I SA/Lu 273/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-26

Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk, Krystyna Czajecka-Ryniec, Anna Kwiatek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak złożenia przez podatnika oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania do dnia 20 stycznia 1999 r. skutkuje obowiązkiem opodatkowania przychodów z udziału w spółce cywilnej na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego, a nie na zasadach ogólnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Forma opodatkowania wynika z przepisów prawa i czynności podatnika, a nie z uznania organu. Brak złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania do określonego terminu skutkuje obowiązkiem opodatkowania przychodów na zasadach zryczałtowanych. Podatnik miał możliwość uzyskania informacji od organu podatkowego w przypadku wątpliwości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym za 1999 rok. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących formy opodatkowania, prowadzenia postępowania podatkowego oraz braku czynności sprawdzających. Sąd rozpoznał skargę G. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Ryniec,, NSA Anna Kwiatek (Sprawozdawca), Protokolant Asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 1999 rok - oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania G. A., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2003r. określającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za okres 1.I.-31.XII.1999r. w kwocie 5.953,30zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w oparciu o zebrany w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy, w tym o protokół z kontroli działalności gospodarczej S.C. ,,[...]’, decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za okres 1.I.-31.XII.1999r. Zebrany materiał dowodowy wskazywał na obowiązek opodatkowania przypadających na skarżącego przychodów z działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a nie na ogólnych zasadach, gdyż nie zostało złożone wspólne oświadczenie wspólników o zrzeczeniu się opodatkowania spółki w tej formie, zgodnie z art.9 ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz. U. Nr144, poz.930 z późn. zm./. Za w/w okres prowadzono podatkową księgę przychodów i rozchodów uznaną za ewidencję przychodów spełniającą wymogi określone w art.12 ust.3 w/w ustawy. Od decyzji organu pierwszoinstancyjnego skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie art.9 w/w ustawy, art.22, 67, 121, 122, 124 ustawy Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr137, poz.926 z późn. zm./ oraz §1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1998r. o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Ponadto w pismach z dnia 5 i 9 lutego 2004r. będących odpowiedzią na postanowienie z dnia 27 stycznia 2004r. podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, a także zarzucił naruszenie przepisów art.272 i 274 w/w ustawy poprzez nie podjęcie czynności sprawdzających w stosunku do zeznania podatkowego za 1999r. oraz naruszenie praw podatnika, zagwarantowanych w Konstytucji RP, nie informując o zmianie w systemie podatkowym i obowiązku złożenia stosownych deklaracji. Po rozpatrzeniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, uznając, iż wobec niezłożenia w terminie do 20 stycznia 1999r. oświadczenia o zrzeczeniu się w 1999r. zryczałtowanej formy opodatkowania skarżący powinien opodatkować uzyskane w spółce "[...]" przychody na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego. Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organ podatkowy I instancji art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz §1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 1998r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, które w omawianej sprawie nie mają zastosowania wobec obowiązku opodatkowania w 1999r. przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie ustawy ryczałtowej. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art.67 Ordynacji podatkowej wskazał, iż dotyczy on umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach określonych w tym przepisie. Postępowanie w tej sprawie jest odrębnym postępowaniem obok postępowania podatkowego w zakresie określenia zobowiązania podatkowego i wszczęte być może tylko na wniosek podatnika. Ponadto zarzut naruszenia art.120 w/w ustawy jest chybiony, bowiem organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Zasada praworządności w działaniu organów podatkowych jest konsekwencją normy konstytucyjnej zawartej w art.7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r./Dz. U. Nr78, poz.484 z późn. zm./ Organ odwoławczy ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art.121 Ordynacji podatkowej twierdził, iż organ pierwszoinstancyjny nie miał obowiązku zawiadamiać podatnika o zmianach w przepisach prawa, którego źródłem dla podatników jak i organów podatkowych są ogólnie dostępne ustawy podatkowe, tj. publikowane w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim. Ponadto zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem (wyrok NSA z dnia 7 lutego 1996r. SA./Wr 1203/95) obowiązek organów podatkowych do udzielania informacji nie idzie tak daleko, aby organy te z urzędu były obowiązane do zawiadamiania podatników o zmianie reguł opodatkowania. Zgodnie z powyższym przepisem w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. organy podatkowe obowiązane były tylko na wniosek strony udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania a skarżący wniosku takiego nie składał. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił przyczyny rozstrzygnięcia z powołaniem przepisów prawa mającego zastosowanie w sprawie. Ponadto w trakcie postępowania podatkowego skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym jego stadium a przed wydaniem decyzji wypowiedzenie się co do całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zarzut dotyczący naruszenia zasad określonych w art.272 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uznał za bezzasadny, bowiem zgodnie z powyższym przepisem czynności sprawdzające podejmowane są tylko z urzędu, lecz bez obowiązku odnoszenia ich do każdego podatnika. Podobnie zarzut naruszenia art.274§1 organ podatkowy uznał za chybiony, wyjaśniając, iż przedmiotowy przepis nie ma zastosowania dopóki organ nie wykryje wad formalnych deklaracji. Organ podatkowy ustosunkowując się do zarzutu, iż nie miał zastrzeżeń wobec składanych zeznań podatkowych przez co należało rozumieć, iż są one prawidłowe, twierdził, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art.21§1 pkt1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Ponadto art.10 stanowi, iż wprowadzenie zryczałtowanej formy opodatkowania nie pozbawia podatnika możliwości dokonania wyboru opodatkowania na zasadach ogólnych. Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej G. A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie zasady zawartej w art.121§1, która nakłada obowiązek prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Wskazał również, iż organ podatkowy mógł, dokonując czynności sprawdzających, dokonać oceny poprawności deklaracji złożonych przez podatnika. Zaniechanie tego działania przez Urząd Skarbowy utwierdziło skarżącego w przekonaniu, że dokonuje rozliczeń podatku dochodowego zgodnie z prawem. Ponadto zarzucił organowi podatkowemu naruszenie zasady działania państwa prawa, poprzez niezgłoszenie żadnych zastrzeżeń do składanych przez podatnika deklaracji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem, a zawarte w niej stanowisko organu podatkowego znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy – Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr137, poz.926 z późn. zm./. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podatkowy zasadnie wyjaśnił, iż z uwagi na brak oświadczenia o zrzeczeniu się zryczałtowanej formy opodatkowania w 1999r. osiągnięte za ten rok przychody z udziału w spółce cywilnej ,,[...]’’ podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, a nie na ogólnych zasadach. Forma opodatkowania wynika bezpośrednio z przepisów prawa, nie zależy od uznania organu podatkowego i nie rozstrzyga o niej Urząd Skarbowy, lecz czynność prawna dokonana przez samego podatnika. Organ prawidłowo wskazał, iż w przypadku niejasności i niezrozumienia przepisów prawa podatnik mógł wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o udzielenie niezbędnych informacji o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Stanowisko to znajdowało oparcie w art.121§1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. Organ prawidłowo uznał, iż zarzut naruszenia art.272 w/w ustawy jest chybiony. Organ podatkowy I instancji nie był obowiązany obejmować czynnościami sprawdzającymi wszystkich składanych przez podatników deklaracji, tak więc brak czynności sprawdzających w odniesieniu do złożonego za 1999r. zeznania podatkowego nie stanowił naruszenia prawa. Ponadto w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka stwierdzenia przez organ podatkowy wad formalnych deklaracji, wobec czego organ prawidłowo uznał, iż zarzut naruszenia art.274§1 jest bezzasadny. Dla zastosowania tegoż przepisu niezbędne jest wystąpienie przesłanki stwierdzenia przez organ podatkowy wad formalnych deklaracji. Dopóki organ nie wykryje wad, przepis ten nie ma zastosowania. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło