I SA/Lu 220/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej postanawia: - przyznać Z. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W toku postępowania w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], Z. P. złożyła, najpierw w piśmie procesowym, a następnie na formularzu urzędowym PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych (k.17 i 21-22 akt sprawy). Z wniosku wynika, iż skarżąca nie posiada żadnego majątku ani dochodów, a utrzymuje się z otrzymywanej przez męża renty w wysokości 774,33 zł. Postanowieniem z dnia 28 maja 2008 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, iż potraktował wniosek Z.P. jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Od powyższego postanowienia Z. P. wniosła sprzeciw zarzucając, że nie ustanowiono dla niej adwokata z urzędu. Stosownie do art.260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", rozstrzygnięcie referendarza utraciło moc, a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo przez sąd. Rozpoznając wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy należy na wstępie zauważyć, iż – zgodnie z art.243 § 1 p.p.s.a. - prawo pomocy przyznawane jest na wniosek strony, zaś z art.252 § 2 tej ustawy wynika, że wniosek taki składa się na formularzu urzędowym. W sytuacji zatem, gdy zakres żądanego prawa pomocy wskazany we wniosku złożonym na formularzu urzędowym jest szerszy od wskazanego we wcześniejszym piśmie procesowym, za wiążącą należy uznać treść wniosku ujawnioną w formularzu. Jak wskazano wyżej, we wniosku złożonym na formularzu urzędowym PPF skarżąca żądała zwolnienia od kosztów sądowych, a więc – w świetle art.245 § 1- 3 p.p.s.a. – przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych /opłat i wydatków/. Wobec tego wskazać należy, iż zgodnie z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzić należy, iż instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie całości lub części kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z uszczerbkiem w utrzymaniu tej osoby lub jej rodziny. Przesłanki te spełnia niewątpliwie skarżąca, nieposiadająca dochodów oraz, podobnie jak jej mąż, żadnego majątku i utrzymująca się wraz z mężem ze świadczenia rentowego męża w kwocie zł 774,33 brutto. Dlatego też za uzasadnione w świetle przywołanych wyżej przepisów uznać należy przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Jeśli chodzi o treść sprzeciwu wniesionego przez stronę, to ponownie należy wyjaśnić, iż sąd rozpoznając sprawę w przedmiocie prawa pomocy związany jest treścią wniosku. Nie może zaś budzić wątpliwości, że ani z pisma z dnia 28 kwietnia 2008 r., ani z wniosku złożonego na urzędowym formularzu PPF nie wynika, aby strona wnosiła o ustanowienie adwokata. Nie może zatem sąd obecnie, ani uprzednio nie mógł referendarz sądowy, odnieść się do takiego żądania. Biorąc jednak pod uwagę treść sprzeciwu sąd uznał za zasadne potraktować go /równocześnie/ jako wniosek o ustanowienie adwokata. W związku z tym strona otrzyma nowy formularz PPF celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu. Sąd zwraca uwagę, że jeżeli nadal wolą strony będzie żądanie ustanowienie adwokata, to powinna na formularzu, o którym mowa, w rubryce 4 ("Wnoszę o") podkreślić wyłącznie zwrot "ustanowienie adwokata". Strona może również wybrać ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego, jednak ważne jest, aby wybrać tylko jedną w tych osób /tj. tylko adwokata, albo tylko radcę prawnego albo tylko doradcę podatkowego/. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji postanowienia.