I SA/Lu 200/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. - w zakresie wniosku M.G. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić M.G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w wysokości [...] złożyli oni (odrębnie) jednakowobrzmiące odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnienia wniosku skarżąca podała, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje bowiem trójka dzieci oraz ciąży obowiązek spłaty kredytu mieszkaniowego (rata ok. [...]). M.G. oświadczyła, że wraz z małżonkiem J. osiągają miesięczny dochód z tytułu umów o pracę w wysokości [...] oraz z tytułu dzierżawy nieruchomości – dochód roczny około [...]. W skład majątku będącego wspólnością majątkową J. i M. G. wchodzi dom o powierzchni około 270 m2 ( z ustanowioną hipoteką na zabezpieczenie spłaty kredytu mieszkaniowego), mieszkanie o pow. 44 m2, nieruchomość rolna o pow. 5 ha oraz nieruchomość przy ul. [...] (którą małżonkowie wydzierżawiają, uzyskując dochód). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku M.G., postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r. –odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca wniósł sprzeciw, zarzucając nietrafność rozstrzygnięcia Referendarza. Podnosiła, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co wynika ze złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca M. G. wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie małżonka J. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, iż małżonkowie osiągają dochód miesięczny z pracy w wysokości [...] brutto i z dzierżawy nieruchomości w wysokości [...] ([...]) rocznie podzielone na 12 m-cy), na co wskazuje treść wniosku. Po odliczeniu kosztów związanych z kredytem (ok. [...]) skarżącym pozostaje do dyspozycji stały dochód z umów o pracę i [...] z dzierżawy nieruchomości. Sąd ma na względzie, iż z tego dochodu rodzina skarżących pokrywa niezbędne wydatki związane z utrzymaniem domu, zakupem art. spożywczych czy środków czystości, choć we wniosku strona nie wskazuje ich wysokości. Nie można jednak przyjąć, że uzyskiwany przez nich dochód z pracy i dzierżawy nieruchomości nie pozwala, uwzględniając nawet koszty utrzymania, na pokrycie wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Oceniając obecną sytuację materialną i możliwości finansowe małżonków G., zważyć należy, że oprócz domu, posiadają oni również mieszkanie o pow. 44 m2, które może stanowić ich dodatkowe źródło dochodu poprzez jego wynajem oraz 5 – hektarową nieruchomość rolną (sposobu jej wykorzystania małżonkowie nie wskazali, jednak zasady doświadczenia życiowego wskazują, że rodzina czerpie z posiadanej ziemi płody rolne lub dochód z dzierżawy osobom trzecim). Zdaniem sądu nie bez znaczenia jest też, iż od dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej, datowanej na dzień 18 marca 2009 r., upłynęło 3 miesiące i skarżący przy dołożeniu wszelkich możliwych starań, dysponując okazanymi dochodami i posiadanym majątkiem byli w stanie poczynić przez tan okres czasu oszczędności na poczet zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.