I SA/Lu 213/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2006 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, pełnomocnik skarżącego złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w całości bądź części. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący nie posiada środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na koszty postępowania. Skarżący prowadzi wprawdzie działalność gospodarczą, jednak w chwili obecnej przynosi ona straty. Skarżący posiada na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, a źródłem utrzymania rodziny jest dochód z tytułu umowy o pracę. W dalszej części wniosku pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i dwojgiem niepełnoletnich dzieci. Odnośnie posiadanego majątku podał, że skarżący jest współwłaścicielem w [...] części domu o pow. [...] m2 wraz z działką o pow. [...] ha (zabezpieczone hipoteką). Na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł brutto składa się wynagrodzenie skarżącego z pracy w kwocie [...] zł brutto oraz wynagrodzenie z tytułu pracy żony skarżącego w kwocie [...] zł brutto. Ponadto pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości [...] zł, kredyt obrotowy w kwocie [...] zł, zaś na inne rachunki przeznacza kwotę ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w całości bądź części jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszt wpisu sądowego od skargi w sprawie niniejszej wynosi [...] zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Oceniając możliwości płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej referendarz miał również na uwadze, iż skarżący złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi również w sprawach o sygn.: I SA/Lu 12/12 (kwota wpisu – [...] zł) i I SA/Lu 13/12 (kwota wpisu – [...] zł). W sprawie I SA/Lu 13/12 skarżący postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2012 r. uzyskał zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, natomiast w sprawie I SA/Lu 12/12 postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. Porównując wysokość wpisu sądowego od skargi niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości wpisu sądowego od skargi w sprawie I SA/Lu 12/12) do przedstawionej we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającej z nadesłanych dokumentów, sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący i jego rodzina mają zaspokojone potrzeby mieszkaniowe - skarżący jest współwłaścicielem w [..] części domu jednorodzinnego o pow. [...] m2 położonego na działce o pow. [...] ha. Skarżący i jego żona uzyskują stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł brutto, ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W okresie od 1 stycznia 2011 r. do 30 listopada 2011 r. przychody w prowadzonej działalności gospodarczej wyniosły [...] zł /w tym sprzedaż – [...] zł, pozostałe przychody – [...] zł/, zaś koszty – [...] zł, w związku z czym wykazana strata wyniosła – [...] zł (bilans firmy, wydruk z 23 stycznia 2012 r.). W ocenie referendarza rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala przyjąć, aby był on pozbawiony środków finansowych. Okoliczność iż za miesiące styczeń – listopad 2011 r. skarżący odnotował stratę, nie może przemawiać za uznaniem, iż nie posiada środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, nie przemawia również fakt, że jest on obciążony spłatą kredytów. Główne obciążenie finansowe – spłata kredytu obrotowego w wysokości [...] zł - jest związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej, nie może być zatem uznane za koszty utrzymania koniecznego. Nadto podkreślić należy, że zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy pożyczki) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe, a fakt udzielania skarżącemu kredytów świadczy o jego dobrej kondycji finansowej. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. W świetle przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentach okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego i jego rodziny, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów wpisu sądowego od skargi niniejszej (mając również na względzie wysokość wpisu sądowego od skargi w sprawie I SA/Lu 12/12). Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.