I SA/Lu 237/14
WyrokWSA w Lublinie2014-09-24
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości na podstawie art. 61a K.p.a., gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie reguluje tej kwestii odrębnie?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości na podstawie art. 61a K.p.a., ponieważ zarzuty te nie wszczynają nowego postępowania, lecz stanowią środek zaskarżenia w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy art. 61 i 61a K.p.a. nie mają w tym przypadku odpowiedniego zastosowania, gdyż postępowanie egzekucyjne jest uregulowane odrębnie w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
L. G. złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, powołując się na uchybienie terminu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. L. G. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA, zarzucając m.in. doręczenie protokołu po terminie oraz zaniżoną wycenę nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), NSA Anna Kwiatek, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 września 2014r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...]
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia L. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów i oszacowania wartości nieruchomości z powodu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w celu wyegzekwowania należności objętych wystawionymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. zawiadomieniami z dnia [...] dokonał zajęcia nieruchomości położonych w N. przy ul. Ż., tj. działki gruntu nr [...], dla której Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW [...] oraz nr [...] i [...] dla których Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW [...].
Następnie postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. - na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W egzekucyjnej realizacji pozostał zatem tytuł wykonawczy nr [...] (zmieniony na nr [...]), którym objęto zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] r. w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę liczone od dnia [...] r.
Wobec tego, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. już wcześniej wszczął egzekucje z nieruchomości położonych w L. i Ś., postanowieniem z dnia [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. - na podstawie art. 110d ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - połączył postępowania egzekucyjne z nieruchomości, prowadzone przez obydwa organy egzekucyjne i podjął czynności zmierzające do rozpoczęcia opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości. Termin dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości został wyznaczony na dzień [...]. W dniu [...] organ egzekucyjny zawiadomił L. G. o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, doręczając zobowiązanej za pośrednictwem poczty zawiadomienie z dnia [...] wraz z załączonym obwieszczeniem z dnia [...] o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, pouczając jednocześnie o prawie do złożenia w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Organ egzekucyjny wezwał w dniu [...] przez obwieszczenie publiczne z dnia [...]wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Skarbowego w L. uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Ponadto obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości było wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w N. w dniach od [...] do [...] r.
Czynności opisu i oszacowania wartości zajętych nieruchomości przeprowadzone zostały w dniu [...] poprzez sporządzenie, odczytanie i podpisanie przez obecnych uczestników stosownego protokołu.
Mając na uwadze fakt, iż zobowiązana nie stawiła się na wyznaczony termin opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, odpis protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości został jej doręczony za pośrednictwem poczty w dniu [...] .
W dniu [...] L. G. złożyła zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości (działka nr [...]).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 61 a K.p.a. i art. 17 w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - odmówił wszczęcia postępowania z powodu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów.
Na postanowienie to zobowiązana złożyła zażalenie z dnia [...] do Dyrektora Izby Skarbowej w L., wnosząc o jego uchylenie.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w L. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 17 i 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie organu II instancji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W złożonej skardze L. G. podtrzymała w całości stanowisko zawarte w zażaleniu z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że protokół opisu i oszacowania doręczono jej w dniu [...], zatem nie mogła się odwołać od protokołu, którego jeszcze nie otrzymała. Ponadto podniosła, że nie zgadza się z wyceną nieruchomości sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego i Naczelnika Urzędu, gdyż nieruchomość zabudowana pensjonatem położona jest w miejscowości będącej kurortem i jest znacznie zaniżona w odniesieniu do cen rynkowych. Skarżąca podważyła zasadność obciążenia jej egzekwowanym zobowiązaniem podatkowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podniesionych. Orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy procesowe w taki sposób, że wydane przez nie postanowienia musiały zostać uchylone, aby sprawa mogła zostać rozpatrzona od momentu złożenia przez skarżącą pisma z dnia [...] zatytułowanego "Odwołanie", zakwalifikowanego przez organ egzekucyjny jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości. Rozstrzygnięcia organów obu instancji Sąd uznał bowiem za wadliwe na tyle, że naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, (dalej: "k.p.a."). Analizując treść przytoczonego wyżej przepisu należy podkreślić, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosuje się je "odpowiednio". "Odpowiednie" zastosowanie przepisów k.p.a. oznacza, że mogą być one stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. To selektywne zastosowanie przepisów k.p.a. polega na ich pełnym stosowaniu, stosowaniu z odpowiednimi modyfikacjami albo na niemożności ich zastosowania.
Regulowane przepisami k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna organ administracji w sprawie indywidualnej, załatwianej w formie decyzji administracyjnej z własnej inicjatywy lub na żądanie strony. Zasady wszczęcia tego postępowania regulują przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. Natomiast ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji normuje procedurę egzekwowania określonych obowiązków, regulując odrębnie i wyczerpująco w art. 5, art. 6 i art. 26 zakres podmiotowy tego postępowania, jak i zasady jego wszczęcia. W tych okolicznościach należy przyjąć, że powołany w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepis art. 61a k.p.a. nie ma w sprawie zastosowania.
Organ egzekucyjny nie mógł odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości także i z tego powodu, że zarzuty te nie wszczynają nowego postępowania, ale są swoistym środkiem zaskarżenia na czynności podjęte przez organ egzekucyjny w toczącym się już postępowaniu egzekucyjnym. Skutecznie wszczęte postępowanie egzekucyjne jest jedno i toczy się w danej sprawie, a zgłaszane przez uprawnione podmioty wnioski i środki zaskarżenia są rozstrzygane w jego toku. Rozpatrywanie zarzutów zobowiązanej nie jest odrębną od prowadzonego postępowania egzekucyjnego sprawą administracyjną, do rozstrzygnięcia której w oparciu o przepis art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się przepisy ogólnej procedury administracyjnej dotyczące wszczęcia postępowania (art. 61 k.p.a.) i odmowy jego wszczęcia (art. 61a k.p.a.). Przepisy art. 61 i art. 61a k.p.a. nie mają tu odpowiedniego zastosowania.
Zdaniem Sądu, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym nieruchomości organy obu instancji naruszyły przepisy art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a Dyrektor Izby Skarbowej nadto przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.
Zważywszy powyższe Sąd uznając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia powołanych wyżej przepisów, a naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił nie tylko zaskarżone postanowienie, ale także postanowienie je poprzedzające.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło