I SA/Lu 236/09
WyrokWSA w Lublinie2009-09-25
Skład orzekający: Danuta Małysz, Halina Chitrosz, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowych i celnych, biorąc pod uwagę sytuację finansową podatnika, ważny interes podatnika oraz interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, prawidłowo oceniając przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Odmowa rozłożenia na raty była uzasadniona, ponieważ proponowane przez podatnika raty wykraczały poza termin dochodzenia należności, a podatnik nie wykazał zgody niemieckich władz skarbowych na dłuższy okres spłaty. Ponadto, od czerwca 2008 r. podatnik nie dokonał żadnych dobrowolnych wpłat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. O. o rozłożenie na raty zaległości podatkowych i celnych w kwocie ponad 168 tys. zł, wynikających z tytułu wykonawczego przekazanego do egzekucji z Niemiec. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił rozłożenia na raty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący zarzucał organom naruszenie zasad postępowania podatkowego i błędną wykładnię przepisów dotyczących ulg w spłacie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Wojciech Kręcisz (spr.), Protokolant Referent Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych i z tytułu cła - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania J. O. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 stycznia 2009 r. w sprawie odmowy rozłożenia na raty należności wynikających z tytułu wykonawczego nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnianiu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej przedstawiając stan faktyczny w sprawie wskazał, że w dniu 15 maja 2008 r. Ministerstwo Finansów Departament Administracji Podatkowej przekazało Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy z dnia 15 maja 2008 r. nr [...] na obciążające J. O. należności z tytułu cła, podatku obrotowego od importu i podatku akcyzowego do wyrobów tytoniowych w łącznej kwocie 168.420,30 zł oraz należne odsetki za zwłokę, wynikające z wniosku otrzymanego z Niemiec ze wskazaniem, iż ww. należności mogą być dochodzone do dnia 31 grudnia 2012 r.
Na podstawie tego tytułu wykonawczego przeprowadzono postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonano zajęcia czterech rachunków bankowych dłużnika oraz kwot należnych z tytułu rozliczenia podatku od towarów i usług w Urzędzie Skarbowym.
Następnie wnioskiem z dnia 12 czerwca 2008 r. J.O. wystąpił z wnioskiem o rozłożenie należnych zaległości na 120 rat płatnych po 2.000 zł miesięcznie argumentując, że proponowane raty uwzględniają jego realne możliwości spłaty zadłużenia, wynikające z jego ważnego interesu jakim jest gospodarstwo rolne, na którego zorganizowanie zaciągnął kredyt obrotowy w kwocie 330.000 zł oraz dodatkowy kredyt inwestycyjny na preferencyjnych warunkach. Wskazał ponadto, że zaciągnął kredyt mieszkaniowy w kwocie 180.000 zł, a kwoty kredytów zostały zabezpieczone na hipotece posiadanych przez niego nieruchomości.
Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił J. O. rozłożenia na raty należności wynikających z tegoż tytułu wykonawczego.
Od decyzji tej J. O. odwołał się.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji uznając, iż organ naruszał art. 66zd ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wbrew dyspozycji tego przepisu nie wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wyrażenie zgody na ewentualne rozłożenie zaległości na raty lub odmowę udzielenia rat.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów wyrażonym w piśmie z dnia 16 grudnia 2008 r., w którym wyjaśniło, że zgoda organu na ewentualne udzielnie ulgi została już wyrażona w piśmie z dnia 15 maja 2008 r., kserokopią przesłanego do organu przetłumaczonego z języka niemieckiego wniosku strony z 4 czerwca 2008 r. skierowanego do Głównego Urzędu Celnego w B.. Placówka P. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i wyrażenie zgody na spłacenie należności w ratach miesięcznych po 300 Euro organ wezwał (dwukrotnie) stronę do przedłożenia informacji o swojej sytuacji finansowej i majątkowej oraz do sprecyzowania wniosku, co do okresu spłaty proponowanych rat, a to w kontekście pisma Ministerstwa Finansów z dnia 15 maja 2008 r., że należności mogą być dochodzone do 31 grudnia 2012 r.
W odpowiedzi J.O. poinformował organ egzekucyjny, że do końca 2009 r. jest w stanie ponosić obciążenie w wysokości 2.250 zł miesięcznie, a po spłacie w 2009 r. kredytu w Banku [...] w D. raty będą mogły być większe.
W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym oświadczeń o posiadanych przez stronę nieruchomościach i prawach zbywalnych które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, rzeczach ruchomych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego, informacji i zaświadczeń dotyczących wielkości zaciągniętych kredytów jak również zasad i terminów ich spłaty, a także składanych przez podatnika deklaracji na potrzeby podatku VAT, Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił podatnikowi rozłożenia na wnioskowane raty zaległości wynikających z w/w tytułu wykonawczego.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że rozłożenie zaległości na raty opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ podatkowy może ale nie musi udzielić wnioskowanej ulgi w spłacie, oraz że wydając zaskarżoną decyzję organ ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy z perspektywy przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, tj. "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", a także przyczyn powstania zaległości. Z analizy tej wynika, jak wskazał organ podatkowy, że podatnik posiada stałe źródło dochodów z tytułu upraw rolnych połączonych z hodowlą trzody chlewnej oraz z tytułu umowy o pracę, w średniej wysokości brutto ok. 4.658 zł miesięcznie, a ponadto otrzymuje dopłaty z ARiMR z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego (co za 2007 r. stanowiło kwotę 5.886,94 zł). Organ egzekucyjny dokonując analizy wysokości i terminów obciążających dłużnika rat z tytułu spłaty zaciągniętych kredytów uzasadniał, że zaproponowana przez niego wysokość rat jest nieadekwatna do wysokości osiąganego średniego dochodu, a także ponoszonych obciążeń. Zważył ponadto, iż zaległości podatkowe objęte tytułem wykonawczym nr [...] mogą być dochodzone jedynie do dnia 31 grudnia 2012 r., a w przypadku udzielenia rat we wnioskowanej wysokości, ich spłata zakończyłaby się w lutym 2016 r. Podkreślał, że twierdzenie wnioskodawcy, iż niemieckie władze skarbowe nie widzą przeszkód do rozłożenia zaległości na raty na okres 10 lat nie zostało poparte żadnymi dowodami. Stwierdził, że to podatnik swoim działaniem przyczynił się do powstania dochodzonych zaległości podatkowych. Tym samym, w sprawie nie wystąpiły żadne nadzwyczajne i niezależne od strony zdarzenia losowe, które uzasadniałyby udzielenie jej ulgi podatkowej.
Organ podniósł również, że od czerwca 2008 r. podatnik nie dokonał dobrowolnie żadnych wpłat na poczet egzekwowanych zaległości.
W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji J.O. zarzucił organowi podatkowemu naruszenie fundamentalnych zasad postępowania podatkowego, w szczególności wynikających z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 124 Ordynacji podatkowej, a także art. 7 oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP. Zarzucił również naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej z argumentacją, że postępowanie organu podatkowego świadczy o szablonowym podejściu organu do sprawy i że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy zebrał wprawdzie wyczerpujący materiał dowodowy, jednakże nie sprostał wymogom należytej, rzetelnej i obiektywnej jego oceny. Zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jakkolwiek organ egzekucyjny przyznał, iż sytuacja podatnika jest trudna, to jednak równocześnie postanowił, że nie przyzna ulgi podatkowej, gdyż nie jest do tego zobligowany. Według podatnika narusza to art. 124 Ordynacji podatkowej, gdyż nie wyjaśniono przesłanek, jakimi organ podatkowy kierował się przy załatwianiu sprawy, która dotyczy innego Państwa, które wyraziło zgodę na rozłożenie zaległości na raty.
W ocenie podatnika organ powinien rozważyć w ramach interesu publicznego, czy zapłata powinności na rzecz obcego państwa nie spowoduje konieczności zapewnienia podatnikowi środków pomocy ze strony Państwa Polskiego. Zarzucił, że egzekucja dochodzonych zobowiązań doprowadzi do postawienia w stan wymagalności kredytów bankowych i w konsekwencji dojdzie do zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, a że zobowiązania kredytowe są zabezpieczone hipoteką, w konsekwencji dojdzie do licytacji całego majątku i pięcioosobowa rodzina zostanie pozbawiona dachu nad głową i będzie zmuszona korzystać z pomocy państwa. Wywodził, że negatywne rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego powinno być szczególnie przekonywujące i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, a odmienne postępowanie, w szczególności brak argumentów za odmową rozłożenia zaległości na raty narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę przekonywania strony.
Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę i odnosząc się do zarzutów odwołania nie podzielił jego zarzutów i argumentów w nim zawartych.
Wskazując na podstawę prawną zaskarżonej decyzji - przepis art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a także art. 66zd ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy argumentował, że przekazując do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy nr [...] Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 15 maja 2008 r. poinformowało, iż organ wnioskujący (władze skarbowe Niemiec) wyraził zgodę na udzielenie rat na spłatę należności, bez konieczności konsultacji w trakcie realizacji wniosku. Również w udzielonej odpowiedzi na zapytanie organu, pismem z dnia 16 grudnia 2008 r., Ministerstwo Finansów poinformowało, że zgoda organu wykonującego na ewentualne udzielenie ulgi w spłacie ujęta została już w w/w piśmie z dnia 15 maja 2008 r.
Dyrektor Izby Skarbowej argumentował, że w kontekście stanu faktycznego sprawy, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle argumentacji przedstawionej przez organ pierwszej instancji wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie naruszył zasad postępowania podatkowego określonych w art. art. 120, 121 § 1, 122 a także art. 180 § 1 i 187 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej.
Podkreślał, że decyzja organu pierwszej instancji oparta została o obowiązujące przepisy prawa, a w jej uzasadnieniu uwzględniono stanowisko judykatury potwierdzające słuszność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Nie została również naruszona zasada zaufania do organów podatkowych, gdyż o każdym zebranym w sprawie dowodzie podatnik był informowany, a w kierowanych do niego wezwaniach w sposób szczegółowy wskazywano na obowiązujące przepisy prawa, jak też na przysługujące mu uprawnienia, co prowadzi do wniosku, że organ egzekucyjny spełnił przesłanki określone w art. 124 Ordynacji podatkowej odnoszące się do obowiązku wyjaśnienia stronie przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu wniosku o raty.
W ocenie organu odwoławczego brak również podstaw do podzielenia pozostałych zarzutów odwołania, a organ egzekucyjny zgromadził wszelką możliwą dokumentację, która mogła być przydatna do prawidłowego rozpatrzenia wniosku.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślał ponadto, że okolicznością dodatkowo uzasadniającą odmowę udzielenia rat był fakt, że proponowane przez podatnika raty wykraczały poza termin, w którym należność mogła być dochodzona, tj. 31 grudnia 2012 r.
W skardze na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] pełnomocnik J. O., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 67a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie występuje, ani ważny interes podatnika, ani ważny interes publiczny uzasadniający rozłożenie na raty zaległości podatkowej, jak również naruszenie art. 66 zd § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz prawa procesowego i kompleksowego postępowania dowodowego.
W uzasadnieniu skargi J. O. argumentował, że wprawdzie pojęcie interesu publicznego, o jakim mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej nie zostało zdefiniowane ale na pewno nie obejmuje sytuacji, w której zaspokojenie należności obcego państwa, w tym wypadku Państwa Niemieckiego, odbywa się kosztem polskich podatników, a taka sytuacja zaistnieje jeżeli na skutek egzekucji zaległości nierozłożonej na raty, skarżący wraz z rodziną stanie się podopiecznym opieki społecznej.
Skarżący zarzucał również, że w toczącym się postępowaniu nie wzięto w ogóle pod uwagę faktu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez żonę skarżącego w zakresie międzynarodowego transportu drogowego towarów, która to działalność może być źródłem, z którego mogą być płacone raty.
W jego ocenie naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania uzasadnia fakt, iż organ drugiej Instancji ograniczył się do analizy zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego nie przeprowadzając dokładnego i całościowego postępowania drugoinstancyjnego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalanie podtrzymał stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) prowadzi do wniosku, iż brak jest podstaw, aby uznać, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy.
Na wstępie stwierdzić należy, że jakkolwiek faktem jest, że z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że o ile jej przepisy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia, a na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa ta lub ustawa Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi, co prowadzi do wniosku, że na gruncie ustawy egzekucyjnej nie występuje instytucja decyzji, jako rozstrzygnięcia, jak również instytucja odwołania od niej, jako środka zaskarżenia, to jednak w kontekście sprawy stanowiącej przedmiot orzekania Sądu, nie ma podstaw, aby z tego właśnie powodu kwestionować formę, w jakiej zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane.
W tym względzie za punkt wyjścia uznać należy przepisy Rozdziału 7 - "Udzielenie pomocy obcemu państwu oraz korzystanie z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych" – Działu I – "Przepisy ogólne" – ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W trybie tych przepisów właśnie - w związku z tym, że w dniu 15 maja 2008 r. Ministerstwo Finansów Departament Administracji Podatkowej przekazało Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do egzekucyjnej realizacji tytuł wykonawczy z dnia 15 maja 2008 r. nr [...] na obciążające J. O. należności z tytułu cła, podatku obrotowego od importu i podatku akcyzowego do wyrobów tytoniowych w łącznej kwocie 168.420,30 zł oraz należne odsetki za zwłokę, wynikające z wniosku otrzymanego z Niemiec z równoczesnym wskazaniem, iż należności mogą być dochodzone do dnia 31 grudnia 2012 r. - toczyło się postępowanie w sprawie. Złożony w toku tego postępowania wniosek skarżącego o rozłożenie przedmiotowej zaległości na raty skutkował jego rozpatrywaniem w trybie art. 66 zd ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przepisu tego wynika, że organ egzekucyjny realizujący wniosek organu wykonującego o udzielenie pomocy obcemu państwu, za zgodą organu wykonującego wyrażoną w uzgodnieniu z obcym państwem, może odroczyć termin płatności należności pieniężnych lub rozłożyć na raty ich spłatę, o ile prawo RP dopuszcza stosowanie takich ulg w spłacie w odniesieniu do analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli (§ 1), a w sprawach tych stosuje się odpowiednio przepisy prawa RP regulujące udzielanie ulg w spłacie analogicznych należności pieniężnych polskich wierzycieli (§ 2). Przepisami prawa RP, o których mowa w art. 66 zd ustawy egzekucyjnej, ponad wszelką wątpliwość są przepisy ustawy Ordynacja podatkowe zawarte w jej Rozdziale 7a "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych". W tej mierze podkreślić należy, że jakkolwiek pojęcie "odpowiednie stosowanie", o którym mowa w art. 66 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ze swej istoty niesie za sobą określone ograniczenia, w zakresie odnoszącym się do przepisów do odpowiedniego stosowania których odsyła, to jednak stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku swoim zakresem odesłanie to obejmuje nie dość, że materialnoprawne przesłanki udzielania ulg – tj. ważny interes podatnika oraz interes publiczny – to również formę rozstrzygania w przedmiocie ulgi, a mianowicie formę decyzji. Zasadność tego stanowiska wynika z normatywnej treści przepisów odsyłających, zwłaszcza zaś z § 2 art. 66 zd ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, który stanowi o przepisach regulujących udzielanie ulg w spłacie analogicznych należności pieniężnych polskich obywateli.
Ponadto, co należy zaakcentować, tryb decyzyjny gwarantuje stronie prawo do skorzystania ze środka zaskarżenia, którego strona, przy zachowaniu formy rozstrzygania przewidzianej w art.17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, byłaby pozbawiona.
Odnosząc się do meritum sprawy podkreślić należy, że nie jest w niej sporne, iż wydane rozstrzygnięcie podjęte zostało w warunkach uznania administracyjnego. Brak jest jednak podstaw, aby uznać, że w kontekście stanu faktycznego sprawy, w którym orzeczenie to zostało wydane, granice działania organu w warunkach uznania administracyjnego zostały przekroczone.
Z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tym kontekście podkreślenia wymaga więc, że w rozumieniu wskazanego przepisu "granice sprawy" determinowane są sprawą stanowiącą przedmiot rozstrzygnięcia organów podatkowych. W przedmiotowej sprawie stanowiła ją decyzja w przedmiocie rozłożenia na raty należności pieniężnych, wydana w rezultacie rozpatrzenia stosownego wniosku skarżącego, w warunkach określonych w art. 66 zd ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 67a § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Tylko i wyłącznie więc w zakresie wynikającym z treści wydanego rozstrzygnięcia Sąd może dokonywać oceny jego zgodności z prawem.
Granice sprawy administracyjnej wyznaczają bowiem zakres sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje więc ocenę prawidłowości postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie, dokonywaną z perspektywy zasad wyrażonych zwłaszcza w art. 120, art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 191 tej ustawy.
Z przepisu art. 67a ordynacji podatkowej wynika, iż orzekając w sprawach nim określonych organy podatkowe działają w ramach tzw. uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie organu, czyniące zadość żądaniu wnioskodawcy albo odmawiające rozłożenia na raty zaległości podatkowych determinowane jest przesłankami ważnego interesu podatnik lub interesu publicznego. Przesłanki te samoistnie lub łącznie stanowić mogą (muszą) podstawę wydanej w sprawie decyzji.
Konstrukcja uznania administracyjnego wyraża się w możliwości wyboru konsekwencji prawnych w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Uznanie administracyjne nie polega więc na swobodzie organu administracji, w zakresie odnoszącym się do ustalania stanu faktycznego. Działając w ramach uznania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do szczegółowego zbadania stanu faktycznego i odzwierciedlenia w aktach sprawy wyniku postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 16 listopada 1999 r., w sprawie sygn. akt III SA 7900/98). Prowadzi to do wniosku, iż decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. np. wyrok NSA z 2 lutego 1996 r., w sprawie sygn. akt II SA 2875/95) oraz w należyty sposób wyważać, tak jak w sprawie będącej przedmiotem orzekania Sądu, ważny interes podatnika lub (i) interes publiczny.
W kontekście działania w warunkach uznania administracyjnego, zwłaszcza zaś jego ram determinowanych przesłankami ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, wskazać należy na nakaz respektowania przez organ administracji konstytucyjnej zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Podkreślić należy zwłaszcza fakt ograniczenia organu poprzednio wydanymi decyzjami w innych sprawach indywidualnych tego samego rodzaju. W tym względzie pożądane jest operowanie w pełni zobiektywizowanymi kryteriami oceny spraw danego rodzaju i przestrzeganie ich w każdym z następnych rozpatrywanych przypadków (por. np. wyrok NSA z 29 stycznia 1998 r., w sprawie sygn. akt II SA 1576/97; wyrok NSA z 30 czerwca 1987 r., w sprawie sygn. akt IV SA 129/87, wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r., w sprawie sygn. akt SA 820/81). Podkreślenia przy tym wymaga, iż istotą działania w warunkach i ramach uznania administracyjnego jest to, że stwierdzenie występowania okoliczności odpowiadających takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, jak również, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia ważnego interesu podatnika.
W zakresie odnoszącym się do ustaleń i oceny stanu faktycznego sprawy podkreślić należy znaczenie zasad prawdy obiektywnej (art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej), jak również zasady realizującej koncepcję otwartości postępowania dowodowego (art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz zasady przekonywania (art. 124 ordynacji podatkowej). Zasady prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów pozostają ze sobą w ścisłym i bezpośrednim związku, a o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów świadczy to, że organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy dowody lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok NSA z 14 stycznia 1994 r., w sprawie sygn. akt III SA 491/94).
Konfrontując przywołane przepisy ustawy zasadniczej i ordynacji podatkowej, formułowane na ich gruncie oceny i wnioski z uzasadnieniem faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji stwierdzić należy, iż decyzje te prawa nie naruszają.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również z uzasadnienia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, że rozstrzygnięcie sprawy z wniosku J.O. nastąpiło z uwzględnieniem wskazanych wyżej zasad i dyrektyw.
W kontekście szeroko i bardzo szczegółowo zaprezentowanych w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji okoliczności stanu faktycznego sprawy, których zasadnicze elementy przedstawił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, kwestią sporną w sprawie pozostaje ich ocena, a w tym względzie również kierunek rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o rozłożenie na raty należności pieniężnych wynikających z tytułu wykonawczego, objętych wnioskiem obcego państwa, które dochodzone mogą być jak wynika z akt sprawy, do dnia 31 grudnia 2012 r.
Według Sądu, w niespornych okoliczności stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza gdy podkreślić znaczenie obowiązku płacenia podatków i uwzględnić w tym zakresie sposób powstania zaległości podatkowej oraz treść pojęcia "ważnego interesu podatnika" (szczególne zdarzenia, które miały wpływ na powstanie zaległości podatkowej lub spowodowały sytuację uniemożliwiającą wywiązanie się ze zobowiązań podatkowych) brak jest podstaw, aby uznać, że organy egzekucyjne naruszyły wskazany wyżej standard wyboru konsekwencji prawnych ustalonych faktów. Orzekając w sprawie z wniosku o rozłożenie należności pieniężnych na raty organy egzekucyjne nie przekroczyły granic działania w ramach uznania administracyjnego. Wydane rozstrzygnięcia prawidłowo uzasadniają wybór konsekwencji podejmowanej decyzji (decyzja negatywna, decyzja pozytywna).
Odwołują się one przy tym do w pełni zobiektywizowanych kryteriów oceny spraw tego rodzaju wskazując na sytuację osobistą, rodzinną i majątkowa podatnika, w tym na źródło powstania należności pieniężnych dochodzonych wskazanym tytułem wykonawczym. Uwzględniają również, co jest nie mniej istotne i to, że należności te mogą być dochodzone jedynie do dnia 31 grudnia 2012 r. W kontekście zaś deklarowanej przez skarżącego wysokości miesięcznych rat i braku jakiegokolwiek dowodu na okoliczność zgody niemieckich władz skarbowych na dochodzenie przedmiotowych należność w dłuższym terminie niż pierwotnie przez nie wskazany, argumentacja organów egzekucyjnych trafnie wskazuje, że udzielenie na tego rodzaju warunkach i w takiej sytuacji ulgi w spłacie należności nosiłoby wszelkie cechy działań pozornych. Trafnie również w tym kontekście organy egzekucyjne akcentowały, że od czerwca 2008 r., skarżący nie dokonał żadnych dobrowolnych wpłat na poczet egzekwowanych należności pieniężnych.
Według Sądu, argumentacja organów egzekucyjnych, w realiach stanu faktycznego sprawy nie dość, że wskazuje na właściwy sposób rozumienia pojęć "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego", to również na właściwą ich ocenę, jako przesłanek zastosowania ulgi. Podkreślić należy, iż wbrew stanowisku zawartemu w skardze, organy egzekucyjne nie ograniczyły się li tylko do wąskiego rozumienia pojęcia "ważnego interesu podatnika", jako sytuacji nadzwyczajnej, czy też zdarzenia losowego uniemożliwiającego uregulowanie zaległości podatkowych. Treść tego pojęcia swoim zakresem obejmuje również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia), co nakazuje rozpatrzenie także sytuacji zdrowotnej i rodzinnej podatnika. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie wynika, iż w toku prowadzonego postępowania organy podatkowe w szczegółowy sposób ustaliły sytuację rodzinną, materialną i majątkową podatnika, z uwzględnieniem źródeł jego przychodów, ich wysokości, ponoszonych wydatków, posiadanego majątku, w tym również zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów oraz zdolności kredytowej dokonując oceny tych okoliczności w sposób czyniący zadość przywołanym zasadom i dyrektywom, w tym zwłaszcza z perspektywy przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego".
W tym też kontekście za chybioną uznać należy argumentację skargi przeciwstawiającą obowiązek zapłaty należności na rzecz obcego państwa (Państwa Niemieckiego) hipotetycznej konieczności zapewnienia skarżącemu środków pomocy ze strony Państwa Polskiego.
W związku z powyższym, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z przekroczeniem granic uznania administracyjnego.
Według Sądu, brak jest również podstaw, aby uznać, że w prowadzonym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. Organy egzekucyjne w prawidłowy sposób dokonały ustaleń faktycznych w sprawie, przeprowadziły ich ocenę nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, wykazały przekonująco, jakie dokładnie kryteria ocen i kryteria wyboru konsekwencji prawnych stanowiły podstawę i motywy ich działania, co uzasadnia stanowisko o zachowaniu w prowadzonym postępowaniu standardu określonego w art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 124 Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło