I SA/Lu 248/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a 1. przyznać J. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata; 2. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata i jednocześnie odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący od orzeczenia tego wniósł sprzeciw. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z prowadzonego gospodarstwa rolnego o pow. 4,38 ha fiz. (5,92 ha przelicz.) oraz otrzymywanych z pomocy społecznej zasiłków. Jest właścicielem domu o pow. 126 m2, nie posiada natomiast zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W roku bieżącym ma zasiane 1,3 ha pszenicy i 1,3 ha rzepaku. Jest właścicielem ciągnika rolniczego oraz podstawowego sprzętu do uprawy ziemi. Dodał, że na początku bieżącego roku otrzymał z ARiMR kwotę 3.000 zł tytułem dopłat do upraw, którą przeznaczył na spłatę pożyczek zaciągniętych na zakup lekarstw. W sprzeciwie zaś wskazał, że uprawy nie przynoszą korzyści i nie stać go na zapłacenie 100 zł wpisu od skargi. Sąd zważył, co następuje. Stosownie do art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpocząć należy od wskazania, że w zawisłej sprawie wpis od skargi wynosi 100 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej 100 zł, podobnie jak opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku na żądanie strony - w przypadku wyroku oddalającego skargę. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co istotne z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że ziściły się przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy wyłącznie w zakresie częściowym. Ujawnione dochody oraz stan posiadanego majątku nie są bowiem na tyle znaczące, aby pozwoliły na wygenerowanie oszczędności, które pozwoliłyby na uregulowanie pełnych wydatków wiązanych z postępowaniem sądowym. Nie oznacza to jednak, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, te bowiem z uwagi na wskazaną ich wysokość są zdaniem Sądu w zasięgu zdolności finansowych skarżącego. Przede wszystkim wskazać należy, iż skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o pow. 4,38 ha fiz. (5,92 ha przel.), z którego czerpie pożytki oraz ¼ udziału w 1,18 ha lasu (według zaświadczenia Wójta Gminy z dnia 8 stycznia 2014 r. – k. 12 akt admin.). Jak wskazał w bieżącym roku posiada uprawy w postaci pszenicy (1,3 ha) i rzepaku (1,3 ha). Skarżący posiada przy tym podstawowy sprzęt rolniczy niezbędny do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Oprócz dochodów z gospodarstwa, skarżący otrzymuje również dopłaty do produkcji rolnej (w bieżącym roku w wysokości ok. 3.000 zł). Jednocześnie otrzymuje wsparcie od organów pomocy społecznej, przyznawane w drodze wyjątku z uwagi na przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego (decyzją z dnia [...] r. przyznano stronie jednorazowy specjalny zasiłek celowy w kwocie 70 zł). Jednocześnie podnieść należy, iż skarżący nie udowodnił w żaden sposób, iż jego uprawy uległy zniszczeniu (grzyb, wymoknięcie), a tym samym jego twierdzenia w tym zakresie należało uznać za gołosłowne. Brak zatem podstaw do uznania, że uiszczenie przez skarżącego kosztów sądowych w wysokości 100 zł przekracza jego możliwości płatnicze. Całkowite zwolnienie strony z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego jest przyznawane jedynie osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni natomiast poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.