I SA/Lu 200/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 200/16 w ten sposób, że przyznać J. J. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 200/16 w pozostałym zakresie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 200/16 referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W toku postepowania skarżący uiścił wpis w kwocie 100 zł oraz opłatę kancelaryjna od wniosku za odpis wyroku z uzasadnieniem również w kwocie 100 zł. W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Ze złożonego na tę okoliczność formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, trójką dzieci w wieku 21, 24 i 32 lat oraz 7-letnim wnukiem. Rodzina utrzymuje się z renty skarżącego (850 zł netto), uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia za pracę (1340 zł netto) oraz dochodu z gospodarstwa rolnego o pow. 4,54 ha fiz. Cała rodzina zamieszkuje w domu o pow. 120 m2. Z posiadanych środków skarżący spłaca kredyt i pożyczkę, uiszcza opłaty związane z utrzymaniem domu oraz ponosi koszty leczenia i dojazdów do pracy. Referendarz sądowy zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przystępując jednak do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Jego mocą zwolniono skarżącego od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 100 zł i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Jednakże postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Dokonując takiej oceny referendarz sądowy doszedł do przekonania, że stan sprawy jak również przedstawione przez skarżącego w złożonym wniosku informacje pozwalają na uwzględnienie jego żądania w zakresie ustanowienia pełnomocnika (adwokata) z urzędu. Przede wszystkim podnieść należy, że zgodnie z treścią art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl zaś art. 175 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego w sprawach obowiązków podatkowych i celnych. Wymóg ten nie obowiązuje jedynie, gdy skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 P.p.s.a.). Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek ustanowiony w powołanym przepisie ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Uwzględniając natomiast koszt ustanowienia pełnomocnika z wyboru w zestawieniu z sytuacją finansową strony skarżącej oraz fakt, że posiadanie zawodowego pełnomocnika jest warunkiem niezbędnym zaskarżenia wydanego w sprawie orzeczenia zasadnym jest ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie przedstawiona przez stronę sytuacja rodzinna i dochodowa nie pozwala na zwolnienia jej z kosztów w większym zakresie niż uczyniono to w prawomocnym postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2016 r. Sytuacja ta nie jest bowiem na tyle zła, aby istniała konieczność zniesienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w szerszym lub pełnym zakresie. Co więcej jak wynika z akt sprawy skarżący uiścił wymagane dotychczas koszty sądowe (2x100 zł), co oznacza, że będzie w stanie ponieść również opłatę sądową od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości również 100 zł. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.