I SA/Lu 251/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Asyst .Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp.z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. w W. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Frampola Nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r. w kwocie 4.920 zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Sp. z o.o. w W. jest właścicielem zabudowanych nieruchomości położonych w S. gm. F. Na 2003r. podatnik złożył deklarację w podatku od nieruchomości, w której wykazał kwotę podatku do zapłaty za ten rok w wysokości 4.920 zł. Podatnik miał obowiązek, bez wezwania uiścić raty podatku w terminach do 15 każdego miesiąca w wysokości po 410 zł, czego nie uczynił. W tej sytuacji organ I instancji decyzją z dnia 7 listopada 2003r. określił temu Przedsiębiorstwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2003r. w kwocie 4.920 zł. W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ,,[...]" Sp. z o.o. w W. wnosiło o jej uchylenie w całości i zarzucało wydanie tej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 123, art. 200 ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie podatnika czynnego udziału w postępowaniu i nie stworzenie mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i nie podzieliło zarzutów w nim zawartych. Wskazało, iż w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdował art. 200 § 2 pkt. l ordynacji podatkowej w zw. z art. 165 § 5 tej ustawy. Zobowiązanie podatkowe za 2003r. ustalono na podstawie danych z deklaracji podatkowej na podatek od nieruchomości złożonej przez podatnika, a stan faktyczny, będący podstawą ustaleń nie uległ zmianie w stosunku do roku 2002r. W tej sytuacji należało orzec jak w decyzji . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie PW "[...]" Sp. z o.o. w W. wnosiło o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz decyzji organu I instancji wraz z postanowieniem tego organu o wszczęciu postępowania podatkowego z dnia 6 listopada 2003r. oraz o umorzenie postępowania podatkowego na podstawie art. 247 § l pkt. 2,3, 7 ordynacji podatkowej. W ocenie odwołującej się strony wydane z upoważnienia Burmistrza postanowienie z dnia [...] listopada 2003r. z powołaniem się na art. l65§ l, 2 i 4 ordynacji podatkowej wydane zostało bez podstawy prawnej, a to wobec treści art. 165 § 5 powołanej ustawy. Powoduje to, iż postanowienie, a następnie decyzja organu I instancji wydane z pominięciem wyraźnego wskazania przepisu prawa, skutkują nieważnością zaskarżonej decyzji. Przyjmując że czynność w postaci postanowienia z dnia [...] listopada 2003r. o wszczęciu postępowania jest skuteczna, to pominięto prawa strony postępowania do czynnego udziału w postępowaniu ( data decyzji jest datą zbieżną z postanowieniem ). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: przede wszystkim wskazać należy, iż stosownie do swojej właściwości - art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, a środki te określone są wart. 145 -150 powołanej ustawy. Stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest sporny. Strona skarżąca - osoba prawna - jest właścicielem zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości S. gm. F., w związku z czym ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. W 2002, jak i w 2003r. strona skarżąca, stosownie do art. 6 ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), złożyła deklarację na podatek od nieruchomości sporządzoną na formularzu wg ustalonego wzoru, w której wykazała kwotę podatku do zapłaty - 4920 zł. (k.- ? - brak numeracji akt podatkowych). Nie jest w sprawie sporne, iż skarżąca w 2003r. nie wpłacała rat podatku nie wypełniając tym samym obowiązku wynikającego z ust. 9 pkt. 3 tego artykułu. W stosunku do osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w sposób wskazany w art. 21 § l pkt. 2 ordynacji podatkowej (por. art. 6 ust. 6 i 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) i do tych podatników znajduje zastosowanie art. 165 § 5 pkt. 1 ordynacji podatkowej, w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. W skazuje na to treść tego przepisu: " ustalania zobowiązań podatkowych, które /.../ ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie". Odnosi się on wyraźnie do art. 21 §1 pkt. 2 i § 5 ordynacji podatkowej z zw. z art. 6 ust. 6 i 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Osoba prawna składając deklarację w podatku od nieruchomości dokonuje samoobliczenia podatku za dany rok podatkowy. W stosunku do osób prawnych, na co wskazuje treść art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych., zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w sposób wskazany w art. 21§ l pkt. 1 ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 9 tej ustawy osoby prawne /.. j są obowiązane składać w terminie do 15 stycznia, organowi podatkowemu /.../ deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy i wpłacać obliczony w deklaracji podatek bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnie do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (pkt. 1 i 3 powołanego przepisu). Stosownie do art. 21 § 3 ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387), jeżeli organ podatkowy w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jeżeli zatem osoba prawna nie zapłaciła podatku od nieruchomości za 2003r. organ I instancji winien wszcząć postępowanie i po jego przeprowadzeniu, z zachowaniem warunków przewidzianych w art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, wydać decyzję na podstawie art. 21§ 3 ordynacji podatkowej. W tej sytuacji za nietrafne uznać należy stanowisko zaskarżonej decyzji, co do zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 165 § 1 pkt. 1 oraz art. 200 § 2 pkt. l ordynacji podatkowej, bowiem w sprawie nie zachodziły przesłanki wskazane w tych przepisach prawa. Z akt wynika, iż w dniu 6 listopada 2003r. organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 165§ 1,2 i 4 ordynacji podatkowej. Z akt jednak w ogóle nie wynika, w jakiej dacie postanowienie to oraz decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2003r. doręczone zostały stronie skarżącej, a w szczególności, iż miało to miejsce w dniu 10 lutego 2004r., jak to wywodzi strona w odwołaniu z dnia 23 lutego 2004r. Z dołączonych do akt kserokopii dowodów doręczeń omawianego postanowienia i decyzji organu I instancji wynika, iż były one prawdopodobnie nadane w dniu 14.11.2003r. we F. ( włączone są do akt przed tymi dokumentami, a karty akt nie są ponumerowane) i zwrócone zostały do nadawcy dnia 18.11.2003r. z relacją organu doręczającego: " Zwrot - adresat wyprowadził się - 17.11.2003r." Były to pierwsze doręczenia w sprawie. W aktach brak jest natomiast dowodów, aby przesyłki te były ponownie doręczone adresatowi, a jeżeli tak - w jakiej dacie doręczenie nastąpiło. Ma to zaś istotne znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji pod kątem art. 123 § 1, art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, a w szczególności skutków prawnych z art. 165 § 4 oraz prawidłowości przyjęcia przez organ odwoławczy zachowania terminu z art. 223§ 2 pkt. 1 ordynacji podatkowej. W tej sytuacji, skoro postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145§ l pkt. 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 152 tej ustawy należało orzec jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, iż ze znajdującej się w aktach deklaracji podatkowej na 2003r., złożonej przez stronę skarżącą organowi podatkowemu wynika, iż strona była pouczona o treści art. 3a ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. z 2002r, Dz. U. Nr 110, poz. 986 ze zm.), a z pisma strony z dnia 4 czerwca 2003r. wynika, iż organ podatkowy doręczał jej upomnienia, o których mowa w art. 15 § 1 powołanej ustawy ( upomnienie nr 12,13,14,15 z dnia 16.05.2003r.). Jeżeli podatku wyliczonego w deklaracji nie wpłacono, a organ podatkowy nie kwestionuje, jak w niniejszej sprawie, treści deklaracji, sama deklaracja - opatrzona wskazanym wyżej pouczeniem - stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( powołany wyżej art. 3a § 2 pkt. 1 tej ustawy ), bez konieczności prowadzenia postępowania podatkowego zakończonego decyzją wydaną w trybie art. 21 § 3 ordynacji podatkowej. Wskazany tryb niewątpliwie obniża społeczne koszty postępowania i zwalnia organ podatkowy od podejmowania wielu czynności związanych z prowadzeniem postępowania podatkowego w trybie działu IV Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.