I SA/Lu 24/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2007 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia I. przyznać L.L. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. odmówić L.L. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. L.L. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnień wynika, iż w chwili obecnej skarżący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie posiada wystarczających środków finansowych niezbędnych do uiszczenia wpisu we wskazanej przez Sąd wysokości. Wnioskodawca podnosi, iż nie jest przygotowany na ponoszenie tak znacznych kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Wydatki te nie zostały przez skarżącego przewidziane i nie ma możliwości zgromadzenia tak znacznej sumy. Jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem są wysokie i wynoszą: [...] zł za mieszkanie, [...] zł za energię elektryczną i [...] zł na telefon. Z uwagi na liczne schorzenia, na które cierpi wnioskodawca musi on pozostawać pod stałą kontrolą lekarską i stale przyjmować leki. Miesięczne wydatki związane z leczeniem są znaczne i wynoszą około [...] zł. Przeciwko wnioskodawcy prowadzona jest również egzekucja administracyjna. Z tego tytułu organ rentowy potrąca miesięcznie skarżącemu [...]zł. Z załączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż jego zadłużenie wynosi co najmniej [...] zł, ponadto posiada zajęty rachunek bankowy. Według złożonego oświadczenia skarżący sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu. Jego majątek stanowią 2 działki o powierzchni [...] arów każda. W stosunku do jednej z nich posiada 1/4 udziałów we współwłasności. Z majątku tego skarżący nie czerpie żadnych dochodów jedynie wydatki związane z regulowaniem stosownych podatków. Jego jedynym miesięcznym dochodem jest świadczenie rentowe ZUS w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Z punktu widzenia oceny możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych w tej sprawie istotne jest, iż z jego inicjatywy przed sądem administracyjnym w Lublinie toczą się poza niniejszą jeszcze 3 sprawy. W jednej ze spraw ( I SA/Lu 9/08) skarżący został zwolniony z kosztów sądowych. W drugiej sprawie ( I SA/Lu 10/08) skarżący został zwolniony z wpisu sądowego. W ostatniej ze spraw (I SA/Lu 25/08) wpis sądowy wynosi 500 zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, że: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Na obecnym etapie postępowania jego koszty wynoszą 500 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu sądowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Przedstawione przez skarżącego oświadczenie i nadesłane wyjaśnienia na okoliczność jego obecnej sytuacji finansowej i zdrowotnej (łączne miesięczne wydatki i potrącenia bez wydatków na żywność wynoszą około 2150 zł netto) pozwalają przyjąć, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest on w stanie ponieść w całości kosztów tego postępowania - na które składają się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, potencjalna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za wydanie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, potencjalna opłata wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł oraz potencjalny wpis od wniesionej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi tj. 250 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wzięto również pod uwagę możliwość poniesienia kosztów sądowych w innych sprawach w wysokości co najmniej 500 zł, w których to skarżący wniósł skargi do tut. sądu. Nie oznacza to jednak, że skarżący w tej sprawie nie może ponieść przynajmniej części tych kosztów. Biorąc to pod uwagę zwolniono skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów wpisu sądowego w tej sprawie. Poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi stronie zostało zapewnione prawo do sądu. Jednak w pozostałym zakresie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanego dochodu można przyjąć, iż L.L. posiada środki finansowe, które przy dołożeniu należytej staranności, kosztem codziennych lecz niekoniecznych wydatków może zaoszczędzić na poczet pozostałych do uiszczenia kosztów sądowych, które to zresztą nie muszą być wydatkowane już na tym etapie postępowania. Ponadto wykazane wyżej pozostałe koszty sądowe mogą ale nie muszą wystąpić. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie. Zarządzenie odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć skarżącemu pouczając o terminie i trybie wniesienia sprzeciwu