I SA/Lu 187/14

WyrokWSA w Lublinie2014-04-30

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa jako zarządca nieruchomości może być obciążona zaległościami z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, mimo że opłaty te są wnoszone przez mieszkańców?
Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, jako osoba prawna sprawująca zarząd nieruchomością wspólną, jest zobowiązana do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z deklaracją złożoną na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Obowiązki właścicieli lokali w budynkach wielolokalowych zostały przeniesione na zarządcę nieruchomości wspólnej, którym jest spółdzielnia, a opłaty te mają charakter daniny publicznoprawnej, co uzasadnia obciążenie spółdzielni zaległościami z tytułu tych opłat.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. złożyła deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i dokonała wpłaty na poczet zaległości z tytułu tych opłat. Organ podatkowy (Burmistrz Miasta) zaliczył wpłatę na poczet zaległości z tytułu 9 i 10 rat opłaty za 2013 rok. Spółdzielnia kwestionowała odpowiedzialność za zaległości, wskazując, że obowiązek uiszczania opłat spoczywa na właścicielach lokali, a nie na niej jako zarządcy nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Anna Kwiatek (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Karolina Orłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej w T. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...].11.2013r. w przedmiocie zarachowania na poczet zaległości wpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta orzekł o zaliczeniu wniesionej przez Spółdzielnię Mieszkaniową w T. w dniu [...].11.2013r. wpłaty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 13.062,57 zł na poczet zaległości z tytułu 9 raty opłaty za 2013r. - 4433,26 zł, w tym na należność główną - 4396,26 zł i na odsetki - 37 zł, a pozostałą kwotę - 8629,31 zł w całości na należność z tytułu 10 raty opłaty za 2013r. W uzasadnieniu wskazując na art. 53 § 1 i art. 55 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm. – dalej: - "op"), wyjaśnił, że podatnik nie dotrzymał terminu płatności. W zażaleniu Spółdzielnia zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3, art. 6 m i art. 6 h ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. 2013, poz.1399 ze zm. – dalej "ustawa") oraz art. 62 § 1 op. Wskazała, że przekazuje w całości na rzecz organu podatkowego wnoszone przez mieszkańców opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wraz z wykazem osób, które opłat nie wniosły, a ustawodawca nie rozstrzygnął na którym z podmiotów (Spółdzielni czy mieszkańcach) spoczywa obowiązek wnoszenia opłat. Spółdzielnia nie może skutecznie egzekwować od wszystkich mieszkańców obowiązku wnoszenia opłat. Rozpatrując zażalenie Spółdzielni Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało na treść art. 6 q, art. 61 ust. 1 art. 6 k ustawy oraz uchwały Rada Miasta: Nr [...] z dnia [...] listopada 2012r. gdzie ustalono wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i określono, że właściciele i zarządcy nieruchomości obowiązani są do składania deklaracji o wysokości opłaty oraz na uchwałę Nr [...] z dnia [...] października 2012r., gdzie wskazano, że zarządcy nieruchomości mają obowiązek wnoszenia opłaty bez wezwania w terminie do 15 dnia następnego miesiąca. Stosownie do art. 6q ustawy do opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej o zaległości podatkowej, terminach płatności, odsetkach za zwłokę oraz o sposobie zarachowania wpłat. Dlatego niezapłacone w terminie należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowią zaległość od której naliczanie są odsetki za zwłokę. Odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania, zaś w przypadku gdy dokonana wpłata nie pokrywa zaległości wraz z odsetkami, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek. Dlatego do tej opłaty stosuje się przepis art. 55 § 2 oraz art. 62 § 1 op. Zobowiązanie z tytułu opłaty ciąży na podmiocie składającym deklarację to jest na Spółdzielni, która w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej ma obowiązek wnoszenia opłaty zgodnie ze złożoną deklaracją. Stan zaległości Spółdzielni potwierdza zestawienie obrotów i sald, dlatego kwotę 4396,26 zł należało zaliczyć na poczet zaległości i kwotę 37 zł na odsetki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art.107 § 2, 3 i art.126 kpa oraz art. 2 ust. 3, art. 6m i art. 6 ustawy. W uzasadnieniu podtrzymała argumentację zawartą w zażaleniu. Wskazała, że nie jest organem podatkowym uprawnionym do zbierania od użytkowników lokali opłaty, która nie może być taktowana jako zapłata za usługę, ale jako danina publiczna. Złożyła w imieniu użytkowników lokali deklaracje o wysokości opłaty wraz z oświadczeniem że opłata będzie przekazywana na rachunek gminy. Jednak obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spoczywa na właścicielach lokali, dlatego Spółdzielnia jako administrator nie ponosi odpowiedzialności za nieterminowe uiszczanie opłat przez użytkowników lokali. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Przedmiotem dokonanej przez Sąd oceny zgodności z prawem w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...].11.2013r. w przedmiocie zarachowania na poczet zaległości wpłaty Spółdzielni z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca Spółdzielnia składała – jako zarządca deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując liczbę mieszkańców spółdzielni, wysokość opłaty oraz kwotę opłaty. Nie kwestionowała, że opłaty nie zostały wniesione na rachunek gminy miejskiej T. w obowiązującym terminie. Kwestionowała natomiast odpowiedzialność Spółdzielni - jako zarządcy nieruchomości za ponoszenie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przed odniesieniem się do argumentacji skargi należy wskazać, że ustawa w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 roku o zmianie ustawy obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r. (Dz. U. 2011r., Nr 152, poz. 897) wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. W jednym z pytań do TK podniesiona została kwestia braku uściślenia pojęcia "właściciela zobowiązanego" co do budynków wielolokalowych pozostających w zarządzie spółdzielni mieszkaniowych. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 6 h i art. 6 m ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji RP." Zatem po wyroku Trybunału Konstytucyjnego wskazane przez skarżącą wątpliwości, co do obowiązków zarządców nieruchomości – Spółdzielni zostały przesądzone. Stosownie do art. 6 h ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Natomiast zgodnie z art. 6m ust. 1 ustawy właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy przez pojęcie - właściciel nieruchomości - rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. To na tych podmiotach ciążą wtedy obowiązki wskazane w ustawie, w tym obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz uiszczenia tej opłaty. Mocą przepisów ustawy obowiązki właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy mogą wykonywać także inne podmioty. Jak stanowi bowiem art. 2 ust. 3 ustawy, jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm. – dalej: "u.w.l."), lub właścicieli lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany. Powyższa regulacja stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy która przewidzianymi w ustawie obowiązkami obciąża właścicieli nieruchomości. Zatem w sytuacji wskazanej w art. 2 ust. 3 ustawy, obowiązki właścicieli lokali zostały przeniesione na inne podmioty - osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną. W art. 2 ust. 3 ustawy, mowa jest o osobach sprawujących zarząd nieruchomością wspólną w rozumieniu przepisów ustawy o własności lokali, zatem mowa jest nie tylko o osobach pełniących funkcję zarządu wspólnoty mieszkaniowej, ale również o każdej osobie fizycznej lub prawnej, której zarząd został powierzony. Spółdzielnia mieszkaniowa (skarżąca) jest osobą prawną sprawującą zarząd nieruchomością wspólną z mocy przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, dlatego kwestia rozliczeń z osobami którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu jak i z właścicielami odrębnych lokali pozostaje domeną prawa spółdzielczego, nie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z faktu, że opłaty za gospodarowanie odpadami wnoszone przez właścicieli lokali (spółdzielnie – art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy) na rzecz gmin w świetle obecnych unormowań – art. 6q ustawy - są daniną publicznoprawną nie wynika, że spółdzielnia nie może być nią obciążana. Dlatego z uwagi na treść skargi w której skarżąca kwestionowała wyłącznie fakt obciążania jej za zaległości właścicieli lokali z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, dalsza szczegółowa ocena zaskarżonego postanowienia nie była przedmiotem rozważań Sądu. Należy jedynie uznać, iż organ prawidłowo zaliczył wpłatę dokonaną przez Spółdzielnię tytułem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na poczet zaległości z tytułu wskazanych opłat. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło