I SA/Lu 204/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca), Protokolant Referent Ewelina Piskorek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa adwokatowi P. D. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką kwotę [...], w tym podatek VAT, z tytułu wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania M. G., Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2013 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniem dnia [...] lipca 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2013 r. z tytułu nielegalnego poboru energii elektrycznej. Postanowienie zostało stronie skutecznie doręczone na adres "D.[...], [...] T.". Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił M. G. zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2013 roku na kwotę 80,00 zł. Decyzja została doręczona w dniu 23 września 2013 r. w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."). Z koperty znajdującej się w aktach sprawy (k.25) wynika, że przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana: w dniu 9 i 17 września 2013 r. Ponieważ adresat nie podjął przesyłki w terminie, została ona zwrócona do urzędu w dniu 24 września. W dniu 29 października 2013 r. (data stempla pocztowego na kopercie) M. G. nadała do Naczelnika Urzędu Celnego pismo, w którym poinformowała, iż zmieniła miejsce pobytu i aktualny jest adres "P. [...], [...] M.". Z kolei w dniu 26 listopada 2013 r. do Urzędu Celnego wpłynęły dwa pisma M. G., datowane na 22 listopada 2013 r. i w tym samym dniu nadane do organu. Jedno z nich stanowiło odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r., a drugie, zatytułowane "wyjaśnienie" (k. 31 akt podatkowych), dotyczyło okoliczności niepodjęcia przez nią przesyłki zawierającej decyzję. W piśmie tym strona wskazywała na swoje pobyty w szpitalu, w okresie od 14 sierpnia do 13 września 2013 r., na podeszły wiek męża i związaną z tym niemożność podjęcia przesyłki zawierającej decyzję. Do "wyjaśnienia" załączyła kserokopie kart informacyjnych ze szpitali. Postanowieniem dnia [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 art. 228 § 1 pkt 2 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym strona została pouczona. Skoro decyzja z dnia [...] września 2013r. została doręczona stronie w dniu 23 września 2013 r., to termin na złożenie odwołania upływał z dniem 7 października 2013 r. Odwołanie nadane w placówce pocztowej w dniu 22 listopada 2013r. należy uznać za wniesione po upływie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Organ dodał przy tym, że Naczelnik Urzędu Celnego pismem z dnia 7 listopada 2013 roku o powyższym fakcie poinformował stronę, przesyłając jednocześnie w załączeniu poświadczoną za zgodność kopię przedmiotowej decyzji. Wskazał dalej, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i dokonania oceny zarzutów podatnika zgłaszanych w odwołaniu, co wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienia w sprawach wymienionych w § 1 są ostateczne. Przy czym uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że decyzja z dnia [...] września 2013r. stała się ostateczną. 2. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze strona opisała sytuację, jaka wynikła w trakcie kontroli prowadzonej przez pracowników P., podniosła również, że dystrybutor energii elektrycznej z S. wystąpił do Naczelnika Izby Celnej o zapłacenie akcyzy bez przedstawienia dowodu nielegalnego poboru energii. Strona stwierdziła dodatkowo, że decyzji z dnia 5 września 2013 r. nie odebrała (dowiedziała się o niej później), ponieważ w dniach od 14 sierpnia do 13 września 2013 r. przebywała w szpitalu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W dniu 7 lipca wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika Skarżącej, będące uzupełnieniem skargi, w którym podnosił on, iż organ w ogóle nie zajął stanowiska co do prawidłowości doręczenia stronie decyzji, a faktem powszechnie znanym było, to iż M. G. przebywa w szpitalu i nie była obecna w miejscu zamieszkania. Z tego względu listonosz nie pozostawiał zawiadomień w skrzynce pocztowej. Pełnomocnik wskazywał ponadto, iż strona kilkakrotnie przebywała w szpitalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. 3. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, to jest kiedy i komu w sposób prawidłowy doręczono decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r. i kiedy upływał termin do wniesienia odwołania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 228 § 1 pkt 2 O.p., konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest stwierdzenie, w formie postanowienia, uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z uwagi na to, że w konsekwencji powyższego postanowienia podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, to postanowienie stwierdzające uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po dokonaniu analizy okoliczności sprawy. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, warunki te zostały spełnione. Z akt sprawy wynika, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r. nastąpiło na adres zamieszkania, pod którym M. G. odbierała korespondencję organu podatkowego I instancji, to jest "D. [...], [...] T.". Urząd Celny, będący posiadaczem dwóch adresów skarżącej, postanowienie z dnia[...] lipca 2013 r. o wszczęciu postępowania wystosował zarówno na jeden jak i na drugi adres M. G. (P. [...], [...] M.). Ponieważ strona podjęła przesyłkę pod adresem "D. [...]", dalszą korespondencję organ kierował do strony na ten właśnie adres. Z tego adresu były też nadawane do urzędu pisma strony (pismo datowane na 20 sierpnia 2013 r. – k.17 oraz na dzień 29 sierpnia 2013 r. – k.21 akt administracyjnych). Na adres "D." organ skutecznie i prawidłowo doręczył więc decyzję pierwszoinstancyjną, w trybie art. 150 O.p., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma osobiście lub sposób zastępczy, pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. W powyższym przepisie ustawodawca przyjął fikcję prawną, iż pismo zostało doręczone, o ile spełnione zostały warunki w przepisie tym przewidziane. Z adnotacji zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że została ona po raz pierwszy bezskutecznie awizowana w dniu 9 września 2013 r., wobec czego przesyłka została złożona w urzędzie pocztowym T. na okres 14 dni, po czym była awizowana powtórnie 17 września 2013 r. Zawiadomienie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresata (k.25 akt administracyjnych). Wobec niepodjęcia awizowanej przesyłki, w dniu 24 września 2013 r. zwrócono ją do nadawcy. Prawidłowo zatem organ wskazał, że termin 14-dniowy do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji zaczął biec w dniu 24 września 2013 r. i upływał z dniem 7 października 2013 r. Informację o zmianie miejsca pobytu (k.27) skarżąca nadała do organu dopiero 29 października 2013 r. Odwołanie od decyzji Naczelnika urzędu Celnego strona nadała zaś do organu [...] listopada 2013 r. (k.31 akt administracyjnych), co oznacza, że zostało ono wystosowane z ponad miesięcznym opóźnieniem. W odniesieniu do twierdzeń M. G., zawartych w piśmie dołączonym do odwołania, odnośnie niepowiadomienia jej męża przebywającego stale w domu, o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję z [...] września 2013 r. (i jej sugestii, że doręczenie zostało "zmanipulowane" przez pracownika poczty) wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy twierdzenia skarżącej w tym przedmiocie nie mogą zostać uwzględnione. Założenie, iż pismo zostało doręczone wynikające z art. 150 O.p. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Należy bowiem wskazać, że potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 O.p., co wynika wprost z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529). Dowód doręczenia przesyłki, jako dokument urzędowy, traktuje się zatem za dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, co wynika z § 3 art. 194 O.p., jednak strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić. Niewątpliwie przeciwdowodu nie stanowi samo twierdzenie skarżącej, o niepodjęciu próby doręczenia przesyłki przez pracownika poczty. W takim przypadku brak jest podstaw, aby podważyć prawidłowość doręczenia przesyłki w trybie art. 150 O.p.. Zatem, jak wskazano wyżej, odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2013 r. zostało wniesione w dniu 22 listopada 2013 r., prawidłowo więc ustalił organ odwoławczy, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do treści uzupełnienia skargi należy zauważyć, iż podniesiony w nim zarzut braku stanowiska organu co do prawidłowości doręczenia decyzji stronie jest nieuzasadniony. Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na znajdującą się w aktach sprawy kopertę z której wynika, iż przesyłka zawierająca decyzję była dwukrotnie awizowana na drzwiach mieszkania adresata: w dniu 9 i 17 września 2013 r. Ponieważ adresat nie podjął przesyłki w terminie, została ona zwrócona do urzędu w dniu 24 września. Zgodnie zatem z treścią art. 150 O.p. należało przyjąć, iż przesyłka została prawidłowo doręczona. Ze względu na charakter dowodu doręczenia przesyłki, o którym była wyżej mowa, twierdzenie pełnomocnika, bez wskazania dowodów na których zostało ono oparte, że listonosz nie pozostawiał zawiadomień w skrzynce pocztowej nie stanowią zaś przeciwdowodu, który mógłby podważyć prawidłowość doręczenia przesyłki. Nie można także przyjąć aby fakt, iż Skarżąca przebywała w szpitalu i była nieobecna w miejscu zamieszkania stanowiło fakt powszechnie znany, o którym mowa w art. 139 §2 O.p. oraz art. 106 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z kolei w doniesieniu do podniesionej przez pełnomocnika kwestii przebywania Skarżącej w szpitalu należy zauważyć, iż pobyt w szpitalu w L. zakończył się 13 września 2013 r., przesyłka zawierająca decyzję wysłana Skarżącej na adres D. [...] i dwukrotnie awizowana w dniach 9 i 17 września, została zwrócona do urzędu 24 września, pismo o zmianie adresu ze wskazanego na adres P. zostało przez Skarżącą nadane 29 października, zaś odwołanie zostało nadane 22 listopada tego roku. 4. Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonego postanowienia. Materiał znajdujący się w aktach administracyjnych potwierdza okoliczności faktyczne, na których oparte zostało zaskarżone postanowienie, a tym samym zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Przekroczenie terminu było oczywiste i było udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości. Mając na uwadze przedstawione powyżej powody, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .