I SA/Lu 235/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: - odmówić D. K. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. D. K. reprezentowany przez radcę prawnego wraz ze skargą złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego. We wniosku skarżący podał, że jest żołnierzem służby zawodowej. Otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...]. Nie ma nikogo na utrzymaniu i nie posiada żadnego majątku. Podał, że posiada oszczędności w kwocie około [...] W uzasadnieniu wniosku argumentował, że uzyskiwane wynagrodzenie pozwala na zaspokojenie potrzeb życia codziennego, jednakże uiszczenie wpisu w niniejszej sprawie oraz w trzech pozostałych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem stanowić będzie znaczny uszczerbek w jego utrzymaniu. Wnioskował o ewentualne zwolnienie od wpisu ponad kwotę [...]. Postanowieniem z dnia 15.03.2013 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądnym zakresie. W sprzeciwie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "ppsa") poprzez błędne uznanie, że uiszczenie opłaty nie będzie wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu oraz nie rozważnie częściowego zwolnienia od wpisu ponad kwotę [...]. Argumentował, że posiadanie lokaty w wysokości [...] nie oznacza, że skarżący może dowolnie tą kwotą dysponować, gdyż jest to lokata długoterminowa, a jej wcześniejsze rozwiązanie wiązałoby się z utratą należnego oprocentowania. Argumentował, że nie posiada własnego lokalu mieszkalnego, nie jest również skoszarowany na terenie jednostki, a tym samym ponosi dodatkowe koszty z tym związane. Ponosi on również, oprócz kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, koszty związane z dojazdem do swojej jednostki wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy (art. 260 ppsa). Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest niezasadny Zgodnie z art. 199 ppsa zasadą jest obowiązek poniesienia kosztów sądowych przez stronę postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznej, stąd zwolnienie od ich poniesienia stanowi odstępstwo od obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia i jest stosowane w sytuacji wyjątkowej opisanej w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych następuje, gdy strona postępowania wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści powyższego przepisu wynika, że to strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania, a jednocześnie ustawodawca wskazuje, że chroni jedynie środki utrzymania koniecznego strony i jej rodziny. Tym samym ubiegający się o taką pomoc powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, w celu wywiązania się z obowiązku uiszczenia należnych kosztów sądowych. Przy czym zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy została ustanowiona celem zabezpieczenia realizacji zasady prawa do sądu osobom ubogim, pozbawionym środków do życia, bezrobotnym, bez prawa do zasiłku. Tymczasem skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z wynagrodzenia za pracę w kwocie 2.800 zł brutto. Jest osoba młodą, zdrową i nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiada oszczędności w kwocie około [...]. Ponosi koszty profesjonalnego pełnomocnika. Trudno zatem przyjąć w tym stanie faktycznym, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że łączna wysokość wpisów we wszystkich czterech sprawach skarżącego zawisłych przed tutejszym sądem wynosi 400 zł, że skarżący spełnia przesłanki określone przepisem art. 246 § 1 pkt 2 ppsa nawet co do częściowego zwolnienia od wpisów ponad kwoty 50 zł. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Sąd zwraca przy tym uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego też zważyć należy, że nawet gdyby przyjąć, że otrzymywane wynagrodzenie skarżący przeznacza w całości na bieżące utrzymanie, to, jak wskazano, posiada wolne środki finansowe (oszczędności) w kwocie znacznie wyższej niż należne opłaty sądowe. Sposób zadysponowania tymi środkami zależy od skarżącego, a argumentacja, iż wcześniejsza likwidacja lokaty wiązałaby się z utratą oprocentowania pozostaje bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej skarżącego w kontekście przesłanek uprawniających do skorzystania z pomocy państwa w pokryciu za stronę (zobowiązanego) kosztów sądowych. W ocenie Sądu, sama już okoliczność zgromadzenia oszczędności, świadczy o możliwości skarżącego do wygospodarowania, bez uszczerbku koniecznego w swoim utrzymaniu, środków finansowych, z których mogą zostać opłacone należne wpisy od skarg. Z tych względów, nie znajdując przesłanek dla przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, na podstawie art. 260 i 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.