I SA/Lu 208/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a zwolnić B. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. Wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych, z uwagi na złą sytuację finansową. Z uzasadnienia wniosku oraz akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz trójką dzieci w wieku 18, 24 i 25 lat. Mąż jest osobą bezrobotną, a cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie 2.400 zł netto. Cała rodzina zamieszkuje w domu należącym do teściów skarżącej, ponosząc koszty utrzymania związane z ich użytkowaniem w łącznej kwocie 660 zł (energia elektr., woda, opał). Jedyny majątek wnioskodawcy to nieruchomość rolna o pow. 0,55 ha. Strona nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych przedmiotów. Spłaca natomiast kredyt i pożyczki (łącznie – 1.500 zł) i posiada szereg zaległości podatkowych na znaczna kwotę. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się małżonkowie, koszty sądowe obejmują wpisy sądowe w dwóch zawisłych jednocześnie przed sądem sprawach w łącznej wysokości 1.000 zł (2x500 zł). Oprócz tej kwoty skarżący mogą na kolejnych etapach być zobowiązani do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku. Należy natomiast zauważyć, że pięcioosobowa rodzina strony dysponuje dochodem wynoszącym około 2.400 zł miesięcznie (wynagrodzenie za pracę skarżącej), który dodatkowo obciążony jest potrąceniami komorniczymi. Za wiarygodne przy tym referendarz sądowy uznał podane przez stronę wartości dotyczące kosztów niezbędnego utrzymania w tym ponoszenia wydatków na spłatę zaciągniętych zobowiązań, których łączna wysokość w znacznym stopniu pochłania dochody rodziny. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, strona nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, a tym samym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.