I SA/Lu 213/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2006 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi postanawia: - odmówić G. D. przyznania prawa pomocy. Sygn. I SA/Lu 213/12 Uzasadnienie W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]., wezwany do opłacenia wpisu od skargi w kwocie 1.723 zł, pełnomocnik skarżącego na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci (13 i 3 lata), z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni 300 m2 wzniesionym na działce o powierzchni 1,19 ha, przy czym nieruchomość obciążona jest hipoteką, rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę G. D. w kwocie 1500 złotych, dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, która obecnie przynosi straty oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie 750 złotych (są to kwoty brutto). Skarżący spłaca kredyt hipoteczny w ratach miesięcznych po 1570 złotych i kredyt obrotowy w ratach po 4890 złotych, miesięcznym stałym kosztem gospodarstwa domowego są też rachunki w kwocie ok. 600 złotych. Do wniosku dołączono kserokopie dokumentów, z których wynikało m.in., że za okres od 1 stycznia do 30 listopada 2011 r. firma "A" D. G. poniosła stratę w kwocie 143.910,08 zł. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy /k. 52 akt sądowych /. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący nie ma dostatecznych środków pozwalających na uiszczenie przedmiotowego wpisu. Jego sytuację finansową należy ocenić w całokształcie, mając na uwadze dochody z wynagrodzenia za pracę i wysokość rat kredytów. Ponadto wskazał, iż w sprawie I SA/Lu 13/12 przyznano mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, a skarżący ma jeszcze do zapłacenia wpis w sprawie I SA/Lu 12/12. Wezwany do nadesłania dodatkowych informacji pełnomocnik G. D. w piśmie z dnia 16 maja 2012 r. poinformował, że skarżący "praktycznie wygasił prowadzoną działalność gospodarczą i planuje ją zawiesić", jednak całkowita likwidacja ze względu na zabezpieczenia ustanowione przez urząd skarbowy jest w chwili obecnej niemożliwa. Z pisma wynikało też, że poza rachunkami, bieżące koszty utrzymania rodziny (żywność, ubrania) to kwota ok. 900-1.000 zł, a kredyt mieszkaniowy od marca 2012 r. spłaca teściowa skarżącego. Kredyt obrotowy skarżący spłaca "w miarę możliwości ze środków, które spływają od kontrahentów z tytułu prowadzonej działalności". Do pisma pełnomocnik dołączył kserokopię zeznań podatkowych za rok 2011 obojga małżonków (PIT-36L i PIT-37) oraz zestawienie narastające zapisów z księgi podatkowej za miesiące styczeń-marzec 2012 r., z którego wynikało, że od początku roku skarżący nie osiągnął przychodu, ponosi jedynie wydatki związane z działalnością. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - ppsa/ wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 ppsa poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienia stanowią odstępstwo od obowiązku powszechnego i równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia /FZ 478/04/. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi /II FZ 80/09/. W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 30 listopada 2011 r. przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak wskazał skarżący w "Bilansie Firmy", wyniosły 1.336.025,42 zł /w tym sprzedaż - 1.311.902,16 zł, pozostałe przychody – 24.123,26 zł/, zaś koszty - 1.479.935,50 zł, w związku z czym wykazana strata wyniosła – 143.910,08 zł. Wskazana wysokość przychodów skarżącego, nie pozwala przyjąć, aby był on pozbawiony środków finansowych. Wskazana za miesiące styczeń – listopad 2011 r. strata, nie może zdaniem Sądu przemawiać za uznaniem, iż nie posiada on środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi w wysokości 1.723 zł. Należy podnieść, iż strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania /II GZ 112/11/. Dalej wskazać należy, że skarżący uzyskał na finansowanie bieżących zobowiązań firmy kredyt obrotowy w wysokości 151500 zł, w dniu 16 grudnia 2010r., co wiązało się z określoną / dobrą / kondycją finansową jego firmy i w sytuacji skorzystania z całości przyznanego kredytu, zobowiązany jest do jego całkowitej spłaty do dnia 16 grudnia 2013r. W tym względzie zwrócić uwagę należy, iż zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Okoliczność, że bank udzielił skarżącemu kredytu w znacznej kwocie, świadczy o dobrej kondycji finansowej firmy skarżącego w okresie, gdy wobec skarżącego toczyło się postępowanie podatkowe i powinien on mieć świadomość, iż ewentualne zaskarżenie do Sądu wydanej wobec niego decyzji wiązać się będzie z koniecznością uiszczenia kosztów sądowych. Istotna jest też okoliczność, że skarżący i jego żona otrzymują miesięczne stałe dochody z tytułu umowy o pracę (2.250 zł), które wystarczają na pokrycie bieżących wykazanych wydatków rodziny (opłaty, artykuły spożywcze). Przyjąć też należy, że skarżący uzyskuje środki z prowadzonej działalności, choć nie wykazane zostały w zestawieniu dołączonym do pisma z 16 maja 2012 r., ponieważ – jak wskazuje pełnomocnik w tym piśmie – "ze środków spływających od kontrahentów" skarżący spłaca kredyt obrotowy. Reasumując mając na uwadze przedstawioną sytuację rodzinną, finansową i zdrowotną skarżącego należy uznać, iż nie wykazał on, iż nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi. Z tych względów należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ppsa.