I SA/Lu 239/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Sekretarz sądowy Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wyłączenia pracownika do udziału w postępowaniu podatkowym - oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej – "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie Skarbnika Miasta P. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta P. (dalej – "organ I instancji") z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy wyłączenia J. K. - kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta P. od udziału w postępowaniu dotyczącym zobowiązania podatkowego M. W. (dalej – "strona", "skarżący") w podatku od nieruchomości za 2012 rok. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pismem z dnia 19 lipca 2012 r. pełnomocnik strony wniósł o wyłączenie od prowadzenia sprawy w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2012 r. Prezydenta Miasta P. i osoby przez niego upoważnione z powodu zaistnienia okoliczności z art. 130 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm. – dalej "Ordynacja podatkowa"). Złożył również wniosek o dopuszczenie uzupełnienia opinii biegłego, co do stanu technicznego obiektu. Na wezwanie organu pismem z dnia 4 listopada 2013 r. wyjaśnił, że złożony wniosek o wyłączenie dotyczy J. K. Dodał, że w związku z uchyleniem przez Kolegium decyzji z [...] wydanej "z upoważnienia" przez J. K., w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r. z przyczyn leżących po jej stronie, ona sama powinna złożyć w trybie art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie. Podkreślił, że J. K. nie wydała w sprawie własnej decyzji z własnym uzasadnieniem ale przepisała całe fragmenty z decyzji za lata wcześniejsze. Postanowieniem z dnia [...] Skarbnik Miasta P. odmówił wyłączenia J. K. od udziału w postępowaniu w przedmiocie wymiaru stronie podatku od nieruchomości za 2012 rok. Odmowa wyłączenia została uzasadniona brakiem uprawdopodobnienia istnienia innych niż wskazane w art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności pracownika. W zażaleniu na postanowienie skarżący zauważył, że wydająca je Skarbnik Miasta P., nie była upoważniona do jego wydania. Ponadto podnosił, że z treści postanowienia nie wynika, że wniosek o wyłączenie został rzeczywiście rozpatrzony. Podstawą wniosku był bowiem zarzut że J. K. nie wydała w sprawie własnej decyzji, lecz posłużyła się fragmentami uzasadnień decyzji wcześniejszych, co budzi wątpliwości, co do jej bezstronności w sprawie. Na etapie postępowania przed Kolegium strona złożyła pismo z dnia 2 stycznia 2014 r., w którym podtrzymała argumentację zawartą w zażaleniu a ponadto wyjaśniła, że tylko Prezydent Miasta jest uprawniony do rozstrzygnięcia kwestii wyłączenia pracownika od udziału w sprawie. W ocenie strony pełnomocnictwo udzielone przez Prezydenta Miasta P. - Skarbnikowi Miasta E. G. jest nieważne, bo załatwianie spraw z zakresu art. 130-132 Ordynacji podatkowej jest kompetencją Prezydenta Miasta jako bezpośredniego przełożonego wszystkich pracowników. W ocenie strony Prezydent Miasta może upoważnić pracowników tylko do załatwiania spraw w rozumieniu art. 139-143 Ordynacji podatkowej. Kolegium rozpoznając zażalenie wskazało, że przepisami regulującymi kwestie związane z wyłączeniem pracowników organów podatkowych są przepisy art. 130-132 Ordynacji podatkowej. W świetle powyższych przepisów, z udziału w postępowaniach w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego wyłączeni mogą być: 1) pracownicy urzędów oraz izb skarbowych, 2) pracownicy urzędów gmin (miast), starostw oraz urzędów marszałkowskich, 3) funkcjonariusze i pracownicy urzędów oraz izb celnych, 4) pracownicy urzędów obsługujących ministra właściwego do spraw finansów publicznych (a więc pracownicy Ministerstwa Finansów), 5) członkowie samorządowych kolegiów odwoławczych. Wymienione osoby mogą być wyłączone od udziału w postępowaniu 1) z mocy prawa, 2) na swoje żądanie, 3) na żądanie strony postępowania, 4) z urzędu. Wyłączenie pracownika (funkcjonariusza, członka) organu podatkowego z mocy prawa ma miejsce w okolicznościach uznanych przez ustawodawcę za zagrażające realizacji zasad postępowania podatkowego. Osoby te są wyłączone z udziału w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których: 1) są stroną (art. 130 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), 2) pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki (art. 130 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej), 3) stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia (art. 130 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), 4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 130 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej), 5) byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4 (art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej), 6) brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej). 7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne (art. 130 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej), 8) stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej (art. 130 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). W przypadkach innych niż wyżej wymienione możliwe jest wyłączenie pracownika (funkcjonariusza, członka) organu podatkowego na jego żądanie, na żądanie strony postępowania oraz z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie innych niż wymienione wyżej okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej). Wyłączenie pracownika, bądź organu może mieć miejsce w przypadkach, w których udział konkretnego pracownika organu podatkowego, bądź całego organu w postępowaniu podatkowym budzi uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności. Kolegium podkreśliło, że art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej wymaga uprawdopodobnienia wskazywanych we wniosku okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do bezstronności pracownika. Odnosząc się do powyższego Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie strona, ani jej pełnomocnik nie wskazali ani tym bardziej nie uprawdopodobnili, żadnych okoliczności, które wywołałyby wątpliwości, co do bezstronności pracownika. Wydanie decyzji niezadawalającej podatnika nie oznacza braku bezstronności. Okoliczność, że decyzja jest uchylana, a sprawa przekazywana do ponownego rozpatrzenia, nie oznacza, że ten sam pracownik nie może jej ponownie rozstrzygać. Wyłączenie pracownika na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej dotyczy osoby, która orzekała w sprawie w pierwszej instancji, a po wydaniu decyzji została przeniesiona (oddelegowana) do organu drugiej instancji i miałaby orzekać w tej sprawie (wyrok SN z dnia 6 marca 2002, III RN 15/2001, OSNP 2002, nr 18, poz. 423), lub sytuacji gdy ten sam organ podatkowy jest jednocześnie organem podatkowym i organem odwoławczym (zob. uchwała NSA z dnia 28 października 2002 r. FPS 11/02, ONSA 2003, nr 2,poz.45; wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2003 r., I SA/Łd 77/2002, niepubl.). Z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 toczyło się przed organami podatkowymi obu instancji, a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012. Wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. WSA w L. uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż w aktach znajduje się wniosek podatnika o wyłączenie od załatwienia sprawy Prezydenta Miasta P. i osób przez niego upoważnionych z powodu okoliczności określonych w art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium odmówiło wyłączenia Prezydenta Miasta P. od udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym zobowiązania podatkowego strony w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok. Kolejny wniosek o wyłączenie Prezydenta Miasta P. od udziału w postępowaniu podatkowym w podatku od nieruchomości za rok 2013 rozpatrzono postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, a zażalenie na to postanowienie Kolegium rozpatrzyło postanowieniem utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że strona, nie tylko nie wskazała okoliczności uzasadniających wyłączenie w/w pracownika z mocy prawa (art. 130 § 1 pkt 1-8 Ordynacji podatkowej), ale też nie uprawdopodobnił istnienia innych okoliczności, które mogłyby nasuwać wątpliwości, co do jego bezstronności. Odnosząc się do kwestii upoważnienie Prezydenta Miasta P. z dnia 14 sierpnia 2013 r. udzielonego Skarbnikowi Miasta P. do rozpoznawania wniosków o wyłączenie pracowników Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta P. od udziału w postępowaniach w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych sprawach normowanych przepisami prawa podatkowego i do wydawania w tych sprawach postanowień, Kolegium uznało, że nie narusza ono prawa. Podstawę do jego wydania stanowi bowiem art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej, w świetle którego, organ podatkowy może upoważnić pracownika kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Upoważnienie udzielane jest w formie pisemnej (art. 143 § 3 Ordynacji podatkowej). Podsumowując Kolegium wskazało, że postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika zawiera stanowisko organu w kwestii zgłoszonego przez stronę wniosku, a czynności dokonane w tym postępowaniu przez upoważnionego pracownika Skarbnika Miasta nie naruszają prawa. Tym samym za niezasadne Kolegium uznało twierdzenia strony, że upoważnienie pracownika do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta Miasta dotyczy jedynie spraw w rozumieniu art. 139-143 Ordynacji podatkowej, a nie kwestii wyłączenia pracowników. Jednocześnie podkreśliło, że powyższe przepisy są zawarte w dziale IV Ordynacji podatkowej "Postępowanie podatkowe", obejmującym 23 rozdziały, począwszy od zasad postępowania, wyłączenia pracownika organu podatkowego i organu podatkowego, udziału strony w postępowaniu podatkowym, załatwiania spraw, doręczenia, wezwania - poprzez wszczęcie postępowania, gromadzenie materiału dowodowego, rozstrzygnięcia, środki zaskarżenia, wykonanie decyzji - do trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych, kar porządkowych i kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił brak rozpoznania zarzutu zawartego we wniosku z dnia 4 listopada 2013 r. o wyłączenie pracownika i w zażaleniu z dnia 5 grudnia 2013 r., odnoszącego się do tego, że J. K. nie wydała w sprawie własnej decyzji, a posłużyła się fragmentami uzasadnień przepisanymi z innych decyzji, co może budzić wątpliwości, co do jej bezstronności. Pełnomocnik podkreślił, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu, ogólne stwierdzenia, iż podatnik nie wskazał istnienia ani nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika, nie są prawdziwe i nie stanowią rozpoznania podniesionego w zażaleniu zarzutu. Brak rozpoznania zarzutu zażalenia czyni natomiast zaskarżone postanowienie wadliwym do tego stopnia, że nie jest możliwe sprawdzenie jego merytorycznej zasadności. Wskazał również, że organ I instancji, wbrew obowiązkowi, nie ujawnił, że Skarbnik Miasta P. jest według Regulaminu Organizacyjnego Miasta P. bezpośrednim przełożonym pracownika, o którego wyłączenie skarżący wnosił, co stanowi samodzielną podstawę z art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej do rozpoznania przez niego wniosku bez powoływania się na upoważnienie udzielone przez Prezydenta Miasta. Brak takiej informacji spowodował "zbędne uwikłanie Prezydenta, Kolegium i podatnika w spór co do prawidłowości tego upoważnienia według art. 143 § 1 O.p." W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Kolegium utrzymujące w mocy postanowienie Skarbnika Miasta P. o odmowie wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu podatkowym dotyczącym zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości za 2012 rok. Zgodnie z treścią art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej, bezpośredni przełożony pracownika lub funkcjonariusza celnego jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności innych niż uzasadniające wyłączenie pracownika z mocy prawa wskazanych § 1 tego przepisu, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika lub funkcjonariusza celnego. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik podatnika złożył w dniu 19 lipca 2012 r. wniosek (uzupełniony pismem z dnia 4 listopada 2013 r.) o wyłączenie od udziału w postępowaniu prowadzonym w jego sprawie w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. J. K. – kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego w P. Wniosek uzasadnił okolicznością uchylenia przez Kolegium wcześniejszej decyzji wydanej, w sprawie, przez działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta J. K. W ocenie pełnomocnika sytuacja taka powinna obligować J. K. do złożenia wniosku o wyłączenie od udziału ponownym rozpoznaniu sprawy. Dodatkowo zarzucił, że wydana przez J. K. decyzja nie stanowi jej "własnego rozstrzygnięcia sprawy" ale jest powieleniem argumentacji zawartej w uzasadnieniach decyzji wydanych w stosunku do skarżącego w przedmiocie podatku od nieruchomości za inne lata podatkowe. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że regulacja zawarta w Rozdziale 2 Działu IV Ordynacji podatkowej, nie zawiera precyzyjnej regulacji ani co do trybu ani co do formy w jakiej powinno zapaść rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o wyłączenie pracownika. W świetle regulacji zawartej w przytoczonym wyżej art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej nie budzi natomiast wątpliwości, że do wydania takiego rozstrzygnięcia upoważniony jest bezpośredni przełożony pracownika, którego wniosek dotyczy. W konsekwencji, za prawidłowe należy uznać, że w sprawie niniejszej wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego został rozpatrzony przez Skarbnika Miasta, który zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Miasta P. wydanym Zarządzeniem Prezydenta Miasta P. z dnia 1 grudnia 2011 r. nr 48/2011 (dostępnym na stronach internetowych Urzędu Miasta P. [...] i w Wydziale Organizacji Urzędu) jest bezpośrednim przełożonym Kierownika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miejskiego J. K. Odnosząc się natomiast do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazać należy, że podnoszone w nim okoliczności związane rozpoznawaniem sprawy przez tego samego pracownika po jej uchyleniu przez organ odwoławczy i przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, nie mogą być uznane za okoliczność uzasadniającą istnienie wątpliwości, co do bezstronności tego pracownika. Pogląd taki znajduje oparcie w orzecznictwie sądowym, m.in. w wyroku NSA z 15 października 1999 r. III SA 37/99 (ONSA 2000, nr 4 poz. 159), w którym Sąd uznał, że wyłączenie pracownika na podstawie art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dotyczy przypadku, w którym pracownik urzędu skarbowego, biorący udział w wydaniu decyzji, w pierwszej instancji, uczestniczy następnie w wydaniu decyzji w drugiej instancji, nie ma natomiast zastosowania do spraw rozpoznawanych na skutek uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazania do ponownego rozpoznania (podobnie: wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2000 r., I SA/Lu 367/99; wyrok SN z dnia 6 marca 2002 r., III RN 15/01, (OSNP 2002, nr 18, poz. 423), wyrok NSA z dnia 30 maja 2005 r., I GSK 253/05 dostępne CBOIS). Odnosząc się natomiast do zarzutu istnienia wątpliwości, co do bezstronności J. K., uzasadnionych brakiem jej "własnego" stanowiska w sprawie, o czym świadczyć ma posługiwanie się argumentacja zawartą w innych wydanych w stosunku do podatnika decyzjach, uznać go należy za niezrozumiały. Powielanie argumentacji organu dotyczącej rozstrzygnięcia pewnych kwestii (związanych z istnieniem bądź nie istnieniem w odniesieniu do nieruchomości skarżącego "względów technicznych") uznać należy za przejaw konsekwencji w prezentowaniu stanowiska organu, przyjętego w oparciu o poczynione w postępowaniu ustalenia, a nie brak "własnego" stanowiska. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że wskazane przez pełnomocnika skarżącego okoliczności nie wskazują na istnienie wątpliwości co do bezstronności pracownika którego wniosek dotyczył. Mając na względzie powyższe w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.