I SA/Lu 257/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące: czerwiec – listopad 2004 r. postanawia: 1. przyznać S.G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę [...] 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W dniu 10 kwietnia 2009 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]Nr [...] wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z treści wniosku, a także uzupełniającej dokumentacji (k. 41-70) wynikało, iż skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie posiada żadnych oszczędności. Utrzymuje się z dorywczych prac na budowie, z których uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...]. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z matką otrzymującą rentę w wysokości [...] oraz niepełnosprawną siostrą uzyskująca rentę inwalidzką w kwocie [...] Skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu. Miesięczne wydatki w rodzinie na utrzymanie wynoszą [...]. Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie przyznał S.G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych ponad kwotę [...] i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu referendarz podał, iż porównując wysokość miesięcznych dochodów rodziny do wielkości stałych kosztów utrzymania uznał, że skarżący jest w stanie ponieść koszty opłat sądowych do kwoty [...] bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Ponadto, powołując się na art. 246 § 3 p.p.s.a. referendarz stwierdził, że brak jest ustawowych przesłanek do ustanowienia stronie profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem, bowiem w dacie złożenia wniosku S.G. pozostawał w stosunku prawnym z adwokatem będącym pełnomocnikiem w sprawie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw wskazując, iż spełnia warunki konieczne do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W porównaniu z wnioskiem skarżący zmodyfikował wysokość swoich dochodów określając je w przedziale [...] miesięcznie i stwierdził, iż przeznaczenie środków pieniężnych na opłatę związaną z jego sprawą sądową doprowadzi do odebrania jego rodzinie środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Instytucja prawa pomocy została ustanowiona w celu pomocy tym osobom, których trudna sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie kosztów, a ewentualne poniesienie tych kosztów wiązałoby się z doznaniem uszczerbku w utrzymaniu swoim lub rodziny. Co istotne, przyznawanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winno być stosowane w szczególnych przypadkach. Należy dodać, iż jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna strony. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie w całości ponieważ jak zostało wyżej wspomniane zwolnienie w zakresie całkowitym może dotyczyć osoby, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet minimalnych. Osoba uzyskująca niewielkie dochody najczęściej jest w stanie wygospodarować niewielką kwotę by uiścić tytułem kosztów postępowania, choćby [...] Sytuacja finansowa skarżącego przedstawia się w ten sposób, iż po potrąceniu koniecznych wydatków w budżecie domowym pozostaje kwota ok. [...] do rozdysponowania na dowolne cele. W tym miejscu należy wskazać, iż sąd przyjął jako kwotę dochodu skarżącego [...],, a więc kwotę pierwotnie wskazaną. W sprzeciwie, co prawda zostało podane, iż dochód z prac dorywczych to [...] lecz skarżący nie uzasadnił w jakikolwiek obniżenia kwoty dochodu, które nastąpiło na przestrzeni dwóch miesięcy. Stąd obniżenie pułapu dochodów zdaniem sądu miało związek z niekorzystnym wg skarżącego rozstrzygnięciem referendarza i nie jest ono wiarygodne w ocenie sądu. Podkreślenia wymaga także fakt, iż skarżący jak oświadczył uzyskuje dochód z prac dorywczych na budowie, na których większość prac odbywa się w miesiącach letnich. Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, iż przeznaczenie środków finansowych na opłatę od skargi spowodowałoby odebranie rodzinie środków do życia. Z wniosku wynika, iż wydatki na leczenie wynoszą [...] miesięcznie (koszt zakupu leków) i sąd przy ocenie możliwości finansowych wziął ten fakt pod uwagę. Skoro skarżący zdecydował się zaskarżyć decyzję organu odwoławczego musiał liczyć się z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego i mógł na ten cel poczynić oszczędności z kwot jakie zostają w domowym budżecie po odjęciu niezbędnych wydatków. Jak sąd ustalił kwotą, która miesięcznie pozostaje rodzinie S.G. jest kwota [...]. Skarga została wniesiona w miesiącu maju 2009 r., a więc możliwa do zgromadzenia kwota do dnia rozpoznania przedmiotowego wniosku (trzy miesiące) wynosi [...] którą skarżący jest w stanie uiścić bez narażania na uszczerbek utrzymania swojego i pozostałych członków rodziny. W zakresie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy wskazać, iż w świetle obowiązujących przepisów brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku w tym zakresie. Zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Powyższa regulacja oznacza, iż nie można ustanowić pełnomocnika z urzędu osobie, która już posiada pełnomocnika występującego w sprawie. Bezspornie skarżący jest związany stosunkiem zlecenia z adwokatem S.E., który reprezentuje jego interesy w niniejszej sprawie przed tut. sądem. Pełnomocnictwo nie zostało odwołane, a więc stosunek prawny w dalszym ciągu utrzymuje się co uniemożliwia ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w sentencji postanowienia.