I SA/Lu 224/12
WyrokWSA w Lublinie2012-07-04
Skład orzekający: Krystyna Czajecka-Szpringer, Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zakwalifikował samochód nabyty wewnątrzwspólnotowo jako samochód osobowy podlegający opodatkowaniu akcyzą, opierając się na oględzinach z późniejszego okresu i pomijając dowody dotyczące stanu pojazdu w momencie nabycia?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek zebrania oraz oceny całego materiału dowodowego. Ustalenia dotyczące klasyfikacji pojazdu jako osobowego, oparte na oględzinach z późniejszego okresu, były przedwczesne i nie uwzględniały stanu pojazdu w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego. Niewyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie kluczowych dowodów uniemożliwiło prawidłową kwalifikację prawną.Stan faktyczny
Skarżący M. T. kwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła mu zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki DODGE RAM 2.5 TD. Podatnik zarzucał przedawnienie roszczeń organu, zawyżenie wartości pojazdu oraz naruszenie przepisów proceduralnych, w tym odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Spór dotyczył klasyfikacji pojazdu jako osobowego lub ciężarowego w momencie nabycia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz M. T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 224/12
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej [...] po rozpatrzeniu odwołania M. T. (podatnik) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w z dnia 14 października 2011r. określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki DODGE RAM 2.5 TD o nr nadwozia [...], rok produkcji 1999, pojemność silnika 2500 cm3 w kwocie: 2 404 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż postanowieniem z dnia 8 czerwca 2011r., Naczelnik Urzędu Celnego wszczął wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki DODGE RAM 2.5 TD.
Następnie decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił podatnikowi zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 2 404 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik podnosząc kwestię przedawnienia roszczeń organu oraz zawyżenia wartości pojazdu zarzucił naruszenie art. 65 ust. 7, art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004r. - Prawo Celne (Dz. U. Nr 68,poz. 662 ze zm.) w zw. z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 121 § 1, art. 122, art. 191, art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, art. 3 ust. 2 w zw. z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym – dalej "ustawa akcyzowa".
Nadto podatnik wniósł o dopuszczenie dowodów:
- "z opinii biegłego z zakresu mechaniki samochodowej i ruchu drogowego, na okoliczność sporządzenia pisemnej opinii czy przedmiotowy pojazd mógł być pojazdem ciężarowym w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym oraz, czy mając na względzie jego wyposażenie w momencie sprowadzenia go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego głównym przeznaczeniem było wykorzystywanie do transportu ładunku czy może był to przewóz osób",
- z przesłuchania strony M. T. na okoliczność "stanu pojazdu oraz jego cech identyfikacyjnych jako pojazdu ciężarowego w chwili jego przemieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w czasie jego pierwszej sprzedaży na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ",
- z zeznań świadka K. M. na okoliczność "stanu pojazdu oraz jego cech identyfikacyjnych jako pojazdu ciężarowego w chwili jego przemieszczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w czasie jego pierwszej sprzedaży na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ".
W toku postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Uznał, iż ich przedmiotem miały być okoliczności wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż istotą sporu w sprawie jest, czy nabyty wewnątrzwspólnotowo przez podatnika pojazd powinien podlegać opodatkowaniu akcyzą, zatem sporna jest klasyfikacja samochodu marki DODGE RAM 2.5 TD dla celów podatkowych. Organ podatkowy wskazał na treść art. 2 pkt 11, art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy akcyzowej. Stosownie do art. 80 ust. 1 ustawy akcyzowej, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym dla celów poboru akcyzy w nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN), a nie przepisy prawa o ruchu drogowym. W Taryfie Celnej pojazdy samochodowe objęte są działem 87 od pozycji 8701 do 8705. Pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) to pozycja 8703. Pojazdy do transportu towarowego to pozycja 8704. Organ podatkowy wskazał, iż kryterium rozstrzygającym o zastosowaniu klasyfikacji taryfowej w przypadku pojazdów samochodowych, zgodnie z obowiązującą Nomenklaturą CN, są cechy zewnętrzne. O wyborze właściwej pozycji decyduje główna funkcja pojazdu, której pełnienie wynika między innymi z jego budowy i wyposażenia oraz przeznaczenia.
Odnosząc się do twierdzeń podatnika, iż w momencie sprowadzenia samochód posiadał tylko dwa fotele, ścianę grodziową, nie posiadał szyb w tylnej części bocznej, posiadał specjalną płaską podłogę bez miejsc na dodatkowe siedzenia organ podatkowy wskazał, iż w świetle przepisów dotyczących rejestracji pojazdów, przedmiotowy samochód, mógł być samochodem ciężarowym, co nie wykluczało opodatkowania podatkiem akcyzowym.
Następnie wskazał na oględziny z dnia 15 lipca 2011r. gdzie stwierdzono, iż samochód marki DODGE RAM VAN jest samochodem jednobryłowym, typu VAN - pięciodrzwiowym, posiada rozsuwane drzwi boczne z oknem z lewej i prawej strony i podnoszone do góry drzwi tylne z oknem z tyłu, wyposażenie wnętrza pojazdu kojarzone jest i wskazuje na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób (oświetlenie zamontowane w podsufitce wraz z uchwytami dla pasażerów, miękka tapicerka), w przedziale kierowcy znajdują się dwa miejsca do siedzenia (dla kierowcy i pasażera), posiada pasy bezpieczeństwa i zagłówki, nie posiada stałej przegrody oddzielającej część pasażerską od towarowej, drugi rząd siedzeń posiada kanapę trzy osobową (trzy oddzielne fotele) z pasami bezpieczeństwa i z zagłówkami. Trzeci rząd w ilości dwóch siedzeń w chwili oględzin był wymontowany. Część bagażowa za drugim rzędem siedzeń wyłożona płytą pilśniową, podsufitka na całej długości dachu, panele boczne wyłożone płytą. Zdaniem organu podatkowego opisane cechy konstrukcyjne wskazują, na przeznaczenie raczej do przewozu osób niż towarów.
Nadto zdaniem organu podatkowego kolejnym argumentem za zakwalifikowaniem samochodu jako osobowego jest zapis w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu z dnia 2 czerwca 2006r. (stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym) w którym samochód był zidentyfikowany jako samochód van (podrodzaj) masa własna 1730 kg. Wyjaśnił, iż stosownie do Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 1 czerwca 2006r. w sprawie wyjaśnień do Taryfy Celnej problemy przy klasyfikacji, mogą pojawić się w przypadku pojazdów mechanicznych, których masa brutto wynosi 5 ton i które posiadają pojedynczą zamkniętą przestrzeń wewnątrz dla kierowcy i zawierają inną przestrzeń dla pasażerów, którą można wykorzystać do transportu zarówno osób, jak i towarów.
Organ podatkowy ustalił na podstawie pisma od autoryzowanego dealera LANCIA JEEP w P., iż przedmiotowy pojazd posiadał dwa fotele oraz przestrzeń ładunkową. Wyprodukowany 6 maja 1999r. był przeznaczony na rynek holenderski, a tam DODGE RAM VAN był samochodem użytkowym z założenia.
Odnosząc się do twierdzeń dotyczących wyglądu samochodu w momencie jego wewnątrzwspólnotowego nabycia Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż przeprowadzone zmiany przeznaczenia nie mają wpływu na ustalenie kodu CN. Zmiany były łatwe do usunięcia (demontaż przegrody oddzielającej, zamontowanie dodatkowych foteli), co w żaden sposób nie naruszyło jego cech konstrukcyjnych. Dokumenty potwierdzające, że przedmiotowy pojazd jest samochodem ciężarowym mogły być brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, tj. przewożenia towarów na własny użytek. Nadto organ odwoławczy dodał, iż komfortowe wyposażenie pojazdu nie świadczy samo w sobie o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu, stanowi jedynie element pomocniczy przy dokonywaniu klasyfikacji taryfowej.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej wynik oględzin jak i załączona dokumentacja fotograficzna oraz pozostałe zgromadzone w sprawie dokumenty wskazują, że przedmiotowy samochód należy kwalifikować do pozycji CN 8703 Taryfy Celnej.
Odnosząc się natomiast do powołanego przez stronę art. 100 ust. 1 ustawy akcyzowej organ odwoławczy wskazując na jego treść uznał, iż nie miał zastosowania w sprawie.
Organ odwoławczy uznał, iż postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z wymogami z art.191. Za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 73 ustawy Prawo Celne w zw. z art. 194 § 1 i 2, w zw. z art. 121 § 1, art. 122 Ordynacja podatkowa.
Końcowo nie uwzględniając zarzutu przedawnienia roszczeń podniósł, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (70 § 4 Ordynacji podatkowej).
W niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia ruchomości w postaci samochodu marki Citroen Jumper 2,0L. w dniu 15 grudnia 2011r. Dlatego zobowiązanie podatkowe w niniejszej sprawie nie uległo przedawnieniu.
Organ podatkowy wskazał, iż w celu prawidłowego określenia zobowiązania podatkowego w wysokości niedyskryminującej ustalił kwotę rezydualnego podatku akcyzowego zawartego w cenie podobnego samochodu, przyjmując za bazę do porównania wartość rynkową pojazdu podobnego z katalogu INFO-EKSPERT na maj 2006r. Z uwagi na brak notowań dla samochodu zakupionego przez podatnika, przyjął wartość samochodu podobnego DODGE Grand Caravan 2,4 K.'96 z silnikiem benzynowym, o pojemności silnika 2429 cm3, rok produkcji 1999. Zatem korzystniej dla podatnika. Zdaniem organu odwoławczego opodatkowanie przedmiotowego pojazdu nastąpiło w zgodzie z wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05 z dnia 18 stycznia 2007r.
Odnośnie dołączonej do odwołania interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...]. organ odwoławczy wskazał, iż wydana została w indywidualnej sprawie dotyczącej konkretnego stanu faktycznego, nie wiąże organów w podejmowanych przez nie rozstrzygnięciach i nie może być źródłem prawa.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie podatnik domagał się jego uchylenia w całości i uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzucił naruszenie:
- art. 73 ust. 1 ustawy Prawo Celne w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie zebranych przez organ w sprawie wszystkich dowodów, które świadczą o tym, że przedmiotowy pojazd w dacie sprowadzenia go na terytorium RP, zarejestrowania oraz sprzedaży był samochodem ciężarowym,
- art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności poprzez nieuwzględnienia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
- art. 180 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej, w wyniku bezpodstawnego niedopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez podatnika w postaci wyjaśnień M.T. i zeznań świadka K. M.,
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i odmowę przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów mimo tego, że żądanie dotyczyło zasadnych tez dowodowych, które nie zostały stwierdzone na korzyść,
- art. 188 Ordynacji podatkowej przez bezpodstawne uznanie, iż okoliczności sprawy zostały stwierdzone innymi dowodami,
- art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyznaczenie stronie kolejnego 7 dniowego terminu po tym jak Organ odmówił postanowieniem z dnia 17 stycznia 2012r. przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez stronę, przez co strona nie mogła w odpowiedni sposób zareagować na powyższe i powołać kolejne wnioski dowodowe,
- art. 100 ust. 1 i 4 w zw. z art. 3 ustawy akcyzowej przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
- art. 3 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy akcyzowej, poprzez uznanie przedmiotowego pojazdu za osobowy.
W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu. Kwestionował bezzasadność odmowy przesłuchania podatnika, świadka K.M. oraz przeprowadzenia opinii biegłego w toku postępowania. Przedmiotem wnioskowanych dowodów nie były okoliczności wystarczająco stwierdzone innymi dowodami.
Nadto podatnik wskazał na stan wyposażenia pojazdu w momencie wewnątrzwspólnotowego nabycia. Oględziny dokonane w toku postępowania podatkowego w 2011r. i zeznania świadka S. W. nie dowodziły w sposób bezsporny przeznaczenia pojazdu w chwili jego wewnątrzwspólnotowego nabycia w 2006r. Informacja od dealera częściowo potwierdziła stanowisko podatnika. Podniósł, iż organy podatkowe nie wykazały w sposób jednoznaczny, że przedmiotowy samochód był zasadniczo przeznaczony do przewozu osób oraz dokonały ustaleń na podstawie niepełnego materiału dowodowego.
W piśmie procesowym z dnia 19 czerwca 2012r., pełnomocnik podatnika poparł skargę i wnioski w niej zawarte. Wskazał, iż z akt sprawy wynika, iż w 2009r., zakład mechaniczny dokonał zmian konstrukcyjnych pojazdu przekształcając jego rodzaj z ciężarowego na osobowy. Stan pojazdu po dokonaniu zmian nie miał znaczenia w sprawie, istotny był bowiem stan z 2006r. Dowody w postaci dokumentu identyfikacyjnego pojazdu oraz pismo od autoryzowanego dealera LANCIA Jeep, nie potwierdzały bezspornie charakteru przedmiotowego pojazdu. Należało dopuścić dowody wnioskowane przez podatnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zaważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy samochód DODGE RAM 2.5 TD o nr nadwozia [...], rok produkcji 1999, pojemność silnika 2500 cm3 w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego był samochodem osobowym, a więc podlega opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Zdaniem organu, przesądzają o tym okoliczności, wyniki oględzin pojazdu, gdzie ustalono, że posiada on cechy charakterystyczne dla pojazdu osobowego. Natomiast zdaniem skarżącego, dokonał on nabycia samochodu ciężarowego, co wyklucza możliwość opodatkowania go akcyzą.
Na wstępie należy wskazać, iż w niniejszej sprawie znalazły zastosowanie przepisy nieobowiązującej już ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 29 poz. 257 ze zm./ Jak wynika z akt sprawy, nabycie wewnątrzwspólnotowe nastąpiło w maju 2006r. Zgodnie natomiast z treścią art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym /Dz.U. z 2011r. Nr 108 poz. 629 ze zm./ jeżeli obowiązek podatkowy w akcyzie odnośnie wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w rozumieniu ustawy powstał przed dniem wejścia w życie ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008r. /tj. przed 1 marca 2009r./ i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ustawę o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004r.
Z art. 4 ust.1 pkt 5 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że opodatkowaniu akcyzą podlega, między innymi nabycie wewnątrzwspólnotowe, definiowane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Z kolei pod pojęciem wyrobów akcyzowych należy rozumieć wszystkie wyroby, które ustawodawca wymienił w załączniku nr 1 do ustawy, jako wyroby podlegające akcyzie (art.2 pkt.1 ww. ustawy). Pod pozycją 59 załącznika nr 1 zamieszczone zostały samochody osobowe o symbolu PKWiU 34.10.2 i kodzie CN 8703, tj. pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.
Zgodnie z dyspozycją art. 80 ust. 1 i 2 ustawy akcyzowej, akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Dla celów poboru akcyzy i obowiązku oznaczania znakami akcyzy w imporcie oraz w dostawie i nabyciu wewnątrzwspólnotowym stosuje się klasyfikację wyrobów akcyzowych w układzie Scalonej Nomenklatury (CN) - art. 3 ust. 2 ustawy akcyzowej. W celu rozstrzygnięcia niniejszej sprawy koniecznym było ustalenie przez organy podatkowe, czy przedmiotowy samochód w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego, tj. w maju 2006r., był samochodem osobowym, czy też samochodem ciężarowym. W ocenie Sądu, ustalenia te zostały przeprowadzone przez organy podatkowe z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy akcyzowej do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodną z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, ze zm.). Pozycja 8703: "Pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi"; obejmuje pojazdy mechaniczne różnego typu przeznaczone do przewozu osób, z wyłączeniem pojazdów mechanicznych objętych pozycją 8702. W wyjaśnieniach wskazano, że określenie "samochody osobowo-towarowe" należy rozumieć jako pojazdy przeznaczone do przewozu do 9 osób (wraz z kierowcą), których wnętrze może być używane bez zmiany konstrukcji do przewozu zarówno osób, jak i towarów. Ponadto do klasyfikacji pojazdu pomocne są takie jego cechy jak: obecność stałych siedzeń z wyposażeniem zabezpieczającym dla każdej osoby lub obecność stałych punktów kotwiących i wyposażenie do zainstalowania siedzeń a także wyposażenia zabezpieczającego. Siedzenia mogą być zamocowane na stałe, składające się ze zdejmowanych z punktów kotwiących lub składanych. Kolejnymi cechami jest obecność tylnych okien wzdłuż dwubocznych paneli, przesuwanych, wahadłowych lub podnoszonych drzwi z oknami na bocznych panelach lub z tyłu, brak stałego panela lub przegrody pomiędzy przestrzenią dla kierowcy i przednich siedzeń pasażerów a przestrzenia tylną, która może być używana do przewozu zarówno osób jak i towarów, wyposażenie całego wnętrza pojazdu w sposób kojarzony z częścią pojazdu przeznaczoną dla pasażerów (np. dywaniki, wentylacja, oświetlenie, popielniczki ). W sytuacji, gdy konstrukcja oraz wyposażenie pojazdu wskazują, iż dany pojazd jest w głównej mierze przeznaczony do przewozu osób, a przewóz towarów stanowi jego uboczną funkcję, wtedy taki pojazd należy zaklasyfikować do samochodów osobowych CN 8703 podlegających akcyzie. Jednakże, jeżeli głównym przeznaczeniem danego samochodu jest przewóz towarów, a przewóz osób stanowi tylko uzupełnienie funkcjonalności pojazdu, wtedy taki pojazd należy klasyfikować do samochodów ciężarowych CN 8704 niepodlegających opodatkowaniu akcyzą.
Mając na uwadze powyższe należy podkreślić, iż podstawowym zadaniem organów podatkowych było ustalenie, czy samochód DODGE RAM VAN w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego tj. w maju 2006r., był przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, czy towarów. Przez pojęcie "zasadniczo" należy tu rozumieć najważniejszą, priorytetową funkcję jaką spełniał samochód w tej konkretnej dacie. Podkreślenia wymaga fakt, iż naczelną zasadą postępowania przed organami podatkowymi jest wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej zasada prawdy obiektywnej. Oznacza ona, że organy podatkowe mają obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Artykuł 180 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia wszelkich dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, o czym stanowi art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W myśl natomiast art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału, czy dana okoliczność została udowodniona.
W ocenie Sądu, organy podatkowe nie zebrały w sprawie materiału dowodowego koniecznego do poczynienia tych ustaleń, czym naruszyły treść art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, ponadto wbrew wymogom z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, dokonały jego oceny tylko we fragmentarycznym zakresie, pomijając część znajdujących się w aktach sprawy dokumentów.
Po pierwsze organy podatkowe oparły swoje ustalenia odnośnie stanu samochodu w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego na oględzinach dokonanych w 2011r. Nie zbadały okoliczności, na które powoływał się podatnik, iż od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego do daty dokonania oględzin w dniu 15 lipca 2011r., pojazd zasadniczo zmienił swoje przeznaczenie. Organy podatkowe nie przesłuchały na tą okoliczność ani podatnika, dokonującego nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu, ani też K.M.
Po drugie organy podatkowe nie odniosły się do treści pisma od autoryzowanego dealera LANCIA JEEP w P. Wskazały jedynie, iż z jego treści wynika, iż wyprodukowany został w maju 1999r., posiadał przednie fotele oraz przestrzeń ładunkową i że był przeznaczony na rynek holenderski jako samochód użytkowy z założenia, a nadto dokument ten nie jest jedynym dowodem w sprawie. Przede wszystkim organy nie wskazały z jakich powodów, w konfrontacji z innymi dowodami pominęły informacje zawarte w tym piśmie.
Organy podatkowe ustalając zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego pojazdu na dzień jego wewnątrzwspólnotowego nabycia powinny mieć na uwadze jego konstrukcję w dacie produkcji. Kolejno powinny wciąć pod uwagę zmiany, których dokonali kolejni właściciele i ustalić, które miały miejsce przed nabyciem tj. przed majem 2006r., a które po tej dacie. Te ostatnie, w świetle ustawy akcyzowej, nie mają wpływu na ocenę stanu pojazdu w chwili jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Nie można podzielić stanowiska organu gdzie wskazuje, iż przeprowadzone zmiany przeznaczenia nie mają wpływu na ustalenie kodu CN, że winne być brane pod uwagę jedynie w odniesieniu do sposobu jego wykorzystania, tj. przewożenia towarów na własny użytek. Organy podatkowe w świetle powyższego stwierdzenia nie odniosły się do zaświadczenia z dnia 29 czerwca 2009r., gdzie wskazano na zmiany konstrukcyjne pojazdu z ciężarowego na osobowy. Nadto organy nie odniosły się w powyższej kwestii do zeznań S. W., gdzie wskazał, iż na jego "zlecenie dokonano przeróbek, aby pojazd mógł być zarejestrowany jako osobowy".
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej nie rozważył okoliczności wynikających z powyższych dowodów, nie przeprowadził też wnioskowanych dowodów o przesłuchanie świadków. Tymczasem mogą mieć one kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, jakie było zasadnicze przeznaczenie przedmiotowego pojazdu w dacie jego wewnątrzwspólnotowego nabycia tj. w maju 2006r. Samo ustalenie jego wyposażenia i przeznaczenia w 2011r., nie może w niniejszej sprawie mieć rozstrzygającego znaczenia.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ poddał ocenie głównie protokół z oględzin z dnia 15 lipca 2011r., gdzie wskazano, iż samochód marki DODGE RAM VAN jest samochodem skonstruowanym jednobryłowo, typu VAN - pięciodrzwiowym, posiada rozsuwane drzwi boczne z oknem z lewej i prawej strony i podnoszone do góry drzwi tylne z oknem z tyłu. Wyposażenie wnętrza pojazdu kojarzone jest i wskazuje na zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób (oświetlenie zamontowane w podsufitce wraz z uchwytami dla pasażerów, miękka tapicerka). W przedziale kierowcy znajdują się dwa miejsca do siedzenia (dla kierowcy i pasażera) wyposażone w pasy bezpieczeństwa i zagłówki. Samochód nie posiadał stałej przegrody oddzielającej część pasażerską od towarowej. Drugi rząd siedzeń posiada kanapę trzy osobową (trzy oddzielne fotele) z pasami bezpieczeństwa i z zagłówkami. Trzeci rząd w ilości dwóch siedzeń w chwili oględzin był wymontowany. Część bagażowa za drugim rzędem siedzeń wyłożona płytą pilśniową, podsufitka na całej długości dachu, panele boczne wyłożone płytą.
Na podstawie powyższych okoliczności organ wysnuł wniosek, że samochód należy zakwalifikować jako osobowy. Wskazał odnośnie zarzutów dotyczących wyglądu samochodu w dacie jego wewnątrzwspolnotowego nabycia, że przeprowadzone zmiany przeznaczenia pojazdu nie wpływają na przyporządkowanie go do właściwego kodu CN. Wniosku tego, opartego tylko na niektórych dokumentach zawartych w materiale dowodowym, nie można uznać za rzetelny. Wynik oględzin z 2011r., w żaden sposób nie przesądza o fakcie jego przeznaczenia w dniu nabycia. Nie wyklucza, że w międzyczasie, czyli w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego, mógł być przeznaczony zasadniczo do przewozu towarów. Jednak w celu oceny tej okoliczności niezbędnym jest ocena jego stanu w dacie jego nabycia tj. w dniu 18 maja 2006r.
W tym kontekście organ podatkowy zobowiązany był również wyjaśnić, czy i kiedy dokonywane były zmiany konstrukcyjne pojazdu mające wpływ na jego przeznaczenie, skoro wszystkie te pominięte przez organ dowody wskazują, że po wyprodukowaniu samochodu, był on uznany w dokumentach jako ciężarowy, a następnie dokonano w nim zmian konstrukcyjnych zmieniając jego rodzaj z ciężarowego na osobowy. Wskazuje na tą okoliczność już przesłuchany w toku postępowania świadek S. W. Oględziny pojazdu powinny być dokonywane pod kątem, czy istotnie dokonywano w samochodzie przeróbek, w tym konstrukcyjnych, czy znajdują się ślady instalacji świadczących o wykorzystywaniu auta do celów towarowych, czy wnętrze w miejscu towarowym różniło się od fabrycznego.
Konkludując nie sposób dla oceny całego materiału dowodowego pominąć wynikających z zaskarżonej decyzji niejasności, nie sposób nie zauważyć, iż organy podatkowe odstąpiły od oceny przeznaczenia pojazdu w dacie jego wewnątrzwspólnotowego nabycia. Obowiązkiem organów jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Fakt że dokonano oględzin po długim okresie czasu od daty jego nabycia, w wyniku których stwierdzono, że jest to pojazd osobowy o niczym nie przesądza, skoro nie zbadano i nie oceniono prezentowanej przez podatnika wersji, że nabył samochód ciężarowy.
Przedstawione powyżej argumenty prowadzą do uznania, iż ustalenia organu podatkowego zostały poczynione w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Organ nie tylko nie zebrał wszystkich dowodów w sprawie, ale i nie ocenił tych, które zgromadził. Nie wyjaśnił w pełni stanu faktycznego ani sprzeczności z niego wynikających. Organ podatkowy naruszył w tym zakresie powołane wyżej przepisy art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej.
Powyższe naruszenie przepisów procesowych czyni przedwczesnym ocenę zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego Dopiero prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwoli na właściwą kwalifikację prawną stanu faktycznego sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ w pełni wyjaśni stan faktyczny i podejmie wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia, czy w dacie nabycia wewnątrzwspólnotowego tj. w maju 2006r., przedmiotowy pojazd był samochodem osobowym i w związku z tym podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. W tym celu organ zgromadzi i oceni cały niezbędny w sprawie materiał dowodowy i wyczerpująco go rozpatrzy.
Mając na uwadze powyższe, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., / t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 – ppsa / należało uchylić zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji uzasadnia treść art. 152 ppsa, a w przedmiocie kosztów postępowania art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło