I SA/Lu 183/10
WyrokWSA w Lublinie2010-05-26
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki o charakterze biurowym, administracyjnym, mieszkalnym i socjalnym, częściowo wykorzystywane do produkcji karmy dla zwierząt, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako budynki gospodarcze służące wyłącznie działalności rolniczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynki o charakterze biurowym, administracyjnym, mieszkalnym i socjalnym, nawet częściowo wykorzystywane do produkcji karmy dla zwierząt, nie spełniają wymogów określonych w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie można ich uznać za budynki gospodarcze służące wyłącznie działalności rolniczej, a umowa użyczenia budynku rolnikowi, złożona po długim czasie od wszczęcia postępowania i budząca wątpliwości co do wiarygodności, nie wywoływała skutków prawnych w zakresie opodatkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy uchylającą nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006 r. i ustalającą nowe zobowiązanie. Wójt Gminy, w wyniku wznowienia postępowania, uchylił pierwotny nakaz płatniczy z powodu ujawnienia nowych okoliczności dotyczących powierzchni i przeznaczenia budynków na działce nr [...]. Skarżący M. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak wyczerpującego postępowania dowodowego i błędne zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] uchylającą - w wyniku wznowienia postępowania - ostateczną decyzję tego organu w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006r. i ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym i podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 4.280,00 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że nakazem płatniczym z dnia 26 stycznia 2006 r., doręczonym skarżącemu w dniu 8 lutego 2006 r. Wójt Gminy ustalił zobowiązanie w podatku rolnym oraz w podatku od nieruchomości – działka nr [...] w O. za 2005 r., przyjmując do opodatkowania: użytki rolne (1,06 ha), budynki mieszkalne (80 m2), budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (93 m2) i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej 200 m2. Wydając decyzję organ oparł się na danych z ewidencji gruntów oraz złożonych przez podatnika wykazach nieruchomości.
Dnia 8 czerwca 2007 r. do Urzędu Gminy wpłynął wypis aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2007 r. dotyczący przeniesienia na rzecz [...] należącego do M. K. udziału wynoszącego ½ części prawa użytkowania wieczystego działki o powierzchni 1,06 ha oraz związanej z tym prawem współwłasnością ½ części budynku murowanego, składającego się z lokali biurowo-administracyjno-mieszkalno-socjalnych o powierzchni 760,7 m2 i budynku murowanego o powierzchni 49,4 m2. Z treści tego aktu wynikało bezsprzecznie, że przedmioty opodatkowania zgłoszone przez skarżącego do opodatkowania w wykazie nieruchomości, stanowiącym podstawę wymiaru podatku, odbiegają od stanu faktycznego ujawnionego w tym akcie.
Po przeprowadzeniu wszczętego w dniu 8 października 2007 r. postępowania, decyzją z dnia [...] Wójt Gminy, działając w trybie art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej uchylił nakaz płatniczy, o którym mowa wyżej i ustalił M. K. łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. w odmiennej wysokości.
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium odwoławcze uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, który decyzją z dnia 19 grudnia 2008 r. ponownie uchylił nakaz płatniczy i ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego.
Organ wskazał, że w toku postępowania wznowieniowego M. K. utrudniał przeprowadzenie czynności dowodowych, w tym dowodu z oględzin. Pomimo prawidłowego wezwania do udostępnienia przedmiotu oględzin nie wpuścił pracowników organu na teren ogrodzonej nieruchomości nr [...] w O. zarówno w dniu 17 października 2007 r. jak i w dniu 12 listopada 2008 r. przedstawiając w tym ostatnim przypadku zwolnienie lekarskie za okres od 12 listopada do 3 grudnia 2008r. Wezwany do przedłożenia dokumentacji architektoniczno-budowlanej dotyczącej budynków i budowli posadowionych na działce nr [...] M.K. poinformował, że wszelka dokumentacja w tej sprawie znajduje się w aktach sprawy sądowej sygn. [...] , jednakże w aktach sądowych nie było wskazanej przez stronę dokumentacji architektoniczno-budowlanej, a sprawa dotyczyła zniesienia współużytkowania wieczystego działki oraz współwłasności budynków. Organ uzyskał też informację od Starosty o, że zarówno M. K. jak i A. nie figurują w rejestrach pozwoleń na budowę jak i zgłoszeń wykonania robót budowlanych od 1999r.
W oparciu o będące w posiadaniu organu dowody organ ustalił, że w 2006r. M. K. był współużytkownikiem wieczystym (udział 1/2) nieruchomości położonej we wsi O. składającej się z działki nr [..] (oznaczonej w ewidencji gruntów jako grunt rolny zabudowany) o powierzchni 1,06ha fiz. oraz współwłaścicielem (udział 1/2) posadowionego na tej działce budynku murowanego składającego się z lokali biurowo-administarcyjno-mieszkalno-socjalnych, a także posiadaczem bez tytułu prawnego nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w O. (sklasyfikowanej w ewidencji jako grunty orne) o powierzchni 600m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 134m2 oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (sklasyfikowanej w ewidencji gruntów po części jako użytki kopalne oznaczone symbolem "K" o powierzchni 6.700m2 i po części jako teren zabudowy mieszkaniowej oznaczonej symbolem "B" o powierzchni 1.700m2) położonej również w O. zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 80m2 i budynkiem gospodarczym o powierzchni 20m2. Na podstawie wpisów do ewidencji działalności gospodarczej organ ustalił, że w okresie od 2 listopada 2000r. do 31 stycznia 2005r. jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej M. K. wskazał działkę nr [...] , a od 1 lutego 2005r. przedmiotowa nieruchomość wykorzystywana była do prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę A. .
W decyzji wznowieniowej, po uchyleniu decyzji dotychczasowej, organ orzekł co do istoty sprawy przyjmując do opodatkowania podatkiem rolnym powierzchnię działki nr [...] (1,06ha) pomniejszoną o 200m2 zajęte pod działalność gospodarczą. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął powierzchnię gruntów zajętą pod działalność gospodarczą (200 m2) oraz budynki związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 193 m2, budynki mieszkalne o pow. 80m2 oraz budynki pozostałe o pow. 627,1 m2, czyli dane wskazane w deklaracji Spółki z dnia 17 września 2007 r. Organ uznał, że budynki pozostałe nie mogły korzystać ze zwolnienia w podatku od nieruchomości na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ podatnik nie prowadził w nich działalności rolniczej i nie były one związane z działalnością rolniczą (art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b w związku z art. 1 a pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych).
W odwołaniu od tej decyzji M. K. zarzucił, że organ naruszył przepisy prawa materialnego w tym art. 1 a ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia tego stanowiska. Podatnik podnosił, że umową użyczenia z dnia 3 stycznia 2002 r. udostępnił budynek i silos rolnikowi R. O., który wykorzystywał te obiekty wyłącznie na potrzeby prowadzonej przez siebie działalności rolniczej (do odwołania dołączył kserokopię umowy użyczenia). Zarzucił wewnętrzną sprzeczność decyzji oraz nieprawidłowości w postępowaniu podatkowym, twierdząc, że organ nie przeprowadził oględzin nieruchomości z własnej winy i nie ponowił tego dowodu.
Zdaniem podatnika organ w sposób niekonsekwentny odniósł się do możliwości zastosowania zwolnienia w podatku od nieruchomości "budynków pozostałych" usytuowanych na działce nr [...], gdyż w celu nałożenia na niego obowiązku podatkowego organ przyjął, że prowadzi gospodarstwo rolne, zaś w celu pozbawienia prawa do skorzystania ze zwolnienia przyjął równocześnie, że gospodarstwa tego nie prowadzi. Zarzucił organowi, iż nie zapewnił mu czynnego uczestnictwa w postępowaniu skoro po wyznaczeniu 7-dniowego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy podjął jeszcze dodatkowe czynności dowodowe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], zwracając na wstępie uwagę, ze spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w badanym okresie budynki zakwalifikowane jako "pozostałe" mogły korzystać ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Kolegium podzieliło pogląd organu pierwszej instancji co do istnienia w dacie wydania decyzji dotychczasowej nowych okoliczności w sprawie nieznanych organowi w dacie jej wydawania (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), które w sposób istotny rzutują na ustalony tą decyzją wymiar podatku. Nową okolicznością jest inna powierzchnia i inny sposób wykorzystywania poszczególnych przedmiotów opodatkowania znajdujących się na działce nr [...] w O. niż deklarowane w wykazie nieruchomości stanowiącym podstawę ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w decyzji dotychczasowej.
W niniejszym postępowaniu jako nowy dowód w sprawie powołany został akt notarialny z dnia 4 czerwca 2007r., który co prawda nie istniał jeszcze w dniu wydania decyzji dotychczasowej, ale który dawał podstawę do ustalenia nowych okoliczności istniejących w dacie wydania tej decyzji nieznanych do tej pory organowi wydającemu tę decyzję. Wynikało z niego, że M. K. przeniósł na rzecz A. gminy cały należący do niego udział wynoszący 1/2 części prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we wsi O. gminie, składającej się z działki nr [...] obszaru 1,06 ha gruntu zabudowanego oraz związaną z tym prawem współwłasność 1/2 części budynku murowanego o powierzchni ponad 800 m2 wykorzystywanego na cele biurowe, produkcyjne i socjalne.
Dalej organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu aktu notarialnego z dnia 11 kwietnia 1990r. Nr [...] wynikało, że M. K. i M. P. objęli w użytkowanie wieczyste (z udziałami po 1/2) działkę nr [...] obszaru 1,06 ha gruntu i zakupili na współwłasność z udziałami po 1/2 budynki i urządzenia położone na tej działce z przeznaczeniem na prowadzenie działalności usługowej na rzecz rolnictwa, handlowej i produkcyjnej z zakresu drobnej wytwórczości, a także "zatwierdzenia planu realizacyjnego zagospodarowania rzeczonej działki" przeznaczonej na cele nierolnicze i nieleśne - tj. na cele prowadzenia działalności usługowo-handlowej i drobnej wytwórczości.
W wykazie nieruchomości, który był podstawą ustalania dotychczasowego zobowiązania podatkowego, M. K. wykazał grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 200 m2 oraz 93 m2 pomieszczeń w budynkach mieszkalnych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i budynki mieszkalne o powierzchni 80 m2.
Akt notarialny z dnia 4 czerwca 2007r. potwierdzał zatem istnienie innych okoliczności, mianowicie innych powierzchni poszczególnych przedmiotów opodatkowania jak i innego sposobu ich użytkowania niż deklarowany. M. K. wezwany do złożenia informacji o nieruchomościach wyjaśnił w piśmie z dnia 10 września 2007r., że budynki posadowione na działce nr [...] zamortyzowały się w 1994r. Były one w opłakanym stanie toteż wykonał belki fundamentowe, pomalował ściany, poskręcał je ściągami, wykonał pokrycie dachowe, tynki zewnętrzne i w niewielkiej części dostosował go do produkcji karmy. Ponadto ogrodził działkę. Jednakże jego zdaniem większa część budynku to pustostan, który wymaga dalszych nakładów, toteż do czasu przekazania budynku na Spółkę A. była to "rudera".
Organ odwoławczy wskazał, że w celu potwierdzenia tych okoliczności organ pierwszej instancji 3-krotnie zarządzał przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości nr [...] . Mimo prawidłowo doręczonych postanowień i zawiadomień w niniejszej sprawie M. K. i Spółce A. będącej w tej dacie współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości oraz współwłaścicielem posadowionych na niej budynków, której prezesem jest M. K., uniemożliwiono dokonanie tej czynności.
W ocenie organu odwoławczego w toku całego postępowania organ pierwszej instancji zapewnił skarżącemu czynny udział, jednak strona utrudniając dokonywanie czynności wyjaśniających spowodowała, iż rozstrzygniecie sprawy oparte zostało na materiale dowodowym jaki organ pierwszej instancji zdołał sam zgromadzić. Pomimo podjęcia przez organ działań dla wyjaśnienia stanu faktycznego i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, z możliwości wykazania słuszności swych twierdzeń skarżący nie skorzystał.
W odniesieniu do kserokopii umowy datowanej na dzień 3 stycznia 2002r., zawartej pomiędzy M. K. – A. , a rolnikiem R. O. na okoliczność użyczenia budynku o powierzchni 675m2 oraz silosów i budynku wolnostojącego, organ wskazał, że umowa ta nie wywoływała żadnych skutków prawnych w zakresie przedmiotowych i podmiotowych przesłanek opodatkowania. Samo użyczenie budynku rolnikowi nie powodowało zmian w zakresie określenia zobowiązanego w podatku od nieruchomości, bo nie powodowało zmian w zakresie przedmiotowym, skutkujących zastosowaniem zwolnienia z art. 7 ust. pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z treści umowy nie wynika w jakim celu miałby R. O. wykorzystywać użyczone przedmioty a gdyby nawet przyjąć, że budynek o powierzchni 675 m2 faktycznie wykorzystywany był na działalność rolniczą to nie spełniał definicji budynku gospodarczego.
Organ uzasadniał, że aby można było zastosować zwolnienie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określony budynek winien pełniach trzy wymogi: 1) powinien mieć charakter budynku gospodarczego, 2) powinien być położony na gruntach gospodarstwa rolnego, 3) ma służyć tylko i wyłącznie działalności rolniczej.
Zdaniem Kolegium żaden z budynków nie jest budynkiem gospodarczym. Nie można też przyjąć, że służyły tylko i wyłącznie działalności rolniczej.
Kolegium wskazało, że w świetle art. 65 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) budynki "produkcyjne", "usługowe" czy "gospodarcze" dla rolnictwa stanowią odrębną kategorię budynków niż budynki biurowe czy mieszkalne jak i budynki magazynowe. Skoro funkcją użytkową jednego z budynków jest funkcja biurowa i wiążąca się z nią funkcja administracyjna i socjalna oraz funkcja mieszkaniowa, a drugiego, funkcja magazynowa, to nie mają one charakteru gospodarczego. Nie mogły zatem korzystać ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości w oparciu o przesłanki art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W konkluzji Kolegium uznało, że budynek z lokalami biurowo-administarcyjno-mieszkalno-socjalnymi oraz budynek wolno stojący (były magazynek) nie mogły w badanym okresie korzystać ze zwolnienia o jakim stanowi art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet gdyby przedłożoną umowę uznać za wiarygodną.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję SKO z dnia z dnia 21 grudnia 2009 r. M. K. wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą, zarzucając naruszenie:
- art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że posiadane przez niego budynki były budynkami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz że ich stan techniczny nie wykluczał możliwości ich wykorzystania,
- art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ww. ustawy poprzez uznanie, iż budynek użyczony przez niego rolnikowi nie podlega zwolnieniu w podatku od nieruchomości,
- art. 123 w zw. z art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez nie zapoznanie z materiałem dowodowym i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do jego treści przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a po przeprowadzeniu dodatkowych czynności dowodowych,
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie przeprowadzenie pełnego postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności odmówienie wiarygodności umowie użyczenia oraz oświadczeniu osób będących świadkami tejże umowy bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tych świadków,
-art. 120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skarżący zarzuca, że uzasadnienie organu oparte jest na domysłach i założeniach. Nie zgadza się, że to z jego winy oględziny działki się nie odbyły. Jego zdaniem organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób rzetelny kwestii prowadzenia przez niego gospodarstwa rolnego – od czego uzaleznione jest zastosowanie wobec niego zwolnienia w podatku od nieruchomości co do "pozostałych budynków" usytuowanych na działce [...] .
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. pełnomocnik skarżącego dla udokumentowania zarzutów złożył wezwanie i postanowienie Wójta Gminy z dnia 26 kwietnia 2010 r. skierowane do skarżącego i A. w toku postępowania dotyczącego określenia wysokości podatku za inny rok podatkowy oraz opinie biegłego z dnia 1 marca 2010 r. dotyczącą określenia powierzchni i przeznaczenie pomieszczeń produkcyjnych, handlowych, magazynowych i biurowo-mieszkalnych w budynkach zlokalizowanych na działce [...] w O.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w uzupełnieniu akt podatkowych, złożyło w dniu 19 maja 2010 r. dowód doręczenia nakazu płatniczego, odpis z KRS Spółki A. oraz decyzji Wójta Gminy z dnia [...] o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, prowadzonej przez skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd miał na uwadze, że organ podatkowy I instancji po ujawnieniu okoliczności wynikających z otrzymanego z urzędu wypisu aktu notarialnego z dnia 4 czerwca 2007 r., dotyczących powierzchni i przeznaczenia budynków zlokalizowanych na działce [...] w O., prowadził równocześnie postępowania podatkowe w wyniku wznowienia postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi wydanymi w formie nakazu płatniczego za kolejne lata podatkowe, w tym za rok objęty zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją.
Wznowienie postępowania nastąpiło postanowieniem z dnia 2 października 2007 r. doręczonym skarżącemu w dniu 8 października 2007 r. Wcześniej organ wezwaniem doręczonym 31 sierpnia 2007 r. zobowiązał skarżącego w trybie art. 274a § 1 Ordynacji podatkowej (dalej:"o.p.) do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych zlokalizowanych w O. za lata 2003-2007, na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "p.o.l."). Informacji podatkowych skarżący nie złożył, a wyjaśnienia odnośnie stanu nieruchomości na działkach [...] , [...] i [...] zawarł w piśmie z dnia 10 września 2007 r. Działki [...] i [...] będące w posiadaniu skarżącego nie były objęte uprzednio doręczonym skarżącemu nakazem płatniczym.
Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. dotyczyło więc wyłącznie nieruchomości zlokalizowanych na działce [...] w O., stanowiącej użytek rolny i w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym – gospodarstwo rolne, w części zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej i od 1993 r. pozostającej w wyłącznym i samoistnym posiadaniu skarżącego. Te ustalenia poczynione zostały na podstawie ewidencji gruntów, wykazu nieruchomości z 1990 r. i z 1999 r. oraz protokołu z posiedzenia Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2008 r. – [...], zawierającego zeznania skarżącego w sprawie o zniesienie współwłasności i pozostawały bezsporne.
Przesądzały one, że grunty tej działki wyłącznie z uwagi na ich klasyfikację i powierzchnię (art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym) musiały być uznane za "gospodarstwo rolne", a pojęcie to w odróżnieniu od definicji cywilistycznej (art. 553 k.c.) nie odnosi się do zadań ekonomicznych (funkcjonalnych) tych gruntów.
Poza sporem był również fakt, że okoliczność ujawniona w wypisie aktu notarialnego z 4 czerwca 2007 r., co do powierzchni użytkowej i przeznaczenia budynków posadowionych na tej działce była istotna (art. 1a ust. 1 pkt 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b p.o.l.) dla wymiaru podatku od nieruchomości, co uzasadniało wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją (nakazem płatniczym), w której ustalenia w tym przedmiocie oparto na wykazie nieruchomości z 1999 r.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, także w kontekście poprawności poprzedzającego jej wydania postępowania podatkowego, Sąd ma na względzie art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną, lecz granicami rozpoznawanej sprawy, przy czym nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, czyli pogarszać jego sytuacji prawnej.
W niniejszej sprawie, podobnie jak w dwóch pozostałych rozpoznanych przez Sąd w dniu 12 maja 2010 r. , istotą sporu była przyjęta przez organy podatkowe ocena, że posadowione na działce [...] budynki w części obejmującej powierzchnię 193 m2 podlegały opodatkowaniu według stawek przewidzianych dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz, że budynki o powierzchni 637,1 m2 opodatkowane jako "pozostałe budynki" nie korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b p.o.l., gdyż nie były budynkami "gospodarczymi" i nie służyły wyłącznie działalności rolniczej.
Wbrew zarzutom skargi organ podatkowy ustalając stan faktyczny sprawy nie naruszył art. 121 § 1 , art. 122 ani art. 123 o.p., gdyż podjął wszelkie działania dla jego wyjaśnienia z zapewnieniem udziału skarżącego, w tym umożliwiając mu zapoznanie się z całym materiałem dowodowym omówionym szczegółowo w decyzjach (zawiadomienie SKO doręczone skarżącemu 27 maja 2009 r.).
Przy kontroli poprawności i zupełności ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w kontekście przepisów prawa materialnego (ustawy p.o.l. i ustawy o podatku rolnym) należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 21 § 5 w związku z art. 3 pkt 5 o.p. oraz art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym i art. 6 ust. 6 p.o.l., podstawowym dowodem dla ustalenia stanu faktycznego są: informacja o gruntach i informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, które złożyć powinien podatnik.
Oprócz ewidencji gruntów, na treść której ma wpływ również podatnik, ustalenia faktyczne organ opiera na danych wynikających z informacji podatnika. Skarżący informacji tych nie złożył nie tylko na dzień 1 stycznia 2003 r., ale również w toku niniejszego postępowania, mimo przesłania przez organ stosownych formularzy przed jego wszczęciem.
Nie jest również bezzasadne twierdzenie, że to nie z przyczyn leżących po stronie organu podatkowego nie mógł on przeprowadzić oględzin działki [...] . Skarżący jako prezes zarządu spółki A., władającej od 2007 r. nieruchomością uniemożliwił przeprowadzenie tego dowodu (pismo z dnia 15 października 2007 r. oraz z dnia 12 listopada 2008 r. oraz protokoły z dnia 17 października 2007 r. i z dnia 12 listopada 2008 r.).
Argumentacji skarżącego, że dowód ten jest zbyteczny wobec zmian jakie nastąpiły w zagospodarowaniu budynków i działki od 2002 r., przeczy choćby złożona na rozprawie opinia biegłego stanowiąca faktycznie opis stanu budynków w poszczególnych latach 2007-2010 wraz z ich pomiarem, czyli wynik oględzin i przyjętych wyjaśnień skarżącego, sporządzona "dla potrzeb podatkowych", przed kolejną próbą dokonania przez organ oględzin nieruchomości (v. postanowienie i wezwanie z dnia 26 kwietnia 2010 r.).
W orzecznictwie przyjęty jest pogląd, że art. 122 o.p. nie oznacza obciążenia organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz, że na gruncie prawa podatkowego także ma zastosowanie zasada, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, przy czym proces dowodzenia polega na wykazaniu istnienia danego faktu, a nie na negowaniu jego istnienia.
Organ podatkowy dowodowo wykazał, że na przedmiotowej działce posadowione są budynki, w których od 1990 r. skarżący prowadził działalność gospodarczą – najpierw w spółce cywilnej do 1993 r., następnie indywidualnie, w tym w latach 2000-2005 w zakresie produkcji karmy dla zwierząt, a od 2005 r. działalność produkcyjną i handlową prowadzi utworzona w 2004 r. przez skarżącego Spółka A.
Przyjął wyjaśnienia skarżącego, iż budynki te, określone w akcie notarialnym z dnia 4 czerwca 2007 r. jako biurowo-mieszkalne, produkcyjne, socjalne, administracyjne o pow. ponad 800 m2, były po 1993 r. rozbudowywane i modernizowane, a wobec odmowy okazania dokumentacji budowlanej przez skarżącego ustalił, że po 1999 r. ani skarżący, ani spółka z o.o., mająca tam siedzibę nie ubiegali się o pozwolenie na budowę, ani nie dokonywali zgłoszenia wykonania robót budowlanych na działce nr [...] w O.
Wobec tych ustaleń zasadne było przyjęcie przez organ, że zdeklarowana przez Spółkę z o.o. w 2007 r. powierzchnia i funkcje budynków na przedmiotowej działce nie zmieniły się od 1999 r. Deklarację z dnia 17 września 2007 r. podpisał skarżący pełniący funkcję prezesa zarządu spółki i wynika z niej, że budynki mieszkalne mają powierzchnię 80 m2, związane z działalnością gospodarczą – 193 m2, pozostałe – 627,1 m2 , a związany z działalnością gospodarczą grunt tej działki to 200 m2.
Dane te, przyjęte przez organ do ustalenia podstawy opodatkowania, były w świetle dowodów omówionych w decyzji organu I instancji, wiarygodne i nie zostały podważone przez skarżącego żadnym innym dowodem.
Ich wiarygodności nie podważa również złożono na rozprawie opinia biegłego z dnia 1 marca 2010 r., z której treści wynika, że według oświadczeń skarżącego oraz oględzin, nieruchomość zakupiona w 1990 r. zabudowana budynkami murowanymi w zabudowie szeregowej, wybudowanymi ok. 1964 r., przeznaczona dawniej pod działalność Kółek Rolniczych, w tym produkcyjno-magazynową, po zakupie została przez skarżącego zmodernizowana, przebudowana i poddana kapitalnemu remontowi. Opracowanie to zostało sporządzone "dla potrzeb podatkowych". Biegły stwierdza, że oględzin dokonywał dwukrotnie – 7 listopada 2007 r. dla celów opinii do sprawy [...] oraz 23 lutego 2010 r., a stan budynków ustalił także na podstawie rozmów z właścicielem i zeznań świadków zawartych w aktach tej sprawy (str. 8 i 9 opinii).
Jednakże wskazana w opracowaniu powierzchnia pomieszczeń produkcyjnych, według stanu na dzień 31 grudnia 2007 r. (str.9) – 77,61 m2, sprzeczna jest ze wskazaną w deklaracji spółki na 2007 r. powierzchnią budynków związanych z działalnością gospodarzą – 193 m2 oraz z podaną przez skarżącego w piśmie z dnia 4 maja 2009 r. skierowanym do SKO, powierzchnią budynków związanej z działalnością gospodarczą do 2008 r. – 90 m2 i od 2008 r. – 197 m2.
Zdaniem Sądu, złożone w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dokumenty, w tym powyższe opracowanie, opinia będąca dokumentem prywatnym, nie pozwalają na uznanie, że wynikające z nich okoliczności wskazują na naruszenie przez organy podatkowe art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. z powodów omówionych powyżej.
Ustalenia faktyczne w istotnej i spornej kwestii – powierzchni budynków związanych z działalnością gospodarczą – dokonane zostały na podstawie danych pochodzących od skarżącego (jako reprezentującego interesy spółki z o.o.) i zweryfikowane w oparciu o wszelkie inne dostępne organowi dowody.
W tej kwestii wskazać należy, że skarżący żadnym dowodem nie wykazał ani nie uprawdopodobnił, iż posiadane przez niego budynki nie mogły być w całości wykorzystywane do prowadzonej działalności gospodarczej.
Zauważyć należy, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 p.o.l. za związane z działalnością gospodarczą uznane są wszystkie przedmioty opodatkowania będące w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a wyłączenie dotyczy tylko tych przedmiotów, które nie są i nie mogą być do tej działalności wykorzystywane z przyczyn technicznych. Przyczyny te muszą być więc trwałe, a nie przejściowe spowodowane remontem, rozbudową, modernizacją lub wynajmem.
Sąd, mając na względzie przywołaną wcześniej zasadę wynikającą z art. 134 § 2 p.p.s.a., przyjmuje, że dokonana przez organ ocena, iż budynki o powierzchni 627,1 m2 nie mogły być wykorzystane w roku podatkowym do prowadzonej działalności gospodarczej, wynikała z błędnego odczytania treści przepisu w kontekście poczynionych ustaleń faktycznych, nie stanowiąc jednak rażącego naruszenia prawa.
Za nieuzasadniony uznać należy zarzut naruszenia art. 7 ust.1 pkt 4 lit. b p.o.l. przez niezastosowanie zwolnienia od podatku do części budynku użyczonej rolnikowi. Odmowa wiarygodności przedłożonej z odwołaniem umowy użyczenia szczegółowo uzasadniona została w zaskarżonej decyzji. Sąd podziela ocenę organu, że już zestawienie treści umowy datowanej – 3 stycznia 2002 r., oświadczeń świadków tej umowy datowanych – 27 października 2008 r. oraz kserokopii notarialnego poświadczenia podpisów z dnia 28 października 2008 r. czyni te dowody niewiarygodnymi. Dodatkowym argumentem wspierającym tę ocenę jest fakt, że umowa użyczenia złożona została przez skarżącego dopiero wraz odwołaniem z dnia 5 stycznia 2009 r., po upływie roku od wszczęcia postępowania wznowieniowego, w sytuacji gdy w ocenie skarżącego, mogłaby mieć wpływ na wymiar podatku ustalonego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego już od 2002 r. Nie stanowiło naruszenia art. 122 o.p. zaniechanie dalszych działań dowodowych (postulowanego w skardze przesłuchania świadków zawarcia umowy), skoro organ zasadnie uznał za niewiarygodny fakt jej zawarcia i analizując treść art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b p.o.l. prawidłowo uznał, że budynek o powierzchni 675 m2 (tak w umowie) pełniący funkcję biurową, administracyjną, mieszkalną i socjalną, w którego części odbywała się produkcja karmy dla zwierząt (tak w umowie), nie mógł być uznany za budynek gospodarczy w rozumieniu § 65 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 545 ze zm.) , służący wyłącznie działalności rolniczej wynajmującego.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. , orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło