I SA/Lu 25/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenie zaległości podatkowych - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia I. przyznać L.L. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę 300 (trzysta) zł. II. odmówić L.L. przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. L.L. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożył pismo zatytułowane jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jako załącznik ww. pisma przedłożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy nie precyzując zakresu żądania. Z uzasadnienia wniosku oraz z nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wyjaśnień wynika, iż w chwili obecnej skarżący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie posiada wystarczających środków finansowych niezbędnych do uiszczenia wpisu we wskazanej przez Sąd wysokości. Wnioskodawca podnosi, iż nie jest przygotowany na ponoszenie tak znacznych kosztów sądowych związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Wydatki te nie zostały przez skarżącego przewidziane i nie ma możliwości zgromadzenia tak znacznej sumy. Jego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem są wysokie i wynoszą: [...] zł za mieszkanie, [...] zł za energię elektryczną i [...] zł na telefon. Z uwagi na liczne schorzenia, na które cierpi wnioskodawca musi on pozostawać pod stałą kontrolą lekarską i stale przyjmować leki. Miesięczne wydatki związane z leczeniem są znaczne i wynoszą około [...] zł. Przeciwko wnioskodawcy prowadzona jest również egzekucja administracyjna. Z tego tytułu organ rentowy potrąca miesięcznie skarżącemu [...] zł. Z załączonych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, iż jego zadłużenie wynosi co najmniej [...] zł, ponadto posiada zajęty rachunek bankowy. Według złożonego oświadczenia skarżący sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe i nie ma nikogo na utrzymaniu. Jego majątek stanowią 2 działki o powierzchni [...] arów każda. W stosunku do jednej z nich posiada 1/4 udziałów we współwłasności. Z majątku tego skarżący nie czerpie żadnych dochodów jedynie wydatki związane z regulowaniem stosownych podatków. Jego jedynym miesięcznym dochodem jest świadczenie rentowe ZUS w wysokości [...] zł brutto ([...]zł netto). Z punktu widzenia oceny możliwości ponoszenia przez wnioskodawcę kosztów sądowych w tej sprawie istotne jest, iż z jego inicjatywy przed sądem administracyjnym w Lublinie toczą się poza niniejszą jeszcze 3 sprawy. W jednej ze spraw ( I SA/Lu 9/08) skarżący został zwolniony z kosztów sądowych. W dwóch sprawach (I SA/Lu 10, 24/08) skarżący został zwolniony z wpisów sądowych. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, że: Oceniając złożone pismo zatytułowane jako wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jak również wniosek złożony na urzędowym formularzu, w którym nie sprecyzowano zakresu żądania referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż przedmiotowy wniosek dotyczy zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Na obecnym etapie postępowania jego koszty wynoszą 500 zł tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu sądowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Przedstawione przez skarżącego oświadczenie i nadesłane wyjaśnienia na okoliczność jego obecnej sytuacji finansowej i zdrowotnej (łączne miesięczne wydatki i potrącenia bez wydatków na żywność wynoszą około 2150 zł netto) pozwalają przyjąć, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest on w stanie ponieść w całości kosztów tego postępowania - na które składają się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, potencjalna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za wydanie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, potencjalna opłata wpisu od zażalenia w wysokości 100 zł oraz potencjalny wpis od wniesionej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi tj. 250 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wzięto również pod uwagę możliwość poniesienia kosztów sądowych w dwóch innych sprawach, w których to skarżący wniósł skargi do tut. sądu. Z uwagi na zakres przyznanego zwolnienia w tych sprawach koszty te każdorazowo nie przekroczą łącznie 200 zł na z uwagi na ewentualną konieczność poniesienia opłat kancelaryjnych. Na późniejszym etapie koszty te mogą wynieść łącznie 500 zł z uwagi na ewentualną możliwość opłaty wpisów od skarg kasacyjnych. Poza tym koszty te mogą wystąpić (ale nie muszą) na innym etapie postępowania, co pozwoli wnioskodawcy na skuteczne przygotowanie się do ich poniesienia. Nie oznacza to jednak, że skarżący w tej sprawie nie może ponieść przynajmniej części tych kosztów. Biorąc to pod uwagę zwolniono skarżącego od obowiązku ponoszenia opłat sądowych w tej sprawie ponad kwotę 300 zł. Z uwagi na przyznany zakres zwolnienia jest to jedyna kwota do uiszczenia w tym postępowaniu. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanego dochodu oraz przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym w pozostałych sprawach, w których skarżący wniósł skargę można przyjąć, iż w tej sprawie L.L. posiada środki finansowe, które pozwolą mu uiścić kwotę 300 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.