I SA/Lu 197/19
WyrokWSA w Lublinie2019-06-26
Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Wiesława Achrymowicz, Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stan psychiczny podatnika (ograniczona poczytalność) w momencie popełnienia czynu podlegającego opodatkowaniu akcyzowego, który nie był znany organowi wydającemu ostateczną decyzję podatkową, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli stan ten nie wpływa na powstanie obowiązku podatkowego?Ratio decidendi
Stan psychiczny podatnika, w tym ograniczona poczytalność, nie stanowi istotnej okoliczności faktycznej mającej wpływ na powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym, jeśli przepisy materialnego prawa podatkowego wiążą powstanie obowiązku z obiektywnym zaistnieniem zdarzeń prawnych, a nie z subiektywną świadomością podatnika. W związku z tym, nawet jeśli taka okoliczność nie była znana organowi wydającemu decyzję ostateczną, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie spełnia wymogu istotności dla sprawy.Stan faktyczny
Skarżący E. B. domagał się uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej dotyczącej podatku akcyzowego za styczeń 2013 r., wnosząc o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jako podstawę wskazał swoją chorobę psychiczną i ograniczoną poczytalność w momencie sprzedaży suszu tytoniowego, co miało być nową okolicznością nieznaną organowi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił uchylenia decyzji, uznając, że stan zdrowia psychicznego skarżącego nie jest istotną okolicznością faktyczną dla powstania obowiązku podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz NSA Danuta Małysz (sprawozdawca) Protokolant referent stażysta Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie podatku akcyzowego za styczeń 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r., po rozpatrzeniu odwołania E. B., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy własną decyzję z [...] r. odmawiającą uchylenia w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] r. z uwagi na niestwierdzenie zaistnienia przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa.
Z uzasadnienia powyższej decyzji wnika, że została ona wydana w następującym stanie sprawy:
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] ustalił, że 22.01.2013 r. E. B. , zwany dalej także "podatnikiem" lub "skarżącym", dokonał sprzedaży suszu tytoniowego, przy czym umowa w tym przedmiocie została sporządzona 15.12.2012 r., natomiast 22.01.2013 r. miało miejsce wydanie towaru i zapłata za towar. W chwili zakupu nabywca suszu nie był zarejestrowany jako pośredniczący podmiot tytoniowy, a podatnik nie rejestrował się w organie podatkowym jako podatnik podatku akcyzowego i nie składał deklaracji dla podatku akcyzowego z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego podmiotowi niebędącemu pośredniczącym podmiotem tytoniowym. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wydał [...] r. decyzję, w której określił podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2013 r. z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego podmiotowi innemu niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz.626 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w styczniu 2013 r. zwanej dalej "u.p.a.", przedmiotem opodatkowania akcyzą jest sprzedaż suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy, za sprzedaż - w myśl art. 9b ust. 2 u.p.a. - uznaje się między innymi czynności, o których mowa w art. 9a ust. 2 pkt 4 u.p.a., czyli wydanie w miejsce świadczenia pieniężnego, natomiast z art. 11a pkt 2 u.p.a. wynika, że obowiązek podatkowy w przypadku suszu tytoniowego powstaje z chwilą jego wydania nabywcy. Zatem w ustalonych w sprawie okolicznościach podatnik zobowiązany był - według organu - złożyć deklarację podatkową oraz obliczyć i zapłacić podatek akcyzowy z tytułu sprzedaży suszu tytoniowego.
Wyżej opisaną decyzję utrzymał w mocy Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją ostateczną z [...] r., a skarga wniesiona przez podatnika na tę decyzję została prawomocnie oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2017 r., sygn. akt I GSK 1862/15.
W lipca 2018 r. podatnik złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...] z [...] r., o której mowa wyżej. Jako podstawę wznowienia podatnik wskazał art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), zwanej dalej "o.p.", a określając istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi, który wydal decyzję, podał: "moja choroba, która powodowała moją niepoczytalność krytycznego momentu, a co za tym idzie brak winy i odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe". Do wniosku podatnik załączył dokumenty, z których wynika, że przeciwko podatnikowi prowadzone jest postępowanie karne skarbowe mające związek z dokonaną przez niego 22.01.2013 r. sprzedażą suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy, w toku tego postępowania powołano biegłych psychiatrów celem stwierdzenia, czy w chwili popełnienia zarzucanego czynu podejrzany mógł rozpoznać swoje zachowanie i jego znaczenie, i biegli ci w złożonej opinii sądowo-psychiatrycznej stwierdzili, że podejrzany w chwili popełnienia czynu zabronionego miał obniżoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem.
Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wznowił postępowanie zakończone wskazaną wyżej ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w [...]. Następnie, [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję, w której odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z [...] r.
W odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", przez działanie wbrew przepisom prawa, pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, art. 121 § 1 w związku z art. 187 o.p., polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie już istniejących dowodów, z pominięciem okoliczności ujawnionych we wznowionym postępowaniu, oraz art. 241 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe dowody i okoliczności faktyczne mające wpływ na decyzję.
Przedstawiając motywy podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej w I instancji, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wyjaśnił istotę postępowania wznowieniowego i podkreślił, że jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły okoliczności ściśle wymienione w art. 240 § 1 o.p. Po przywołaniu treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p., organ wskazał, że wznowienie postępowania w oparciu o ten przepis może nastąpić tylko wtedy, gdy ujawnione w danej sprawie okoliczności faktyczne lub dowody spełniają łącznie następujące cechy: są istotne dla sprawy, są nowe, istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję.
Odnosząc się do podniesionej przez podatnika okoliczności jego stanu zdrowia psychicznego, organ stwierdził, że ze znajdującej się w aktach sprawy opinii sądowo-psychiatrycznej wynika, że podatnik jest leczony w poradni zdrowia psychicznego od czerwca 2009 r., początkowo z rozpoznaniem zaburzeń lękowych, potem depresji umiarkowanej, nie był kierowany do szpitala psychiatrycznego, otrzymywał leki przeciwdepresyjne, uspokajające i nasenne w dawkach ambulatoryjnych. Z opinii tej wynika także, że w oparciu o dane z dokumentacji medycznej oraz badanie stanu psychicznego pacjenta biegli psychiatrzy uznali, że podatnik w chwili popełnienia czynu zabronionego miał obniżoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem.
Zdaniem organu stwierdzony w opinii sądowo-psychiatrycznej stan zdrowia podatnika dotyczący okresu, kiedy powstał obowiązek podatkowy, jak również fakt, iż w chwili popełnienia czynu zabronionego znajdował się on w stanie ograniczonej poczytalności, nie stanowią jednak istotnej dla sprawy podatkowej okoliczności faktycznej. Organ wskazał na definicję obowiązku podatkowego (art. 4 o.p.) oraz wyjaśnił, iż brak jest uregulowań, które powstanie obowiązku podatkowego łączyłyby z zaistnieniem świadomości podatnika co do tego obowiązku. Na powstanie obowiązku podatkowego nie ma też wpływu – zdaniem organy - zawinione bądź niezawinione działanie podatnika. Organ podniósł, że w sprawie przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym była dokonana przez podatnika sprzedaż suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy, obowiązek podatkowy z tego tytułu powstał z mocy prawa z chwilą wydania suszu nabywcy, co miało miejsce 22.01.2013 r., a z uwagi na fakt, iż podatnik nie złożył deklaracji podatkowej oraz nie zapłacił podatku akcyzowego organ podatkowy wydał decyzję, w której określił mu zobowiązanie w podatku akcyzowym. Organ stwierdził, że dla powstania przedmiotowego obowiązku podatkowego nie miał znaczenia fakt, że podatnik w 2013 r. znajdował się w stanie organicznej poczytalności, wyjaśnił też, że ograniczenie rozpoznania znaczenia czynu jest okolicznością rzutującą na ustalenie w postępowaniu karnym stopnia zawinienia sprawcy czynu zabronionego, nie uwalnia natomiast podatnika od odpowiedzialności podatkowej.
Organ podkreślił, że podatnik, pomimo stwierdzonych w opinii zaburzeń, posiadał pełną zdolność do czynności prawnych, wskazał też, że podatnik od wielu lat prowadził gospodarstwo rolne, w którym zajmował się uprawą zboża, ziemniaków, a przede wszystkim tytoniu, i w związku z tym zawierał umowy kontraktacji na uprawę tytoniu.
Dalej organ potwierdził, że organowi wydającemu decyzję z [...] r. w dacie jej wydania nie była znana okoliczność, że podatnik cierpiał na zaburzenia psychiczne. Stwierdził jednak jednocześnie, że ponieważ stan zdrowia psychicznego podatnika nie jest okolicznością faktyczną istotną dla sprawy, tj. nie ma znaczenia dla treści decyzji ostatecznej, powołana przez podatnika okoliczność nie stanowi podstawy wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił, że przepisy k.p.a. nie miały w sprawie zastosowania. Ocenił także, że nie doszło do naruszenie przepisów o.p.
E. B. wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
- art. 6 i art. 7 k.p.a. przez działanie organu wbrew przepisom prawa, pobieżne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela polegające na uznaniu, że nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania,
- art. 8 k.p.a. przez brak uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania,
- art. 121 § 1 w związku z art. 187 o.p. przez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie już istniejących dowodów, z pominięciem okoliczności ujawnionych we wznowionym postępowaniu,
- art. 77 w związku z art. 7 i art. 107 k.p.a. przez całkowite pominięcie argumentów skarżącego podniesionych w odwołaniu, w związku z czym została naruszona zasada prawdy obiektywnej, przekroczono zakres uznania administracyjnego oraz nie doszło do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy administracyjnej,
- art. 191 o.p. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne uznanie, iż nie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania,
- art. 241 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. przez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe dowody i okoliczności faktyczne mające wpływ na wydaną decyzję.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak też decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz o zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania podatkowego oraz ocenę uznającą za błędny pogląd organu, że stan zdrowia psychicznego skarżącego nie stanowi istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Zdaniem skarżącego organy błędnie uznały, iż nie zaistniała żadna z przesłanek, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana, jak wyjaśniono wyżej, w trybie przepisów o wznowieniu postępowania podatkowego. Zatem należy przede wszystkim podkreślić, że wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania i ma na celu weryfikację prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu pierwotnym (zwyczajnym). Przy tym, jak trafnie podniesiono w zaskarżonej decyzji, weryfikacja taka może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że zachodzi co najmniej jedna podstawa wznowienia spośród wymienionych wyczerpująco w art. 240 § 1 o.p. Istota tego postępowania sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia przede wszystkim, czy w sprawie zachodzi którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania (art. 243 § 1 i 2 o.p.), a w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadza się postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania (w zakresie, którego dotyczy podstawa wznowienia) i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej.
Dodać należy, że wznowienie postępowania może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu (art. 241 § 1 o.p.), przy czym w tym pierwszym przypadku treść żądania wyznacza granice działania organu podatkowego, tj. związany jest on podstawami wznowieniowymi wskazanymi we wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw, nie wskazanych przez stronę. Jeżeli – po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania na żądanie strony (art. 243 § 1 o.p.) – organ nie stwierdzi istnienia żadnej ze wskazanych przez stronę przesłanek z art. 240 § 1 o.p., to obowiązany jest wydać decyzję odmawiającą uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej (art. 245 § 1 pkt 2 o.p.).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że we wniosku o wznowienie postępowania, który spowodował wszczęcie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, skarżący wskazał na podstawę wznowienia przewidzianą w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. z uzasadnieniem, że organ podatkowy wydający decyzję ostateczną z [...] r. w sprawie podatku akcyzowego za styczeń 2013 r. nie wiedział, że w dacie dokonania sprzedaży suszu tytoniowego podmiotowi innemu niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy skarżący "miał obniżoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia tego czynu i kierowania swoim postępowaniem" i z tego powodu był "niepoczytalny", zatem nie ponosi "winy i odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe". Zdaniem skarżącego przywołana okoliczność ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy, pozostaje ze sprawą "w bezpośrednim ścisłym związku", w zaskarżonej decyzji organ ocenił natomiast, że stan zdrowia psychicznego skarżącego w dacie dokonania czynności powodującej powstanie obowiązku podatkowego nie ma wpływu na powstanie tego obowiązku, jak i na powstanie zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku akcyzowym za styczeń 2013 r., którego dotyczy ostateczna decyzja Dyrektora Izby Celnej w [...] r.
Zdaniem sądu, przedstawione w zaskarżonej decyzji stanowisko jest zgodne z prawem, a leżące u jego podstaw argumenty zostały jasno i wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniach decyzji wydanych w sprawie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
W zaskarżonej decyzji prawidłowo – zdaniem sądu - wskazano, że podstawa wznowienia przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. zachodzi w sytuacji, w której:
1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. nowe w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania, oraz
2) te dowody lub okoliczności są istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie od tego zawartego w decyzji ostatecznej, oraz
3) te dowody lub okoliczności istniały w dniu wydania decyzji, oraz
4) te dowody lub okoliczności nie były znane organowi, który wydał ostateczną decyzję.
Zdaniem sądu w zaskarżonej decyzji trafnie także oceniono, że stan zdrowia psychicznego skarżącego nie jest okolicznością, która mogłaby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej z [...] r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zasadnie zauważył, że zgodnie z art. 5 o.p. zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego, obowiązkiem podatkowym jest zaś - stosownie do art. 4 o.p. - wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Wynika z tego, że o tym, jakie okoliczności są istotne z punktu widzenia wyniku sprawy podatkowej, czyli treści rozstrzygnięcia decyzji wydanej w takiej sprawie (por. art. 207 § 1 i art. 210 § 1 pkt 5 o.p.), decydują przepisy materialnego prawa podatkowego mające w danej sprawie zastosowanie. W niniejszej sprawie są to przede wszystkim przepisy u.p.a., na podstawie których została wydana wymieniona wyżej decyzja ostateczna. Stanowią one, co prawidłowo odnotowano w zaskarżonej decyzji, że:
> w przypadku suszu tytoniowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest w szczególności sprzedaż suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy (art. 9b ust. 1 pkt 2 u.p.a.), przy czym za sprzedaż uznaje się w szczególności wydanie suszu w miejsce świadczenia pieniężnego (art. 9b ust. 2 w związku z art. 9a ust. 2 pkt 4 u.p.a.),
> w przypadku dokonania sprzedaży suszu tytoniowego obowiązek podatkowy powstaje z dniem wydania suszu tytoniowego (art. 11a pkt 2 u.p.a.),
> podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna (także osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, co w stanie niniejszej sprawy nie ma znaczenia), która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą (art. 13 ust. 1 u.p.a.),
> w przypadku suszu tytoniowego podatnik jest obowiązany, bez wezwania organu podatkowego, składać właściwemu naczelnikowi urzędu celnego deklaracje podatkowe według ustalonego wzoru oraz obliczać i wpłacać akcyzę na rachunek właściwej izby celnej, za miesięczne okresy rozliczeniowe, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy(z zastrzeżeniem art. 78 ust. 1 pkt 3, który nie ma w sprawie zastosowania; art. 24a u.p.a.),
> podstawą opodatkowania suszu tytoniowego jest ilość tego suszu wyrażona w kilogramach (art. 99a ust. 2 u.p.a.), a stawka akcyzy w przypadku sprzedaży suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy bez oznaczenia suszu znakami akcyzy wynosi [...] zł za każdy kilogram (art. 99a ust. 4 pkt 2 u.p.a.).
Podkreślić w tym miejscu należy, że – jak wynika z uzasadnienia decyzji ostatecznej z 26 listopada 2014 r. - przywołane wyżej przepisy u.p.a. stanowiły podstawę wydania tej decyzji.
W świetle przywołanych przepisów u.p.a. w zaskarżonej decyzji prawidłowo - zdaniem sądu - wyjaśniono, że powstanie obowiązku podatkowego w związku z wydaniem suszu tytoniowego podmiotowi innemu niż podmiot prowadzący skład podatkowy lub pośredniczący podmiot tytoniowy jest związane z zaistnieniem określonych w ustawie zdarzeń (faktów), co ma charakter obiektywny. Fakt jest to bowiem coś, co zaszło (zachodzi) w rzeczywistości, konkretny stan rzeczy istniejący niezależnie od tego, czy dana osoba ma świadomość jego istnienia lub czy właściwie ocenia jego różnorakie skutki.
W stanie niniejszej sprawy faktami, o jakich mowa wyżej, jest to, że w styczniu 2013 r. skarżący wydał susz tytoniowy, że nastąpiło to w zamian za wynagrodzenie oraz że wydanie nastąpiło na rzecz podmiotu, który nie był podmiotem prowadzącym skład podatkowy ani pośredniczącym podmiotem tytoniowym. Wydanie suszu określonemu podmiotowi w zamian za wynagrodzenie było objęte wolą i świadomością skarżącego, co – zdaniem sądu - nie może ulegać wątpliwości, chociażby w świetle twierdzeń skarżącego (wyjaśnień, zeznań) w postępowaniu podatkowym poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej z [...] r., w szczególności tych, które zostały powołane w uzasadnieniu tej decyzji. Zasadnie – w ocenie sądu - stwierdzono w zaskarżonej decyzji, że zaistnienie tych faktów spowodowało powstanie obowiązku podatkowego skarżącego bez względu na to, czy skarżący miał, a nawet czy mógł mieć świadomość takiej konsekwencji swoich działań.
Dla porządku dodać w tym miejscu należy, że w dacie zaistnienia przywołanych wyżej faktów skarżący nie miał w żadnym zakresie ograniczonej zdolności do czynności prawnych, co ewentualnie mogłoby rzutować na ocenę ważności dokonywanych przez niego czynności (por. art. 12 i art. 14 § 1 oraz art. 16 § 1, art. 17 i art. 18 § 1 k.c.). Okoliczności tej nie podważa zawarta w opinii sądowo-psychiatrycznej ocena, że "podejrzany w chwili popełnienia czynu zabronionego miał obniżoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem", ocena ta nie podważa także ustalonych w sprawie faktów, o których mowa wyżej.
Uwzględniając powyższe należy – zdaniem sądu – stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo przyjął, że powołana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność, że skarżący w 2013 r. cierpiał na zaburzenia psychiczne powodujące jego ograniczoną poczytalność, nie miała wpływu na powstanie obowiązku podatkowego i wynikającego z niego zobowiązania w podatku akcyzowym oraz że ograniczenie rozpoznania znaczenia czynu jest okolicznością, która może rzutować na zakres odpowiedzialności sprawcy w świetle przepisów prawa karnego (co jednak wykracza poza ramy postępowania w niniejszej sprawie), nie uwalnia natomiast od odpowiedzialności podatkowej. W konsekwencji organ zasadnie też uznał, że przedmiotowa okoliczność, chociaż jest nowa w tym znaczeniu, że [...] r. nie była znana organowi, który w tym dniu wydał decyzję ostateczną w przedmiocie podatku akcyzowego skarżącego za styczeń 2013 r., to jednak nie jest okolicznością faktyczną istotną dla sprawy podatkowej, jak tego wymaga art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Powyższe przesądza, że nie mogą być – zdaniem sądu - uznane za uzasadnione ani zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 121 § 1, art. 187 i art. 191 o.p., ani zarzuty naruszenia art. 241 § 1 i art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Jak wyjaśniono wyżej, po wydaniu - stosownie do art. 243 § 1 o.p. - postanowienia o wznowieniu postępowania na wniosek skarżącego, zgodnie z art. 243 § 2 o.p. organ przeprowadził postępowanie co do wskazanej we wniosku przesłanki wznowienia, w wyniku którego bez naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 o.p. ustalił, że podana przez skarżącego okoliczność nie ma znaczenia dla wyniku sprawy podatkowej rozstrzygniętej decyzją ostateczną z [...] r. Dodać przy tym należy, że w świetle art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie może stanowić podstawy wznowienia "słuszny interes obywatela", niezależnie od tego, jak zwrot ten rozumie skarżący, natomiast sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy podatkowe oceniony odmiennie niż oczekiwał tego skarżący, nie świadczy o naruszeniu przepisów postępowania podatkowego.
Nieuzasadnione są także zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., których w toku postępowania w niniejszej sprawie organy podatkowe nie stosowały i stosować nie mogły (por. art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 1 pkt 3 o.p.).
Biorąc powyższe pod uwagę, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło