I SA/Lu 20/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-02-25
Skład orzekający: Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne przebywające za granicą, posiadające wysokie dochody i ustanowionych pełnomocników, mogą ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że jedyną podstawą do jego udzielenia jest sytuacja materialna strony. Wysokie dochody skarżących (ok. 13.000 zł miesięcznie), posiadanie samochodu i służbowego mieszkania, a także możliwość dokonywania przelewów z zagranicy i ustanowienia dalszych pełnomocników, wykluczają przyznanie pomocy. Sytuacja materialna skarżących nie uzasadnia przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani częściowym, gdyż dysponują oni wystarczającymi środkami na pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący I. M. i K. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania i ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący przebywają w Niemczech, gdzie K. M. pracuje jako żołnierz zawodowy, utrzymując niepracującą żonę i dwójkę dzieci. Posiadają służbowe mieszkanie i samochód. Ich miesięczny dochód wynosi ok. 13.000 zł, a koszty utrzymania 1500-3000 euro. Wniosek uzasadnili brakiem możliwości osobistego prowadzenia sprawy i trudnościami w terminowym regulowaniu opłat z uwagi na odległość. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono I. M. i K. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. i K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia - odmówić I. M. i K. M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W dniu 21 lutego 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynął wniosek I. M. i K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów postępowania oraz ustanowienia doradcy podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwana dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże . że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomoc może zostać przyznana także w zakresie częściowym gdy osoba wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego wniosku wynika, iż skarżący obecnie przebywają na terenie Niemiec, gdzie K. M. pracuje jako zawodowy żołnierz. Na utrzymaniu posiada niepracującą żonę I. M. oraz dwójkę dzieci w wieku 15 i 13 lat. Skarżący zamieszkują w służbowym mieszkaniu i posiadają samochód osoby Audi A4 z 2003 r. Dochód miesięczny skarżącego wynosi w przeliczeniu na polską walutę ok. 13.000 zł, natomiast miesięczny koszt utrzymania kształtuje się w granicach 1500 – 3000 euro. Jak twierdzą skarżący ich dochody są wysokie lecz podstawą do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem jest brak możliwości osobistego poprowadzenia sprawy oraz trudności w terminowym regulowaniu opłat sądowych z uwagi na odległość.
Złożony wniosek nie może zasługiwać na uwzględnienie z uwagi na brak przesłanek do zastosowania wobec skarżących instytucji prawa pomocy.
Należy podkreślić , iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, iż pobyt za granicą uniemożliwia regulowanie stronie kosztów sądowych. Oboje skarżący ustanowili w sprawie pełnomocników, za pośrednictwem których mogą uzyskiwać informacje o treści korespondencji przychodzącej z sądu. W przypadku konieczności wniesienia jakiejkolwiek, opłaty istnieje fizyczna możliwość dokonania przelewu z zagranicy, możliwe jest również uprzednie przekazanie środków finansowych na konto czy adres któregokolwiek z pełnomocników. Nie zachodzą także okoliczności uniemożliwiające skarżącym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. Mogą tego dokonać aktualni pełnomocnicy skarżących, gdyż zgodnie z art. 39 pkt 2 p.p.s.a. zakres pełnomocnictwa ogólnego obejmuje także udzielenie dalszego pełnomocnictwa. Nawet jeśli powyższe okoliczności miały miejsce to z uwagi na treść art. 246 p.p.s.a. nie mogłyby stać się podstawą do uwzględnienia wniosku.
Natomiast stan majątkowy skarżących nie jest podstawą do przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym jak i częściowym. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek kosztów albo poniesienie całości kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by stronę skarżącą od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Dochód miesięczny w wysokości 13.000 zł nawet przy podanych kosztach utrzymania (1500 – 2000 euro) wskazuje jasno, że skarżący dysponują wystarczającymi środkami do poniesienia kosztów sądowych. Tym bardziej, iż przy wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 7.540,05 zł wpis stosunkowy obliczony w oparciu o § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi 300 zł. Zdaniem sądu ustanowienie fachowego pełnomocnika także nie spowoduje wskazanego wyżej uszczerbku.
W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło