I SA/Lu 262/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. postanawia: - przyznać adwokat M.K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę [...] w tym VAT, tytułem wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu oraz kwotę [...] tytułem zwrotu wydatków. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę K. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008r. Następnie postanowieniem z dnia 8 września 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyznał K.L. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 22 października 2009r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącego adwokata w osobie M. K. W dniu 9 listopada 2009r. K. L. udzielił adwokat M. K. pełnomocnictwo do prowadzenia niniejszej sprawy. Pełnomocnik w dniu 16 listopada 2009r. złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i wnioskiem o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone w całości lub w części. Nadto, na wezwanie Sądu, wyjaśniła, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został złożony wyłącznie w związku ze sporządzeniem po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Instytucja prawa pomocy, przewidziany w art.243 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Obejmuje ona możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, a także ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, rady prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, co daje stronie możliwość skorzystania z pomocy prawnej bez ponoszenia należnego z tego tytułu wynagrodzenia pełnomocnika oraz wydatków (por.:244 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art.250 p.p.s.a. wyznaczony adwokat otrzymuje wprawdzie wynagrodzenie, według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, jednak – jak wynika z art.29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009r., Nr 146, poz.1188 ze zm.) - koszty te ponosi Skarb Państwa. Zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, o których mowa wyżej, określają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm), w szczególności jego § 19, z którego wynika, iż koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. W świetle tego przepisu, przy uwzględnieniu treści § 1 pkt 3 rozporządzenia nie może przy tym budzić wątpliwości, że wynagrodzenie należne jest adwokatowi za rzeczywiście świadczoną pomoc prawną. Pomoc prawna polegająca na sporządzeniu skargi kasacyjnej winna być udzielona w terminie umożliwiającym skuteczne wniesienie tego środka zaskarżenia. Jeżeli zatem skarga kasacyjna została sporządzona po upływie terminu do jej wniesienia, wynikającego z art.177 § 1 p.p.s.a., to udzielenie pomocy prawnej w omawianym zakresie (w kontekście czasu jej udzielenia) oceniać należy przez pryzmat okoliczności sprawy, które pozwalają (lub nie pozwalają) na wyłączenie winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Ocena taka następuje w ramach rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Również opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej winna być, co do zasady, sporządzona (i doręczona stronie) przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy mieć bowiem na względzie, iż sporządzenie takiej opinii ma na celu realne umożliwienie stronie rozpoznania jej sytuacji procesowej i podjęcie przez nią dalszych decyzji, w tym, czego wykluczyć nie można, próbę uzyskania pomocy prawnej od innej osoby, a zatem udzielenie pomocy prawnej przez sporządzenie (i doręczenie) takiej opinii może być uznane za rzeczywiste, gdy umożliwia zrealizowanie wskazanego celu. Sporządzenie (i doręczenie) opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest jednak czynnością postępowania sądowego w rozumieniu art.85 i art.86 § 1 p.p.s.a. i nie jest dla niej zastrzeżony termin. Stąd do czynności tej nie ma zastosowania instytucja przywrócenia terminu. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej Natomiast w razie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu winny być przedstawione w stosownym piśmie towarzyszącym wnioskowi o przyznanie adwokatowi wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu, a to w celu wykazania, że czynność ta jest rzeczywistą, a nie jedynie pozorną pomocą prawną. Wobec powyższego i w związku z wyjaśnieniem zawartym w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 1 grudnia 2009r., pismo pełnomocnika nazwane wnioskiem o przywrócenie terminu potraktować należało wyłącznie jako pismo wskazujące na okoliczności świadczące, iż sporządzenie opinii o braku podstaw o wniesienia skargi kasacyjnej stanowi rzeczywistą pomoc prawną udzieloną stronie. Jednocześnie, oceniając wskazane w tym piśmie okoliczności Oceniając Przedstawione okoliczności świadczą, iż pełnomocnik podjął czynności z zachowaniem właściwej staranności w reprezentowaniu interesów K. L., co stanowi podstawę do przyznania wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna lub sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, stawki minimalne wynoszą [...]. Natomiast stawka za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji wynosi 75% stawki określonej w § 18 ust. 1 rozporządzenia (§ 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia). W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§2 ust. 3 rozporządzenia). Z tych względów pełnomocnikowi skarżącego zostało przyznane wynagrodzenie w kwocie [...] powiększone o należny podatek VAT (22%), wynoszące łącznie kwotę [...]. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.