I SA/Lu 229/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność zażalenia B. P. na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w sprawie podjęcia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynikało, że postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 17 oraz art. 56 § 1 i art. 57 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. –dalej "ustawy egzekucyjnej") podjął postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do B. P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], zawieszone do dnia [...] postanowieniem z dnia [...]. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ egzekucyjny stwierdził brak podstaw do dalszego zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że złożenie pozwu do sądu o ustalenie właściwej kwoty nadpłaconego świadczenia nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 ustawy egzekucyjnej. W pouczeniu organ poinformował o służącym na to postanowienie zażaleniu do Dyrektora Izby Skarbowej. Stosownie do pouczenia B. P. złożył w dniu 24 grudnia 2008 r. zażalenie wnosząc o jego uchylenie oraz zawieszenie bądź wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sądowego na podstawie art. 35a ustawy egzekucyjnej. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdzając niedopuszczalność zażalenia wskazał, że zgodnie z art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia oraz, że na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Wskazano też na przepis art. 57 § 1 ustawy egzekucyjnej, który stanowi, że organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia, przy czym ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje formy, w jakiej organ egzekucyjny powinien rozstrzygnąć kwestię podjęcia zawieszonego postępowania. Organ przyjął stanowisko, iż w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny wydaje postanowienie - art. 17 § 1 tej ustawy i wskazał, że na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, jak również na postanowienie o odmowie podjęcia takiego postępowania zażalenie nie przysługuje, bowiem w zdaniu drugim przytoczonego wyżej art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że na postanowienia wydane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela służy zażalenie, tylko wtedy, gdy ustawa egzekucyjna lub kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Żaden zaś z przepisów ustawy egzekucyjnej jak też kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi o prawie wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 57 § 1 ustawy egzekucyjnej, należy więc do tych czynności organu, które nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji. Na koniec wskazano, że prawo do złożenia zażalenia nie mogło również powstać w następstwie nieprawidłowego pouczenia w żalonym postanowieniu. Wyłączenie przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia dotyczącego podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, powoduje, iż wniesienie zażalenia na to postanowienie jest niedopuszczalne. W skardze na powyższe postanowienie B. P. wniósł o jego uchylenie, zarzucając naruszenie: - art. 78, 45 i 87 Konstytucji RP, z których wynika prawo zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji oraz prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, - art. 144 i 127 Kpa, z których wynika, że przy zażaleniach mają zastosowanie przepisy o odwołaniach, a przepisy o odwołaniach wyraźnie wskazują, że stronie przysługuje zażalenie, - przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności art. 17 § 1 oraz art. 35a – poprzez nieodniesienie się do powoływanego przez stronę art. 35a ustawy egzekucyjnej, w sytuacji gdy ZUS nie powinien, do czasu zakończenia sporu sądowego, wydać postanowienia o podjęciu postępowania egzekucyjnego. W ocenie strony powołanie się organu na art. 144 Kpa oznacza, że prawo do wniesienia zażalenia w przedmiotowej sytuacji mu przysługiwało, braku takiego prawa nie można też wywodzić z "przepisów o odwołaniach". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy na postanowienie mające za przedmiot podjęcie postępowania egzekucyjnego przysługuje w świetle obowiązujących przepisów prawa zażalenie, czy nie – a w konsekwencji, czy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność zażalenia zostało wydane z naruszeniem prawa. Przepis art. 57 § 1 ustawy egzekucyjnej stanowi, że organ egzekucyjny podejmie zawieszone postępowanie egzekucyjne po ustaniu przyczyny zawieszenia. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podjął zawieszone postępowanie uznając, iż ustała przyczyna powodująca jego wcześniejsze zawieszenie. Zgodnie z art. 17 § 1 ustawy egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, przy czym na postanowienia te służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowią. Sąd podziela w pełni stanowisko zaprezentowane w wyroku z dnia 20 listopada 2008 r. sygn. I SA/Gl 678/2008, że podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 57 § 1 ustawy egzekucyjnej, niewątpliwie należy do kategorii tych czynności organu, które nie podlegają zaskarżeniu w toku instancji, bowiem żaden z przepisów ustawy egzekucyjnej ani też Kodeks postępowania administracyjnego na to nie wskazuje. Rozwiązanie takie byłoby sprzeczne z założeniami prowadzenia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest jak najskuteczniejsze, a więc i jak najszybsze, wyegzekwowanie obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnych. Z tych względów ocenę, czy w sprawie ustały przesłanki będące powodem zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, ustawodawca pozostawił organowi egzekucyjnemu. Skoro ustawodawca pewne akty i czynności zabezpieczył możliwością zaskarżenia, innym zaś takiego przywileju odmówił, należy przyjąć, iż uczestnicy postępowania egzekucyjnego nie mogą podejmować działań, które z takim rozwiązaniem byłyby sprzeczne. Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących sprzeczności przyjętego rozwiązania instytucji podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego z postanowieniami wskazanych przez stronę artykułów Konstytucji RP należy wskazać, iż zgodnie z art. 78 Konstytucji RP "każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Tym samym wskazany przepis Konstytucji RP upoważnia ustawodawcę do zrezygnowania z zasady dwuinstancyjności, jak uczynił w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie zamieszczając w jej treści przepisu, na mocy którego stronie przysługiwałoby zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. W wydanym przez wierzyciela postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania znalazło się błędne pouczenie o przysługującym prawie do zaskarżenia wydanego postanowienia - w drodze zażalenia. Podzielić jednak należy stanowisko organu, iż błędne pouczenie nie tworzy uprawnienia dla skarżącego, gdyż żaden z przepisów ustawowych takich możliwości nie daje. A zatem organ odwoławczy prawidłowo orzekł, iż w tej sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środka zaskarżenia, złożenie takiego środka zaskarżenia jest niedopuszczalne, nawet gdy skarżący zachował się zgodnie z błędnym pouczeniem. Ze względów wyżej przytoczonych, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną, a w konsekwencji takiej oceny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ją oddalił.