysta z nieruchomości, natomiast osobami zarządzającymi i czerpiącymi pożytki z nieruchomości są pozostali współwłaściciele. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie podatniczki w pierwszej kolejności wskazało, że podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2013r. stanowiła działka gruntu zabudowana kamienicą usługowo – mieszkalną będąca współwłasnością podatniczki i pozostałych współwłaścicieli nieruchomości.. W oparciu o treść art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej: "u.p.o.l."), organ wyjaśnił, że w przypadku współwłasności nieruchomości zobowiązanie w podatku od nieruchomości ma charakter solidarny - obowiązek podatkowy ciąży łącznie na wszystkich współwłaścicielach, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty. Wyklucza to możliwość rozdzielenia zobowiązania na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych stawek opodatkowania W związku z powyższym nie podzielił stanowiska skarżącej, że nie ponosi ona odpowiedzialności z tytułu podatku od nieruchomości, zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej, ponieważ takiej działalności nie prowadzi i nie osiąga z niej dochodu, bowiem podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, zatem obowiązek podatkowy powstaje z tytułu posiadania lub własności określonego składnika majątku, niezależnie od tego kto uzyskuje z niego dochody. Fakt prowadzenia na nieruchomości działalności gospodarczej powoduje obowiązek zastosowania do wyliczenia podatku właściwych stawek podatkowych. Podkreślił, że dopóki nieruchomość będzie stanowiła współwłasność skarżącej i pozostałych współwłaścicieli, będzie ciążył na niej solidarny obowiązek podatkowy. Podnoszone w odwołaniu okoliczności mogą mieć wpływ jedynie na zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, które pozostają poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A. M. kwestionowała zasadność obciążenia jej podatkiem od nieruchomości położonej w C. przy ulicy L. [...] w związku z prowadzeniem przez nią działalności gospodarczej. Wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Jest osoba starszą, otrzymuje niewielką emeryturę, a osobami czerpiącymi korzyści z nieruchomości są pozostali jej współwłaściciele. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m..in. grunty i budynki lub ich części. Artykuł 3 u.p.o.l. określa zakres podmiotowy podatku od nieruchomości wskazując, że podatnikami tego podatku są w szczególności osoby fizyczne będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych ( ust. 1 pkt 1), posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych ( ust. 1 pkt 2). Jeżeli jednak przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy, stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l. spoczywa na posiadaczu samoistnym. Reguła przewidziana w art. 3 ust. 3 u.p.o.l. znajduje zastosowanie w przypadku, gdy podmiot, któremu nie przysługuje prawo własności faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Wówczas podmiot ten jako posiadacz samoistny zostanie, niejako w miejsce właściciela - obciążony obowiązkiem zapłaty podatku. Wskazany wyżej przepis nie obejmuje swym zakresem zaistniałej na gruncie rozpatrywanej sprawy sytuacji, w której opodatkowana nieruchomość jest przedmiotem współwłasności (współużytkowania wieczystego) i znajduje się we władaniu współwłaścicieli (współużytkowników). Stosunek współwłasności wyklucza bowiem możliwość zastosowania art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli współwłaściciele są jednocześnie współposiadaczami faktycznie władającymi rzeczą. Tego typu sytuacja wyczerpuje dyspozycję art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zgodnie z którym nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy zakres wzajemnych rozliczeń między współwłaścicielami, pozostaje poza obszarem zainteresowań prawa podatkowego. Należy wskazać, że należą one do materii prawa cywilnego i nie mogą rodzić konsekwencji na gruncie podatku od nieruchomości, z uwagi na jednoznaczną treść art. 3 ust. 4 u.p.o.l. Opodatkowanie wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) oznacza, że każdy ze współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych) będzie obowiązany do uiszczenia całej kwoty należności podatkowej, a zapłata dokonana przez jednego bądź kilku ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z obowiązku zapłaty ( art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 366 § 1 Kodeksu cywilnego). W doktrynie podkreśla się, że nawet prawomocne postanowienie sądu o podziale nieruchomości do korzystania (quo ad usum) nie uprawnia organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku osobno dla każdego ze współwłaścicieli, także wówczas, gdy na wydzielonej części nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza. Do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l. zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością. Zatem decydujące znaczenie dla przyjęcia opisanych wyżej reguł opodatkowania współwłaścicieli należy przypisać istocie prawa współwłasności, która wyraża się w tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom (art. 195 Kodeksu cywilnego), a każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego). A. M. oraz pozostali współużytkownicy wieczyści są podatnikami podatku od nieruchomości jako współużytkownicy wieczyści działki gruntu położonej w C. przy ulicy L. [...] o powierzchni 214 m2 zabudowanej kamienicą usługowo mieszkalną. Budynek mieszkalny ma powierzchnię 169,63 m2, natomiast cześć usługowo-handlowa wyliczona na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości ma powierzchnię użytkową 147,65 m2. W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje opodatkowanie jej podatkiem od nieruchomości w związku z prowadzeniem na części nieruchomości działalności gospodarczej wyłącznie jak wskazała przez pozostałych współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych). Taki stan nie daje jednak podstaw do odrębnego opodatkowania wskazanych przez nią współwłaścicieli i skorzystania z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., który normuje odmienne od rozpatrywanej w niniejszej sprawie sytuacje. Należy wskazać, iż informacje wskazane przez organy podatkowe, zarówno w zakresie oznaczenia przedmiotu opodatkowania, jak i osób, którym przysługuje prawo użytkowania wieczystego, znajdują potwierdzenie w ewidencji gruntów i budynków, której dane są, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą do wymiaru podatków i opłat. Organy podatkowe są związane informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i w postępowaniu podatkowym nie mogą ich ignorować. Natomiast informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych stanowi w myśl art. 6 ust. 6 u.p.o.l. podstawę ustaleń faktycznych w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. W związku z wydanymi w poprzednich latach decyzjami podatkowymi – (od 2009r.) i brakiem informacji odnośnie zmian w stanie faktycznym nieruchomości od 2008r. (protokół kontroli nieruchomości z dnia 19.08.2008r., decyzja w sprawie podatku od nieruchomości z dnia 12.01.2009r. za 2008r.), organ podatkowy mając na uwadze także treść art. 165 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, określił A. M. i pozostałym współwłaścicielom nieruchomości zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2013 r. przyjmując tak jak w poprzednich latach powierzchnię gruntów: - 214 m2 - grunty pozostałe, część budynku mieszkalnego związanego z działalnością gospodarczą – 147,65 m2, budynek mieszkalny 169,63m2. Końcowo należy wskazać, iż uwadze Sądu nie uszło, że organ odwoławczy winien mieć także na uwadze, że w decyzji organu pierwszej instancji nie orzeczono o solidarnej odpowiedzialności podatniczki i pozostałych współużytkowników wieczystych za zobowiązania podatkowe. Należy jednak przyjąć, iż wskazane uchybienie nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem w decyzji zrealizowano faktycznie dyspozycję art. 3 ust. 4 u.p.o.l., przez wymienienie jako adresatów decyzji wszystkich współwłaścicieli (współużytkowników wieczystych), na których ciąży solidarny obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za 2013r., a powyższego nie zmienia także wskazanie jedynie ogólnie jako podstawy decyzji art. 3 u.p.o.l. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury podatkowej w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.