I SA/Lu 212/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za styczeń 2013 r. p o s t a n a w i a zwolnić E. B. z wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem zawartym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2014 r. określającą skarżącemu kwotę podatku akcyzowego za styczeń 2013 r. w wysokości 629.429 zł, skarżący zwróciła się o zwolnienie go z wpisu od skargi. W złożonym na tę okoliczność oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i bezrobotnym synem, utrzymując się z uprawy roli, uzyskując miesięcznie z tego tytułu dochód w kwocie 1.500 zł. Gospodarstwo rolne skarżącego posiada powierzchnię 14 ha w tym 8 ha użytków rolnych, 4 ha lasu i 2 ha łąk. Zabudowania to dom o pow. 150 m2, obora, stodoła i garaż. Ponadto skarżący oświadczył, że posiada ciągnik rolniczy rok prod. 1988 o wartości około 10.000 zł oraz samochód osobowy Audi rok prod. 1998 o wartości około 6.000 zł. W zakresie wydatków określił ich roczną wysokość w następujący sposób: nawozy i środki ochrony roślin - 15.000 zł, energia elektryczna, gaz, leczenie, żywność - 15.000 zł, ubezpieczenie budynków - 600 zł, składki KRUS - 4.800 zł, podatek rolny - 700 zł. Z akt sprawy wynika również, że wobec skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne na kwotę 751.480,60, stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunków bankowych należących do skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie wskazania wymaga, że prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Uwzględniając powyższe referendarz sądowy uznał, że wniosek strony obejmuje swym zakresem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jakkolwiek treść rubryki nr 4 urzędowego formularza odnosząca się do zakresu żądania nie została przez stronę wypełniona, jednakże z treści skargi jednoznacznie wynika, że żądanie jej dotyczy zwolnienia z wpisu od wniesionej skargi. W tych okolicznościach referendarz uznał, że skarżący domaga się częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, a wniosek ten jest uzasadniony. Zdaniem referendarza sądowego skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpocząć należy od wskazania, że intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie referendarza skarżący wykazał, iż znajduje się w takiej sytuacji. Przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w kwocie 629.429 zł, wynikająca z zaskarżonej decyzji. Kwota wpisu sądowego stanowi wartość 6.295 zł. Źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny skarżącego jest natomiast gospodarstwo rolne o powierzchni 8 ha gruntów ornych. Miesięczny dochód z tego tytułu skarżący określił na 1.500 zł. Oczywistym zatem jest, iż ani środki te, ani posiadany majątek (grunty, zabudowania i maszyny) nie są w stanie pokryć wymaganych kosztów wpisu sądowego we wskazanej wysokości. Niepodobna bowiem żądać zbycia majątku stanowiącego jedyne źródło utrzymania skarżącego i jego rodziny. Referendarz sądowy rozstrzygając wniosek miał również na uwadze znaczne zadłużenie skarżącego z tytułu zobowiązań podatkowych i związane z tym postępowanie egzekucyjne i stosowane w jego toku środki. Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.