I SA/Lu 256/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca) Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi T. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażalenia T. N. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia 19 grudnia 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2017 r. sprecyzowanym na wezwanie organu egzekucyjnego pismami z dnia 13 grudnia 2017 r. zobowiazany wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Handlowy w W. S.A. W jego ocenie, czynność egzekucyjna została dokonana bez podstawy prawnej, bowiem nie ma on żadnego obowiązku płatniczego. Organ I instancji oddalił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało odebrane osobiście przez zobowiązanego w dniu 13 października 2017 r., a skarga została nadana w placówce pocztowej w dniu 17 listopada 2017 r., to jest z uchybieniem 14-dniowego terminu do jej wniesienia, o jakim mowa w art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) - dalej u.p.e.a . W zażaleniu zobowiązany podnosił, że zobowiązany nie ma żadnego obowiązki płatniczego, dlatego wnosi o zwrot zrabowanych pieniędzy. Zarzucił, że działania Prezydenta Miasta są niezgodne z art. 46 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej który stanowi, że przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, natomiast Prezydent Miasta nie posiada rozstrzygnięcia, z którego dla zobowiązanego wynikałby obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia, podzieliło stanowisko organu I instancji. Uzasadniało, że w myśl art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępom egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ egzekucyjny zawiadomił zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Handlowy w W. S.A. w dniu 13 października 2017 r. (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Zawiadomienie zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi. Skarga wpłynęła do organu egzekucyjnego w dniu 20 listopada 2017 r., zatem po terminie. W sprawie nie ma też zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2017 r. poz. 1257), zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane i polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 2 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W rozpoznawanej sprawie skarga została nadana przez zobowiązanego w placówce pocztowej w dniu 17 listopada 2017 r. a więc już po upływie terminu do wniesienia skargi. Organ wyjaśnił, że chybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjni skutkuje jej oddaleniem przez organ egzekucyjny bez prawnej możliwości merytorycznego odniesienia się do zarzutów formułowanych w skardze. Natomiast w dalszej kolejność skutkuje to utrzymaniem w mocy takiego postanowienia przez Kolegium również bez konieczności a zarazem możliwości odniesienia się merytorycznego do zarzutów zażalenia. W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący ponowił argumentację przedstawioną w skardze na czynność egzekucyjną oraz w zażaleniu. Ponownie podniósł, że nie ma żadnego obowiązki płatniczego, dlatego wnosi o zwrot zrabowanych pieniędzy. Zarzucił, że działania Prezydenta Miasta są niezgodne z art. 46 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że przepadek rzeczy może nastąpić tylko w przypadkach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Natomiast Prezydent Miasta nie posiada prawomocnego orzeczenia sądu, z którego wynikałby obowiązek zapłaty przez niego określonej kwoty pieniężnej wobec czego domaga się umorzenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest ocena, czy skarżący w terminie złożył skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności. Uchybienie terminowi do złożenia skargi na czynność egzekucyjną było jedyną przyczyną oddalenia skargi przez organ egzekucyjny. W związku z tym przesądzenie o prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego co do uchybienia terminu czyni zbędnym rozważanie prawidłowości czynności organu egzekucyjnego w kontekście zarzutów sformułowanych przez skarżącego w skardze na czynność egzekucyjną. Zgodnie z art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, którą wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu "Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego" (k.3) wynika, że czynność egzekucyjna organu egzekucyjnego z dnia 27 września 2017 r. polegała na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank Handlowy w Warszawie S.A. Z akt tych wynika również, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności skarżący odebrał osobiście w dniu 13 października 2017 r. (k.4). Prawidłowo zatem organ egzekucyjny ustalił, że 14 dniowy termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną upłynął w dniu 27 października 2017 r. – i w związku z tym oddalił skargę jako spóźnioną. Dodać należy, że prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu o oddaleniu skargi, mimo oparcia się jedynie na przyczynie formalnej, to jest spóźnieniu skargi. Z przepisu art. 54 § 5 u.p.e.a. wynika bowiem, że w sprawie skargi na czynności egzekucyjne organ może wydać dwa rodzaje postanowień – takie postanowienia, na które przysługuje zażalenie i takie, na które zażalenie nie przysługuje. Z przepisu tego expressis verbis wynika, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o oddaleniu skargi. A contrario na uwzględnienie skargi przez organ nadzoru nie przysługuje zażalenie. Z tak ukształtowanej zaskarżalności rozstrzygnięć w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne wynika, że oddalenie skargi może nastąpić zarówno z przyczyn merytorycznych, jak i formalnych (np. przekroczenie terminu). Dopuszczenie innego sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne z przyczyn formalnych spowodowałoby, że inne negatywne rozstrzygnięcia byłyby niezaskarżalne, co ze względu na potrzebę ochrony interesów stron uznać należy za niedopuszczalne. Przede wszystkim jednak takie inne rozstrzygnięcie nie jest możliwe, ponieważ nie ma podstawy do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., w tym art. 134 k.p.a. Należy bowiem uwzględnić, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., tylko jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Oznacza to, że skoro przepis art. 54 § 5 u.p.e.a. reguluje ogólnie kwestie oddalenia skargi, bez precyzowania przyczyn, to w każdym przypadku niemożności jej uwzględnienia skarga powinna być oddalona (por. wyrok z dnia 17 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 1102/16). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).