I SA/Lu 215/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Sędziowie WSA Ewa Kowalczyk Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi I. K., prowadzącemu Kancelarię Adwokacką, wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu w kwocie [...]zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym VAT. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania J. H. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2016 r. o rozłożeniu zapłaty zaległości podatkowej w kwocie 436,00 zł w podatku dochodowym od osób fizycznych na 4 raty, ustaleniu terminów płatności oraz kwoty opłaty prolongacyjnej. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że pismem z 28 lipca 2016 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożenie na 4 raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. uzasadniając że żyje w głębokim ubóstwie i nie posiada żadnych oszczędności. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył na 4 raty zapłatę zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 436,00 zł (3 raty po 113 zł i 1 rata w wys. 111 zł łącznie z odsetkami za zwłokę i opłatą prolongacyjną). Na rozstrzygnięcie skarżący złożył odwołanie w którym zarzucił, że organ I instancji: - mylnie wskazał miesięczny dochód uzyskiwany z emerytury w kwocie brutto 3.456,24 zł - netto 2.837,26 zł. Stwierdził, że takiej kwoty nie uzyskał w żadnym miesiącu 2015 r.; - nie wydał i nie doręczył decyzji o obliczeniu nadpłaty w kwocie 130 zł; - błędnie zakwestionował wydatek od podatku w kwocie 161,35 zł wykazany w formularzu PIT/D na zakup 2 książek. Wobec powyższego, podatnik wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w taki sposób, aby został uznany odpis kwoty 161,35 zł na zakup 2 szt. książek. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z całością zgromadzonego materiału dowodowego utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ ustalił, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. wynika ze złożonej w dniu 28 lipca 2016 r. korekty zeznania PIT-37 za ten rok. W pierwotnej wersji zeznania PIT-37 za 2015 r. (złożonej w dniu 21 marca 2016 r.) podatnik odliczył wydatki na cele rehabilitacyjne oraz na nabycie nowych technologii. Wykazana w zeznaniu nadpłata w kwocie 566,00 zł została zwrócona w dniu 20 maja 2016 r. W wyniku podjętych czynności sprawdzających Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwestionował odliczone wydatki. Według złożonej korekty zeznania PIT-37 za 2015 r. kwota nadpłaty wynosi 130,00 zł. W związku z powyższym na podatniku ciąży obowiązek zwrócenia organowi kwoty 436,00 zł. Przywołując art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201), Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie na 4 raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym za 2015 r. w kwocie 436,00 zł stwierdzając, że w sytuacji skarżącego wystąpiły przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w zaskarżonej decyzji przyjął wysokość dochodu na podstawie rozliczenia rocznego PIT-40A za 2015 r. złożonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w wysokości 41.474,84 zł. Wobec powyższego wyliczył, miesięczny dochód brutto 3.456,24 zł, a netto 2.837,26 zł. Ustalono, że po opłaceniu stałych obciążeń finansowych (egzekucja komornicza i spłata kredytu) oraz wydatków wskazanych w oświadczeniu pozostają podatnikowi wolne środki finansowe w kwocie ok. 1.000,00 zł. Oceniając sytuację życiową podatnika w aspekcie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że powstanie zaległości nie było spowodowane działaniami, na które podatnik nie miał wpływu, jednakże biorąc pod uwagę wiek oraz stan zdrowia przyjął, że mógł nie posiadać stosownej wiedzy na temat poniesionych wydatków jakie można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej i ulgi na nowe technologie. Oceniając istnienie interesu publicznego wzięto pod uwagę nie tylko okoliczność, że dobro publiczne wymaga realizacji dochodów budżetu państwa, ale też ochronę od strony wydatkowej, związanej z koniecznością uruchomienia środków z pomocy społecznej, jeśli na skutek odmowy przyznania ulgi, podatnik będzie zmuszony do korzystania ze świadczeń w ramach takiej pomocy. Natomiast wyegzekwowanie jednorazowo całej kwoty może obniżyć zasoby materialne i doprowadzić do pozbawienia możliwości zaspokojenia koniecznych potrzeb życiowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego, podkreślił, że podejmując pozytywną decyzję o udzieleniu ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych wziął pod uwagę ustosunkowanie się podatnika do wyników czynności sprawdzających urzędu skarbowego i złożonej korekty zeznania PIT 37 za 2015 r. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej, wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego błędnie przyjął dochód z emerytury w kwocie brutto 3.456,24 (netto 2.837,26 zł). Następnie ustalił, że świadczenie emerytalne podatnika zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...] marca 2016 r wynosi brutto 2.285,22 zł. Świadczenie płatnik pomniejsza o należności egzekwowane na mocy tytułu wykonawczego o kwotę 571,30 zł. Kwota emerytury do wypłaty wynosi 1.320,25 zł. Stałe wydatki podatnika związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą ok 1.146 zł miesięcznie (spłata kredytu w Alior Banku 300 zł, ogrzewanie mieszkania 466,66/m-c, gaz 30 zł, podatek 70 zł, szambo 30 zł, prąd 50 zł, leki 200 zł) i nie obejmują kosztów wyżywienia, zakupu środków czystości, ubrań. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że sytuacja majątkowa podatnika poddaje w wątpliwość, czy posiada on zdolność finansową do wywiązania się z ustalonego układu ratalnego. Mając jednak na uwadze zakaz wydawania decyzji na niekorzyść strony uregulowany w art. 234 Ordynacji podatkowej, utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Podkreślono, że decyzja w całości uwzględnia wniosek podatnika z dnia 27 sierpnia 2016 r., a podatnik nie wniósł o jej uchylenie w przedmiocie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy. W odniesieniu do zarzutu niesłusznie zakwestionowania wydatku wykazanego w formularzu PIT-D -wydatki na nabycie nowych technologii (zakup 2 książek w kwocie 161,35 zł) oraz nie wydaniu i nie doręczeniu decyzji o obliczeniu nadpłaty w kwocie 130 zł Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie, tj. umorzenia zaległości podatkowych jest odrębnym postępowaniem od postępowania "wymiarowego". W toku postępowania ulgowego Naczelnik Urzędu Skarbowego ocenił okoliczności przedstawione przez wnioskodawcę pod kątem "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego". Wyjaśniono, że weryfikacja wysokości zobowiązania podatkowego nie mieści się w granicach uprawnienia udzielonego organom podatkowym na podstawie art. 67a § Ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie podatnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji organów podatkowych obu instancji. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że organy podatkowe zataiły zaskarżenie przez podatnika części decyzji tj. co do zakupionych książek. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisku wyrażone w wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zarzuty zawarte w skardze, tak jak wcześniej na etapie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, koncentrują się wokół okoliczności faktycznych i prawnych innej sprawy podatkowej, dotyczącej wysokości zobowiązania podatkowego za 2015 r. Podatnik w złożonym odwołaniu i skardze kwestionował możliwość odliczenia od dochodu wartości zakupionych książek w wysokości 161,35 zł. W ocenie sądu organy podatkowe zastosowały przepisy prawa podatkowego w sposób prawidłowy nie naruszając przepisów postępowania podatkowego. Wydając w niniejszej sprawie decyzję Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 67 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdził występowanie ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego i orzekł zgodnie ze złożonym przez podatnika wnioskiem o rozłożeniu zaległości podatkowej na raty. Co prawda Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie stwierdził, że sytuacja majątkowa podatnika może budzić wątpliwości w zakresie możliwości wywiązania się podatnika ze zobowiązania podatkowego, kierując się jednak zakazem orzekania na niekorzyść podatnika określonym w art. 234 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy wydaną decyzję. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Postępowanie organów podatkowych należy uznać za prawidłowe. Skarżący we wniesionej skardze nie kwestionował merytorycznego rozstrzygnięcia organu podatkowego przyznającego ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego polegającej na rozłożeniu zobowiązania podatkowego na raty, a sąd z urzędu nie dopatrzył się żadnych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego. Rozstrzygnięcie organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji odpowiada przepisom prawa. Podkreślić należy, na co zwracały również uwagę organ odwoławczy, sprawa podatnika została załatwiona zgodnie z jego żądaniem zawartym we wniosku z dnia 28 lipca 2016 r. w którym to zawarto prośbę o rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Natomiast zarzut zawarty w skardze podatnika dotyczący rozliczenia zakupu książek wykracza poza granice sprawy. W kontrolowanym przez sąd postępowaniu nie doszło zatem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i mogących mieć wpływ na ten wynik naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. przepisów Ordynacji podatkowej. Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę.