I SA/Lu 199/24
PostanowienieWSA w Lublinie2025-01-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kurator ustanowiony dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w celu reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym jest uprawniony do reprezentowania tej spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Kurator ustanowiony dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w celu reprezentowania jej w postępowaniu podatkowym nie jest uprawniony do reprezentowania tej spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli zakres jego umocowania nie obejmuje czynności procesowych przed sądem. Brak takiego umocowania skutkuje koniecznością zniesienia postępowania w całości i odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie dotyczącą podatku VAT. Kurator ustanowiony dla spółki przedłożył postanowienie o ustanowieniu go kuratorem oraz odpis z KRS, a także postanowienie uzupełniające, które przyznawało mu prawo do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie wezwał kuratora do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jego umocowanie do działania w postępowaniu sądowym. Kurator nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Podjęto zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne, zniesiono postępowanie sądowoadministracyjne w całości i odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2024 r. znak sprawy: 0601-IOV-2.4103.18.2023.16 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad - grudzień 2020 r. oraz styczeń - luty 2021 r. p o s t a n a w i a 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne; 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne w całości; 3. odrzucić skargę.
L. spółka z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 12 stycznia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad - grudzień 2020 r. oraz styczeń - luty 2021 r.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 28 marca 2024 r. wezwano kuratora do usunięcia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru KRS spółki oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do jej reprezentowania.
W odpowiedzi kurator spółki przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z 21 grudnia 2022 r., sygn. akt [...] o ustanowieniu go kuratorem dla spółki oraz odpis pełny z rejestru KRS. Postanowienie to zostało uzupełnione postanowieniem z 7 lutego 2023 r., poprzez dodanie do uprawnień kuratora prawa do reprezentowania spółki w zakresie postępowania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 2 października 2024 r. sygn. akt I SA/Lu 199/24 zawiesił niniejsze postępowanie z uwagi na stwierdzenie braku uprawnienia kuratora do reprezentowania spółki przed sądem administracyjnym.
W związku z uprawomocnieniem się ww. postanowienia zarządzeniem sędziego sprawozdawcy wezwano kuratora do przedłożenia - w terminie 30 dni - dokumentu potwierdzającego powołanie zarządu skarżącej spółki lub dokumentu upoważniającego go do działania w postępowaniu sądowym w imieniu skarżącej spółki, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 p.p.s.a.).
Wezwanie doręczono kuratorowi 3 grudnia 2024 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu wezwanie nie zostało wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest aby w momencie wnoszenia skargi do sądu posiadała ona zdolność procesową. Wymóg posiadania zdolności sądowej oraz zdolności procesowej zaliczane są do tzw. przesłanek procesowych. Okoliczności te sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy.
W świetle art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W niniejszym postępowaniu tą czynnością był moment wniesienia skargi.
Natomiast, stosownie do art. 31 § 1 p.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W myśl art. 31 § 3 p.p.s.a., jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami.
W niniejszej sprawie problem dotyczył skuteczności umocowania dla kuratora Ł. S., który na poparcie tezy o uprawnieniu do reprezentowania spółki przedłożył postanowienie sądu rejestrowego o ustanowieniu go kuratorem skarżącej spółki.
Należy wskazać, że czynności kuratora są ściśle określone i wyznaczają tym samym zakres jego dopuszczalnego działania. Poza tym zakresem, kurator nie może prowadzić spraw osoby prawnej. Kurator ustanowiony w oparciu o wniosek złożony na podstawie art. 138 § 3 Ordynacji podatkowej nie jest uprawniony do bieżącego prowadzenia spraw spółki, a tym samym stałego zastąpienia ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 11 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Po 325/20).
Zgodnie z art. 42 § 2 k.c. kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Przywołane przez kuratora postanowienie z 7 lutego 2023 r., uzupełniające postanowienie z 21 grudnia 2022r. określa uprawnienie kuratora do reprezentowania skarżącej spółki w zakresie postępowania podatkowego w oparciu o zebrane w czasie kontroli materiały. Przez postępowanie podatkowe należy rozumieć postępowanie w zakresie czynności sprawdzających, kontrolę podatkową oraz właściwe postępowanie jurysdykcyjne, które toczy się wyłącznie przed organami podatkowymi.
Z treści przywołanego przez kuratora orzeczenia nie wynika prawo kuratora do występowania w tej roli przed sądem administracyjnym, lecz uprawnienie do występowania w ramach postępowania podatkowego, będącego szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego. Zakres ten odnosił się wyłącznie do upoważnienia kuratora do reprezentowania spółki w postępowaniach w sprawach podatkowych. Składając następnie skargę do sądu administracyjnego na zapadłe w tym postępowaniu rozstrzygnięcie, kurator nie wykazał swojego umocowania do występowania w imieniu spółki w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Sąd stwierdza, że zakres udzielonego kuratorowi przez sąd rejestrowy pełnomocnictwa jest jednoznaczny i oznacza, że kurator nie był uprawniony do reprezentacji spółki w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W tej sytuacji postępowanie przed sądem nie może się toczyć, gdyż będąca jego stroną skarżąca spółka nie ma właściwej reprezentacji i nie może w związku z tym działać w tym postępowaniu, co powoduje konieczność zniesienia postępowania w całości.
Z kolei, zgodnie z treścią art. 58 § 2 p.p.s.a. stwierdzenie braków w składzie organów spółki z o.o., będącej stroną i uniemożliwiających jej działanie obliguje sąd do wezwania strony do uzupełnienia wymienionych braków. Jeżeli braki nie zostaną uzupełnione w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.).
Ponieważ w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak w składzie organu powołanego do reprezentacji skarżącej spółki nie został usunięty, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło