I SA/Lu 187/11
WyrokWSA w Lublinie2011-06-03
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznane organowi, które zostały ujawnione po wydaniu tej decyzji, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli okoliczności faktyczne, które te dowody potwierdzają, były już znane organowi w toku pierwotnego postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo załączenie do wniosku o wznowienie postępowania dokumentów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznanych organowi, nie jest wystarczające do wzruszenia tej decyzji, jeśli okoliczności faktyczne, które te dokumenty potwierdzają, były już znane organowi w toku pierwotnego postępowania. Instytucja wznowienia postępowania nie służy uzupełnianiu materiału dowodowego o dowody nieistniejące w dacie wydania decyzji pierwotnej ani ponownej ocenie dowodów znanych organowi.Stan faktyczny
Skarżąca J. R. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jako nowe dowody przedstawiła zaświadczenie o pobycie we Włoszech oraz oświadczenie męża o darowiźnie środków na zakup nieruchomości. Organy podatkowe odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że przedstawione okoliczności i dowody były znane organowi w toku pierwotnego postępowania lub nie istniały w dniu wydania decyzji. Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J. R., utrzymał w mocy wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z [...] ustalającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie kontrolne zakończone ostateczną decyzją z [...] prowadzone było z udziałem pełnomocnika skarżącej – matki L. W.– pełnomocnictwo z 22 września 2006 r. złożone 2 stycznia 2008 r., a to wobec zamieszkiwania skarżącej we Włoszech. W postępowaniu tym organ uwzględnił złożone 27 stycznia 2004 r. zeznanie PIT-28, umowy – zbycia lokalu mieszkalnego i nabycia nieruchomości mieszkalno-gospodarczej, oświadczenie skarżącej o stanie majątkowym z 12 kwietnia 2008 r. oraz jej wyjaśnienia co do pochodzenia środków wydatkowanych na zakup, a następnie wynajmowanej w części nieruchomości i w rezultacie decyzją z [...] ustalił wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ze źródeł nie ujawnionych za 2003 r. w kwocie 140.400 zł.
W dniu 27 lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącej – doradca podatkowy, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja z [...] wskazując na przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2005.8.60. ze zm. – dalej: "op").
We wniosku argumentował, że w sprawie istnieją nowe okoliczności i nowe dowody istniejące również w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi.
Jako nowo ujawnione, a istniejące okoliczności, pełnomocnik wskazał fakt, że skarżąca przebywa i mieszka od lat dziewiewięćdziesiątych we Włoszech, w Polce jedynie zameldowania jest pod adresem – Z. ul. K., przy czym nie koncentruje swoich interesów życiowych, co wynika ze złożonego 13 maja 2009 r. druku NIP – 3 i zaświadczenia Gminy R. z 26 maja 2008 r. o zgodnym z prawem pobycie na terenie Włoch.
Wskazał też fakt, że skarżąca od 6 kwietnia 2002 r. jest żoną obywatela włoskiego, z którym ma rozdzielność majątkową i który po ślubie przekazał jej w darowiźnie 30.000 EUR z przeznaczeniem na zakup nieruchomości w Polsce dla zagwarantowania mieszkania na starość, co wynika z oświadczenia sporządzonego 10 marca 2010 r.
W ocenie pełnomocnika skarżącej, nowe w sprawie dowody ujawniają nieznane organowi wydającemu decyzję okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji. Pierwsza z nich powinna wyłączać skarżącą z możliwości opodatkowania jej dochodów w Polsce w 2003 r. – z wyłączeniem dochodów z najmu nieruchomości, a druga – mieć ewentualnie wpływ na ustalenie co do posiadanych w 2003 r. środków pieniężnych wydatkowanych na zakup nieruchomości.
Postanowieniem z 5 sierpnia 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] i po przeprowadzeniu postępowania co do przesłanek wznowienia, decyzją z [...] odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, ze wskazaniem art. 245 § 1 pkt 2 op.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść art. 240 § 1 pkt 5 op i wyjaśnił, że nowo przedłożone dowody – zgłoszenie NIP-3 i oświadczenie męża skarżącej, nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, bo sporządzone zostały po tym dniu, stąd nie mogły być ocenione jako świadczące o kwalifikowanej wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Tą ocenę organ odniósł również do podniesionych we wniosku okoliczności – legalnego pobytu skarżącej we Włoszech w 2003 r. podobnie jak w latach poprzedzających ten rok i następnych, zawarcia związku małżeńskiego z obywatelem Włoch w 2002 r. oraz darowizny otrzymanej od niego po ślubie, bowiem były to okoliczności znane organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej, co jak wskazał, wynika wprost z akt postępowania poprzedzającego jej wydanie oraz z treści tej decyzji.
W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 120, arat. 121 § 2, art. 180 § 1 oraz art. 240 § 1 pkt 5 op. W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podniósł, że jest poza sporem, że skarżąca informowała organ podatkowy w trakcie postępowania podatkowego o pobycie we Włoszech i otrzymaniu pewnej kwoty od męża w darowiźnie, a dowodowo wykazała te okoliczności przy wniosku o wznowienie postępowania, co przesądzać powinno ocenę, że ostateczna decyzja z [...] wydana została z naruszeniem art. 120, art. 121, art. 122 i art. 180 op prowadzącym do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zdaniem pełnomocnika, organ uchylił się od oceny istotnych dowodów złożonych wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną uzasadnione było przedłożeniem dowodów w postaci – zaświadczenia z Gminy R., odpisu aktu małżeństwa, oświadczenia o darowiźnie i zgłoszenia NIP-3. Wskazał, że w dniu wydania decyzji ostatecznej istniały, lecz nie były znane organowi dowody w postaci – zaświadczenia z Gminy R.i odpisu aktu małżeństwa, a dowody w postaci – zgłoszenia NIP-3 i oświadczenia męża o darowiźnie nie istniały i stąd nie mogły być znane organowi w dniu wydania decyzji.
Organ odwoławczy wskazał też, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru podatku organ poczynił z udziałem skarżącej i jej pełnomocniczki ustalenia co do okoliczności zamieszkiwania i pracy we Włoszech skarżącej oraz co do wskazywanej przez skarżącą okoliczności otrzymania od męża po ślubie środków pieniężnych na zakup nieruchomości w Polsce.
W ocenie organu, nie były to więc nowe okoliczności nieznane organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej. Organ wskazał, że nowe okoliczności faktyczne, to takie, które zostały na nowo odkryte w sprawie i nie były znane organowi oraz stronie. Przez pojęcie okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy tylko takie okoliczności, które z badanego materiału dowodowego nie wynikały. Czym innym jest bowiem wyciągnięcie wniosków i ocena okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy a czym innym wiedza o faktach. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności wyprowadzane są z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu pierwotną decyzję (wyrok NSA z 24.06.2004 r. – FSK 170/04, LEX – 143703).
Organ wskazał również, że instytucja wznowienia postępowania nie może służyć pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, gdyż postępowanie w wyniku wznowienia postępowania ma granice ściśle określone przesłankami wymienionymi w art. 240 § 1 op i w jego toku nie można czynić rozważań materialnoprawnych, a jedynie ustalić, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte kwalifikowanymi w tym przepisie wadami procesowymi.
Zdaniem organu odwoławczego, również wydane 19 listopada 2010 r. postanowienie Sądu Rejonowego w Z. – II Wydziału Karnego w przedmiocie umorzenia postępowania przeciwko J. R.oskarżonej o zaniżenie dochodu do opodatkowania w złożonym zeznaniu PIT-28 za 2003 r., nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż nie istniało w dacie wydania decyzji z [...], choć niewątpliwie za niepożądany uznać należy fakt odmiennej oceny okoliczności miejsc zamieszkiwania skarżącej, która to ocena dokonana została jednakże w odrębnych postępowaniach.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. R.wnosiła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji zarzucając naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 240 § 1 pkt 5 op poprzez błędne przyjęcie, że dwa kluczowe w sprawie dokumenty – zaświadczenie Gminy R. z 26 maja 2008 r. o zgodnym z prawem pobycie na terenie Włoch oraz oświadczenie męża skarżącej z 10 marca 2010 r. o darowiźnie na jej rzecz 30.000 EUR na zakup domu w Z.– znane były organowi wydającemu decyzję pierwotną oraz, że znane mu były wówczas okoliczności wykazane tymi dokumentami – stały pobyt skarżącej we Włoszech oraz otrzymanie darowizny od męża na zakup nieruchomości w Polsce.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem i wydana została bez naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury podatkowej.
W związku z argumentacją skargi podnieść należy, że wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania podstawą był art. 240 § 1 pkt 5 op, który brzmi: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Załączenie do wniosku dwóch nowych – bo nieznanych organowi, istniejących w dniu wydania decyzji pierwotnej dokumentów – zaświadczenia Gminy R. oraz skróconego odpisu aktu małżeństwa, przesądzało, że – zgodnie z art. 243 § 1, wznowienie postępowania było dopuszczalne, stąd organ, który wydał decyzję ostateczną postanowieniem z 5 sierpnia 2010 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej tą decyzją.
Czym innym jest jednak dopuszczalność wznowienia postępowania wynikającą z powołania we wniosku którejkolwiek z przesłanek wznowienia wymienionych w art. 240 § 1 op, a czym innym ocena, w wyniku postępowania przeprowadzonego po wznowieniu postępowania, co do istnienia powołanych we wniosku przesłanek wznowienia. Postępowanie w tym zakresie organ przeprowadził stosownie do art. 243 § 2 op z czynnym udziałem pełnomocnika skarżącej oraz wykazując własną inicjatywę dowodową (wyrok i postanowienie Sądu Rejonowego w Z., a ocenę o braku przesłanek pozwalających na wzruszenie decyzji ostatecznej zawarł w decyzji wydanej na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 op, utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną.
Zdaniem Sądu, ocena ta zgodna jest z art. 240 § 1 pkt 5 op, który określa jakie dowody i jakie okoliczności uznać można za nowo ujawnione, bo tylko takie mogą być uznane za podstawę uchylenia decyzji dotychczasowej i rozstrzygnięcia na nowo istoty sprawy (tu: zasadności ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2003 r.).
Organ zasadnie wskazał, że z dowodów nowo ujawnionych , bo istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, czyli z zaświadczenia Gminy R. i odpisu aktu małżeństwa, nie wynikają żadne nowe okoliczności faktyczne, bo fakty zamieszkiwania skarżącej i jej pracy we Włoszech oraz zawarcia w 2001 r. małżeństwa, znane były organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej, były przedmiotem ustaleń faktycznych czynionych z udziałem skarżącej i jej pełnomocniczki. W związku z tym, dowody te nie mogły być uznane za istotne i wskazujące na kwalifikowaną wadliwość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji ostatecznej.
W aktach sprawy dokumentujących postępowanie poprzedzające wydanie decyzji ostatecznej i w jej treści znajduje również potwierdzenie zawarta w zaskarżonej decyzji ocena, że wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność otrzymania przez skarżącą środków pieniężnych od męża nie jest okolicznością nowo ujawnioną, bo w związku z treścią oświadczenia majątkowego z 12 kwietnia 2008 r. była przedmiotem ustaleń faktycznych i oceny organu. Natomiast oświadczenie męża z 10 marca 2010 r. nie było nowo ujawnionym dowodem, który mógł być wykorzystany w postępowaniu pierwotnym, bo sporządzone zostało po wydaniu decyzji ostatecznej. Organ odwoławczy zasadnie przy tym podał, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie służy uzupełnianiu materiału dowodowego o dowody nieistniejące w dacie wydania decyzji pierwotnej w zakresie znanych organowi okoliczności faktycznych.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU.2002.153.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło