I SA/Lu 265/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Strzelec, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 października 2012 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...], nr [...] a także postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą je decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. G. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] października 2011r. w sprawie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2009r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 w kwocie 192 zł. Z zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. ustalił H. G. wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy 2008 w kwocie 192 zł, przyjmując do opodatkowania grunty o pow. 0,0824 ha oraz budynek mieszkalny o pow. 144m2. Powyższa decyzja wymiarowa została doręczona stronie w dniu 22 grudnia 2009r. i stała się ostateczna, wobec nie wniesienia od niej odwołania. Organ podał przy tym, że skarżący nabył przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym z [...] października 1981r. Decyzją Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2005r. nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów - działka należąca do skarżącego o nr [...] o pow. 824 m2 użytków rolnych zabudowanych B-R VI, przeklasyfikowana została na tereny mieszkaniowe B. Postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008 zostało wszczęte z urzędu w związku z otrzymaniem ze Starostwa Powiatowego zawiadomienia o zmianach w ewidencji gruntów i złożenia przez podatnika informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Organ podał też, że skarżący nie zgłosił tej nieruchomości do opodatkowania za kolejne lata podatkowe z chwilą nabycia nieruchomości, tj. 19 października 1981r. W dniu 25 marca 2011r. do organu podatkowego skarżący wniósł o wznowienie postępowania podatkowego w stosunku do decyzji wymiarowych za lata 2004- 2009, podnosząc, że: - decyzje wymiarowe zostały wydane mimo upływu przedawnienia z końcem 1987r. tj. po upływie 22 lat od tego okresu (2009r.); - postępowanie wymiarowe zostało wszczęte dopiero w roku 2009 i w tym roku została złożona deklaracja na podatek od nieruchomości; - organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania wydawał postanowienia, które zawierały błędne pouczenia o braku możliwości ich zaskarżenia, co może stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., ponieważ zawierały wadę powodującą ich nieważność z mocy prawa. Wójt Gminy decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. odmówił wznowienia postępowania podatkowego. Decyzję tę uchyliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r., przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie, postanowieniem z dnia [...] września 2011r. Wójt Gminy wznowił postępowanie podatkowe zakończone ww. ostateczną decyzją wymiarową z dnia 18 grudnia 2009r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za rok podatkowy 2008, po czym, decyzją z dnia [...] października 2011r., odmówił uchylenia decyzji ustalającej podatek od nieruchomości na rok podatkowy 2008. W ocenie organu nie wystąpiła żadna przesłanka wymieniona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od powyższej decyzji H. G. podnosił, że z chwilą nabycia nieruchomości, nieruchomość nie podlegała opodatkowaniu ze względu na klasę gleby. Z chwilą przeklasyfikowania nieruchomości na "grunt zabudowany" organ podatkowy nie wydawał nakazów podatkowych, a także nie przesłał na adres skarżącego druków zeznań podatkowych do wypełnienia, choć pracownicy urzędu gminy doskonałe wiedzieli, że jest on właścicielem nieruchomości na terenie gminy, bo nieruchomość została nabyta od gminy, a ewidencję gruntów poprzednio także prowadziła gmina. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności wskazało, na nadzwyczajny charakter trybu wznowienia postępowania podatkowego, oraz jego cel, którym jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a jeśli tak, to w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji ostatecznej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. W ocenie Kolegium żadnej z przesłanek wymienionych we wniosku z dnia 25 marca 2011r., w wyniku których miała nastąpić weryfikacja decyzji wymiarowych za lata 2004-2009, nie można przyporządkować do ani jednej przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 1-11 Ordynacji podatkowej. Uzasadnia to brak podstaw faktycznych i prawnych do uchylania w wyniku wznowienia postępowania tych decyzji wymiarowych. Kolegium wyjaśniło, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania, że gmina mimo posiadania stosownych informacji w ewidencji gruntów nie podejmowała działań w kierunku dokonania wymiaru podatku od nieruchomości i rolnego w każdym roku podatkowym. Na skarżącym zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - ciążył ustawowy obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu bez wezwania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzony na formularzu wg. ustalonego wzoru. Stosowną informację skarżący złożył dopiero w roku 2009. Wskazało nadto, że organ podatkowy I instancji wszczął i prowadził postępowanie wymiarowe począwszy od roku 2004 tj. za rok podatkowy, za który nie upłynął okres przedawnienia do wydania decyzji wymiarowej wymieniony w art. 68 § 5 Ordynacji podatkowej (5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy). Organ zwrócił na koniec uwagę, że skarżący w toku prowadzonego postępowania wznowieniowego nie kwestionował powierzchni działki będącej przedmiotem opodatkowania, także powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie H. G., nie formułując zarzutów, argumentował jak w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz nie będąc związany, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270), zarzutami i wnioskami skargi sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W literaturze oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stanowiącą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym no zapadło, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W przepisach (art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej) przyjęto rozwiązanie wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to niedopuszczalność wznowienia podstępowania na podstawie nie wyliczonej w art. 240 § 1 powołanej ustawy. Art. 128 Ordynacji podatkowej ustanawia zasadę ogólną trwałości decyzji podatkowej, następstwem czego jest zarówno niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczoną w art. 240 § 1, jak i rozszerzająca wykładnia podstaw wyliczonych w tym przepisie prawa. Przepis art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej wyczerpująco wylicza podstawy wznowienia postępowania. Wskazanie co najmniej jednej z nich uzasadnia wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania ( art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej). W stanie faktycznym niniejszej sprawy żądanie wznowienia postępowania pochodziło od strony, w którym podał on okoliczności będące, w jego ocenie, podstawą wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji (§3). Z powyższego uregulowania wynika, że żądanie wznowienia postępowania przez stronę wszczyna, w chwili jego doręczenia organowi podatkowemu postępowanie wstępne, tzw. wznowieniowe. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania, czy żądanie pochodzi od strony, strona ma zdolność do czynności prawnych, żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją (postanowieniem) , czy ma ona charakter ostateczny, czy w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, a w przypadku żądania opartego na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 zachowano miesięczny termin. Niespełnienie choćby jednej z ww. przesłanek uzasadnia wydanie decyzji, o której mowa w art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej. Ferując decyzję organ nie wskazał, którą z podstaw wznowienia podał skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, a która byłaby przedmiotem badania w toku postępowania wznowionego. Przeciwnie, organy podnoszą, że analiza wniosku skarżącego wskazuje, że nie zawiera on żadnej z podstaw wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (str. 3 zaskarżonej decyzji). Skoro zatem we wniosku o wznowienie postępowania skarżący nie wskazał żadnej z podstaw wznowienia enumeratywnie wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, wydanie postanowienia w trybie art. 243 § 1 i przeprowadzenie postępowania co do przesłanek wznowienia zakończonego decyzją wydana w trybie art. 245 Ordynacji podatkowej, nastąpiło z naruszeniem art. 243 § 3 tej ustawy. W takiej sytuacji, utrzymanie zaskarżoną decyzją w mocy decyzji organu I instancji nastąpiło z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a to, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 oraz art. 152 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dawało podstawę do orzeczenia jak w sentencji. ----------------------- 5