I SA/Lu 196/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2009 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2002 r. – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego p o s t a n a w i a: - przyznać M. H. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M.H .wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, a składając wniosek na urzędowym formularzu PPF uzupełnił go o żądanie ustanowienia doradcy podatkowego. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego na urzędowym formularzu PPF wynikało, że M. H. utrzymuje się z renty w wysokości ok. [...]. Renta z trudem wystarcza mu na finansowanie codziennych potrzeb związanych z wyżywieniem, opłatami za mieszkanie (ok. 300 zł) i zakupem leków (90-220 zł). Finansowo pomaga mu 84-letnia matka, utrzymująca się z emerytury oraz siostra. Oszczędności ani przedmiotów wartościowych nie posiada. Jest właścicielem mieszkania, obciążonego hipoteką oraz 14-letniego samochodu, obciążonego kredytem. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, iż wszystkie jego oszczędności z 30 lat pracy oraz darowizny od rodziców za zrzeczenie się dziedziczenia zainwestował w pożyczkę na wspólne przedsięwzięcie gospodarcze. Jednak w wyniku nieuczciwości wspólnika wnioskodawca został pozbawiony środków finansowych (oszczędności i darowizn od rodziców) w kwocie [...]. Na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów M.H. nie odpowiedział. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku skarżącego, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. – odmówił M. H. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, iż warunki finansowe (utrzymywanie się z renty, emerytury mamy i wyprzedaży sprzętów) nie pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania. W odniesieniu do nie nadesłanych zaświadczeń (w związku z wezwaniem Referendarza sądowego) podał, że uzyskanie tych zaświadczeń było dla niego zbyt kosztowne, ponieważ każde z nich to 15-50 zł, co przerasta możliwości finansowe strony. Skarżący wskazał również na zły stan zdrowia (nadciśnienie, zwyrodnienie stawów, stan nerwicowo-depresyjny), co ma związek z kolejnymi wydatkami na leczenie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 243 ( 1, art. 245 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej "ppsa"/ - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy z zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego /art. 245 § 2/. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika /art. 245 § 3/. Żądanie M. H. obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, jest wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy. W ocenie Sądu, sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na wygospodarowanie środków finansowych związanych z prowadzonym postępowaniem: oprócz renty w wysokości [...], skarżący nie osiąga żadnych dochodów, jest inwalidą II grupy. Doraźną pomoc od matki utrzymującej się z emerytury skarżący przeznacza na zaspokojenie najbardziej elementarnych potrzeb w postaci opłat za mieszkanie, żywność i leki. Zasady logiki i doświadczenia życiowego oraz zestawienie wskazanych sądowi wydatków i dochodów uzyskiwanych przez skarżącego pozwalają na przyjęcie, że jego sytuacja materialna, nie pozwala na uiszczenie jakichkolwiek kosztów związanych z prowadzonym postępowaniem sądowo-administracyjnym. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 245 § 1 i 2 art. 246 § 1 pkt 1 w związku z 260 ppsa należało orzec jak w sentencji.