I SA/Lu 23/06
WyrokWSA w Lublinie2006-05-12
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Ewa Gdulewicz, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego określająca wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych, wydana wobec jednego ze współwłaścicieli pojazdu, a nie wobec wszystkich współwłaścicieli, narusza prawo?Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego określająca wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych, wydana wobec jednego ze współwłaścicieli pojazdu, a nie wobec wszystkich współwłaścicieli, narusza art. 123 Ordynacji podatkowej (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu) oraz art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli). Naruszenie to stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od środków transportowych za okres od września do grudnia 2005 r. Samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony stanowił współwłasność małżonków G. oraz Z. G. Decyzja organu I instancji została wydana i doręczona tylko L. G. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i wydało własną decyzję, określając wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących opodatkowania pojazdów o masie 3,5 tony. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów o udziale współwłaścicieli w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy T., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. insp. sąd. Magdalena Futyma, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi L. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za miesiące wrzesień - grudzień 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy w T. z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. i J. G. solidarnie kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy T. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia L. G. wysokości zaległości w podatku od środków transportowych za cztery miesiące 2005 r. w kwocie 200,00 zł i określiło wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za miesiące wrzesień – grudzień 2005 r. w kwocie 200,00 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji L. G. wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu odwołania zarzuciła naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1919 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn.zm.) przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że samochód marki [...], którego jest właścicielką i który zgodnie z dowodem rejestracyjnym posiada masę własną 2.100 kg, dopuszczalną ładowność 1.400 kg oraz dopuszczalną masę całkowitą 3.500 kg, podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportu. Strona wywodzi, że użycie w powołanym przepisie wyrazu "od" wskazuje na to, że celem ustawodawcy nie było objęcie podatkiem pojazdów o masie równej 3,5 tony. Dodatkowo strona podniosła, iż będący przedmiotem opodatkowania samochód stanowi współwłasność małżeńską L. i J. małż. G. Wyjaśniła, że jest rencistką, również jej mąż jest całkowicie niezdolny do pracy, a przedmiotowy samochód nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując na treść art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 cyt. ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdziło na podstawie załączonej kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu zarejestrowanego na nazwisko L. G., że jego współwłaścicielami są również Z. B. oraz J. G. Według danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym ora załączonej do akt sprawy informacji podatkowej dla Gminy T., dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 3,5 tony.
Nie zgadzając się z zarzutami odwołania, Kolegium wywiodło, iż w kategorii opodatkowanych na mocy art. 8 pkt 1 cyt. ustawy pojazdów mieszczą się samochody o masie 3,5 t i więcej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że podatek od środków transportowych w swej konstrukcji nie nawiązuje do efektów ekonomicznych i zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy obowiązek podatkowy w tym podatku wynika z faktu posiadania pojazdu podlegającego opodatkowaniu. Obowiązek ten powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu , w którym środek transportowy został zarejestrowany, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstał z dniem 1 września 2005 r., co skutkowało zgodnie z art. 9 ust. 6 ustawy obowiązkiem złożenia organowi podatkowemu deklaracji na podatek od środków transportowych. Z kolei, wg art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w przypadku powstania obowiązku podatkowego po dniu 1 września podatek płatny jest jednorazowo, bez wezwania, w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, co oznacza, że strona winna była uiścić podatek w terminie do 15 września 2005 r.
Organ odwoławczy wskazał, że jeżeli - jak w rozpatrywanej sprawie - podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił podatku, organ podatkowy wydaje, na podstawie art. 21 § 3 ordynacji podatkowej decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Z uwagi na treść ww. przepisu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji nie posiadał prawnej delegacji do określenia zaległości podatkowej, jednakże uznał, mając na względzie treść art. 125 Ordynacji podatkowej (zasada szybkości postępowania podatkowego), że stwierdzona nieprawidłowość nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Końcowo, organ odwoławczy, określając wysokość zobowiązania w podatku od środków transportu za okres od września do grudnia, stwierdził, że należący do skarżącej samochód ciężarowy [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony z mocy prawa podlega opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych wg stawek ustalonych uchwałą Rady Gminy T. Nr [...] z dnia 29 listopada 2004 r. wydaną w oparciu o delegację zawartą w art. 10 ust. 1 ustawy. Wskazał także, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, w przypadku gdy środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych, obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach, oraz że do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych (art. 91 Ordynacji podatkowej). Podniósł, iż w sprawie z uwagi na wydanie decyzji wymiarowej na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, nie ma zastosowania zasada wynikająca z art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli J. i L. małż. G. Wnosząc o uchylenie decyzji zarzucili organom podatkowym naruszenie art. 8 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej 3,5 tony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł że decyzja została skierowana i doręczona do wszystkich współwłaścicieli stanowiącego przedmiot opodatkowania samochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżących.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 152, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), niezależnie od zarzutów skargi, którymi Sąd nie jest związany (art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) stwierdzić należy, iż decyzja organu I instancji i w konsekwencji decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2a Ordynacji podatkowej wydane zostały z naruszeniem art. 123 Ordynacji podatkowej, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym pozostaje, iż samochód marki [...] w okresie, którego dotyczy skarżona decyzja stanowił współwłasność (adnotacja urzędowa w dowodzie rejestracyjnym), jego współwłaścicielami byli – co wynika z akt sprawy - małż. L. i J. G. oraz Z. G. Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), jeżeli środek transporty stanowi własność lub współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
W takim przypadku decyzja organu podatkowego określająca wysokość zobowiązania w tym podatku winna być wydana i kierowana (doręczona) wobec wszystkich współwłaścicieli (por. L.Etel, S.Presnarowicz. Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz 2003 s. 296-297).
W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji wydana została i doręczona wyłącznie L. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając w całości powyższą decyzję i orzekając co do istoty sprawy skierowało i doręczyło decyzję wszystkim współwłaścicielom pojazdu, jednakże, co wynika z materiału dowodowego, J. G. i Z. G. bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu, nie zostali także na żadnym etapie postępowania wezwani do zapoznania z materiałem dowodowym (art. 200 Ordynacji podatkowej).
Z tych względów na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło