I SA/Lu 213/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-10-24
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę finansową w ostatnim roku obrotowym i bieżącym okresie, ale posiada znaczny majątek i obroty, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli mimo wykazanej straty finansowej, spółka posiada znaczny majątek, wysokie obroty i wolne środki pieniężne na rachunku bankowym, które wielokrotnie przewyższają koszty sądowe. Sama strata finansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, które są dochodem budżetu państwa.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od gier i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą ze straty w poprzednim roku podatkowym i zwiększonych zobowiązań podatkowych. Spółka przedstawiła dokumenty finansowe, w tym bilans, rachunek zysków i strat oraz wyciągi bankowe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za miesiące styczeń - lipiec 2010 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 14 lipca 2011 r., w terminie do jego opłacenia, strona skarżąca złożyła pismo z dnia 22 lipca 2011 r., w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do pisma strona załączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr), bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2010 r., rachunek zysków i strat za 2010 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego na dzień 28 czerwca 2010 r.
W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podkreśliła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, bowiem w ubiegłym roku podatkowym poniosła stratę w kwocie [...] zł. Strona podniosła także, że w wyniku wprowadzenia nowych przepisów podatkowych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, zapłaciła ponad [...] więcej podatku, niż przed zmianą przepisów podatkowych. Dążąc do zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych strona skarżąca przeprowadziła redukcję zatrudnienia. O pogarszaniu się kondycji finansowej strony skarżącej świadczy także spadek, w porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego, wskaźnika rentowności sprzedaży i kapitału własnego.
Na wezwanie referendarza sądowego, pełnomocnik strony skarżącej nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe: rachunek zysków i strat za miesiące od stycznia do lipca 2011 r. oraz wyciąg bankowy za okres od 1 lipca do 31 lipca 2011 r.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie niniejszej, strona skarżąca złożyła skargę jeszcze w jednej sprawie (sygn. akt: I SA/Lu 389/11), gdzie również wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zatem dokonując oceny możliwości poniesienia kosztów sądowych przez skarżącą spółkę w sprawie niniejszej, wzięto pod uwagę również wysokość kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 389/11.
Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzącą działalność gospodarczą m. in. w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych. Kapitał zakładowy skarżącej spółki wynosi [...] zł. Według bilansu za 2010 r. wartość aktywów trwałych spółki wyniosła [...] zł (w tym środki trwałe – [...] zł), a wartość aktywów obrotowych [...] zł (w tym m.in. środki pieniężne w kasie i na rachunkach [...] zł). W ostatnim roku obrotowym według bilansu strona poniosła stratę w wysokości [...] zł. Z nadesłanego na wezwanie rachunku zysków i strat za miesiące styczeń – lipiec 2011 r. wynika, że w kolejnych miesiącach spółka odnotowywała straty finansowe. Z kolei na rachunku bankowym strony na koniec miesiąca poprzedzającego zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy stan środków pieniężnych wyniósł [...] zł, zaś na dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. 22 lipca 2011 r. – [...] zł.
Oceniając wniosek strony skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 podnieść przede wszystkim należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu (z uwzględnieniem sumy kosztów we wszystkich sprawach, w których wniosła skargi), z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na koszty sądowe niniejszego postępowania składa się wpis sądowy od skargi wynoszący [...] zł (§1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej stanowiący połowę wpisu sądowego od skargi (§ 3 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (opłata sądowa od zażalenia, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Koszty sądowe w sprawie I SA/Lu 389/11 kształtują się identycznie.
W przedstawionych przez skarżącą spółkę okolicznościach, stwierdzić należy, że wykazana przez nią sytuacja majątkowa i finansowa nie daje podstaw do uznania, że spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (kosztów sądowych w tej sprawie i przy uwzględnieniu kosztów sądowych w sprawie I SA/Lu 389/11). Strona skarżąca jako spółka prawa handlowego prowadzi działalność gospodarczą w większych rozmiarach. Skarżąca spółka posiada duży majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, a aktywów obrotowych [...], a ponadto osiąga znaczne obroty finansowe - według rachunku zysków i strat wysokość przychodów netto w 2010 r. wyniosła [...] zł, zaś w 2011 r. za miesiące od stycznia do lipca – [...] zł). Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Okoliczność iż za ostatni rok obrotowy oraz ostatnie miesiące 2011 r. spółka odnotowała stratę, nie może przemawiać za uznaniem, iż spółka nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Oceniając możliwości płatnicze strony nie można pominąć faktu, iż jak wynika z nadesłanego wyciągu bankowego za lipiec 2011 r., skarżąca spółka w dacie doręczenia jej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (18 lipca 2011 r.) dysponowała środkami pieniężnymi w kwocie [...] zł, zaś w dniu zgłoszenia wniosku o prawo pomocy (22 lipca 2011 r.) na rachunku bankowym spółki zostały zgromadzone środki pieniężne w wysokości [...] zł. Rachunek ten nie został zajęty, ani zablokowany, a więc w dyspozycji spółki pozostawały wolne środki pieniężne. Należy przy tym zauważyć, że wielkość funduszy zgromadzonych na koncie bankowym spółki, kilkakrotnie przewyższa wysokość kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie (jak również w sprawie I SA/Lu 389/11).
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ).
Końcowo podnieść należy, że zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie uzasadnia, podnoszony przez stronę w uzasadnieniu wniosku argument odnoszący się do pogorszenia wyników finansowych w związku ze zwiększeniem, na skutek zmiany przepisów podatkowych, zobowiązań podatkowych spółki. Składające się na koszty sądowe opłaty sądowe są bowiem tak samo jak podatki dochodami budżetu państwa (art. 212 § 2 p.p.s.a.) z tym, że uzyskiwanymi z innego tytułu. Dlatego obowiązek ponoszenia podatków nie wyklucza obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nawet, gdy skutkiem tego będzie pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu zobowiązanego.
Strona skarżąca nie spełnia zatem przesłanek określonych przepisem art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło