I SA/Lu 220/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń – marzec, sierpień, wrzesień, listopad i grudzień 2004 r. - w zakresie wniosku J. G.o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić J.G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnienia wniosku skarżący podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie niniejszej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – na utrzymaniu wnioskodawcy pozostaje trójka dzieci. Jest on także zobowiązany do spłaty kredytu mieszkaniowego (rata ok. 1.500 zł). J. G. oświadczył, że wraz z żoną M. osiągają miesięczny dochód z tytułu umów o pracę w wysokości 3.276 zł, oraz z tytułu dzierżawy nieruchomości – dochód roczny około 30.000 zł. W skład majątku będącego wspólnością majątkową J. i M. G. wchodzi dom o powierzchni około 270 m2 (z ustanowioną hipoteką na zabezpieczenie spłaty kredytu mieszkaniowego), mieszkanie o pow. 44 m2, nieruchomość rolna o pow. 5 ha oraz nieruchomość przy ul. [...] (którą małżonkowie wydzierżawiają, uzyskując dochód). Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku J. G., postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r. – odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając nietrafność rozstrzygnięcia Referendarza. Podnosił, że nie ma on dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co wynika ze złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący J. G. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa wnioskodawcy oraz pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie małżonki M. G. uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć. Odmawiając skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, iż małżonkowie osiągają dochód miesięczny z pracy w wysokości 3.276 zł brutto i z dzierżawy nieruchomości w wysokości 2.500 zł (30.000 zł rocznie podzielone na 12 m-cy), na co wskazuje treść wniosku. Po odliczeniu kosztów związanych z kredytem (ok. 1.500 zł) skarżącym pozostaje do dyspozycji stały dochód z umów o pracę i 1000 zł z dzierżawy nieruchomości. Sąd ma na względzie, iż z tego dochodu rodzina skarżących pokrywa niezbędne wydatki związane z utrzymaniem domu, zakupem art. spożywczych czy środków czystości, choć we wniosku strona nie wskazuje ich wysokości. Nie można jednak przyjąć, że uzyskiwany przez nich dochód z pracy i dzierżawy nieruchomości nie pozwala, uwzględniając nawet koszty utrzymania, na pokrycie wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym. Oceniając obecną sytuację materialną i możliwości finansowe małżonków G., zważyć należy, że oprócz domu, posiadają oni również mieszkanie o pow. 44 m2, które może stanowić ich dodatkowe źródło dochodu poprzez jego wynajem oraz 5 – hektarową nieruchomość rolną (sposobu jej wykorzystania małżonkowie nie wskazali, jednak zasady doświadczenia życiowego wskazują, że rodzina uzyskuje z posiadanej ziemi płody rolne lub dochód z dzierżawy osobom trzecim). Zdaniem sądu nie bez znaczenia jest też, iż od dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej, datowanej na dzień 1 kwietnia 2009 r. upłynęło 3 miesiące i skarżący przy dołożeniu wszelkich możliwych starań, dysponując okazanymi dochodami i posiadanym majątkiem był w stanie poczynić przez ten czas oszczędności na poczet zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego. Dokonując powyższego rozstrzygnięcia Sąd miał na względzie także fakt, że sprawa niniejsza jest jedną z czterech zawisłych w tutejszym Sądzie, w których łączna suma wpisów sądowych wynosi 2 000 zł. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.