I SA/Lu 264/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-05

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i związanych z ustanowieniem adwokata, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oświadczenie strony o jej sytuacji finansowej i rodzinnej, w tym dochód na osobę w rodzinie nieprzekraczający 356 zł, daje podstawy do takiego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca M.D. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. W związku ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na trudną sytuację swojej wielodzietnej rodziny i przewyższające dochody wydatki. W jej gospodarstwie domowym pozostaje żona i czworo małoletnich dzieci, w tym jedno niepełnosprawne.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać M.D. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. M.D. w związku ze złożoną skargą na decyzję SKO złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący powołuję się na trudną sytuację jego wielodzietnej rodziny. Wydatki przewyższają dochody. W jego wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje żona i 4 małoletnich dzieci (jedno z nich jest niepełnosprawne). Jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Łączne dochody jego wspólnego gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł miesięcznie. Dochody te pochodzą z działalności gospodarczej żony w wysokości [...] zł, z zasiłków rodzinnych w wysokości [...] zł oraz z tytułu umowy o dzieło skarżącego w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i instytucję "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione na urzędowym formularzu oświadczenie strony wskazujące na jej obecną sytuację finansową i rodzinną (dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 356 zł) daje podstawy do przyjęcia, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło