I SA/Lu 245/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskiem zawartym w skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010 r., pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może nastąpić przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Spowoduje to, zdaniem wnioskodawcy, drastyczne zubożenie strony skarżącej, która wydatkuje posiadane przez siebie środki na ściśle określone cele, w tym głównie na leczenie. Zdaniem strony brak możliwości zatrudnienia pielęgniarki i opiekowanie się chorym współmałżonkiem przez jego żonę ukazuje trudną sytuację strony. Wnioskodawca argumentował, że wykonanie decyzji w drodze egzekucji spowoduje powstanie skutków, które nie będą możliwe do odwrócenia, jak również spowoduje zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący i jego żona utrzymują się z rent w wysokości odpowiednio: 786,77 zł i 1.273,41 zł netto. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej P.p.s.a, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dokonując wykładni wskazanego wyżej przepisu należy wyjaśnić, że przewiduje on restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi bowiem do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego stwierdzenia żądania, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 768/12, SIP Lex nr 1145639). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Innymi słowy wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, SIP Lex nr 468877). Te rzeczowe uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji podlega ocenie przez sąd administracyjny, który powinien stwierdzić, czy rzeczywiście wykonanie decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zaznaczyć należy, że szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że okoliczności przedstawione we wniosku skarżącego nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku. Skarżący wskazuje w nim, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wywoła trudne do odwrócenia skutki, ponieważ skarżący i jego żona z trudnością utrzymują się ze świadczeń rentowych i nie mogą sobie pozwolić na wydatki dodatkowe, uprzednio niezaplanowane. We wniosku wskazano na wysoką kwotę ciążących na stronie zobowiązań wynikających z decyzji podatkowej, której wykonanie może spowodować pozbawienie jej środków na inne cele, w tym na leczenie. Wskazane okoliczności nie są wystarczające do przekonującego uzasadnienia tezy o możliwości zaistnienia na skutek wykonania zaskarżonej decyzji znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama zapłata (przymusowe egzekwowanie) wymaganych należności nie może być w okolicznościach badanej sprawy uznana za wywołującą nieodwracalne skutki albo za powodujące znaczną szkodę. Wykonanie aktów dotyczących należności pieniężnych ze swej istoty nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi (czego na obecnym etapie sprawy Sąd nie przesądza) może sprawić, że wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone. Każdy akt zobowiązujący do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 49/11, SIP LEX nr 742913). Odnosząc się natomiast do uzasadnienia wniosku skarżącego wskazującego na możliwość pozbawienia skarżącego i jego żony wystarczających środków na utrzymanie i leczenie, jako odnoszącego się do niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy wskazać, że takie niebezpieczeństwo nie zachodzi. Pomijając okoliczność, że strona nie wykazała, że toczy się postępowanie egzekucyjne, to należy również dodać, że środki ochrony zobowiązanego przewidziane w przepisach egzekucyjnych zapobiegają sytuacji, w której na skutek egzekucji zobowiązany pozbawiony byłby środków utrzymania i leczenia. Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. Według art. 141 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748 z późn. zm.) emerytury i renty są wolne od egzekucji i potrąceń w części odpowiadającej 50% kwoty najniższej emerytury lub renty w zależności od rodzaju pobieranego przez emeryta (rencistę) świadczenia - przy potrącaniu, między innymi sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi. W tej sytuacji, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., nie uwzględnił wniosku i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.