I SA/Lu 2/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-02-06
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona prawna nie przedłożyła na wezwanie sądu dokumentów i oświadczeń uzupełniających dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dla osoby prawnej nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń uzupełniających, które są niezbędne do oceny jej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Zaniechanie strony w tym zakresie uniemożliwia sądowi weryfikację twierdzeń o braku środków na poniesienie kosztów postępowania i stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wnioskowanych okoliczności.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości, jednocześnie wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu sądowego). Strona podała ogólne informacje o nierentowności działalności i stratach. Referendarz sądowy, uznając te informacje za niewystarczające, wezwał spółkę do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń. Spółka nie odpowiedziała na wezwanie, choć uiściła wymagany wpis.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. o. w S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w części w sprawie ze skargi S. o. w S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014-2015. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem dołączonym do skargi na wskazaną w sentencji decyzję skarżąca spółka zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od wniesionej skargi.
W tym zakresie oświadczyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarczą jest nierentowna. Strata z lat ubiegłych wynosi [...] zł. Nadto wskazała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych to [...] zł, zaś wysokość zysku za ostatni rok obrotowy stanowi kwota [...]zł.
Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej strony, wezwaniem referendarza sądowego z dnia 12 stycznia 2017 r. wydanym na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") zobowiązano ją do złożenia określonych dokumentów i oświadczeń.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 19 stycznia 2017 r., jednakże do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. W dniu 23 stycznia spółka uiściła wymagany wpis od skargi.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Co przy tym istotne, podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W razie jednak, gdyby oświadczenie to nie zawierało danych wystarczających do oceny, bądź też jego treść nasuwała wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy.
Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To bowiem strona ma przekonać rozpatrującego wniosek, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.
Prawo pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. Oczywistym wobec tego jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy konieczna jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Strona jest zaś obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni swojej sytuacji finansowej i majątkowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła żądanych dokumentów oraz oświadczeń w tym w szczególności dotyczących wysokości dochodu. Nie przedstawiła również żadnych dokumentów dotyczących posiadanego majątku jak również wyciągów z posiadanych rachunków bankowych.
Konkludując, zawartych we wniosku oświadczeń strony nie sposób uznać za wystarczające, albowiem ich ogólnikowość nie pozwala na weryfikację ich wiarygodności. Brak zaś odpowiedzi na wezwanie oznacza, że strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi zaś wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło